Lan tỏa tri thức cho cộng đồng từ cổng dữ liệu mở của Liên hiệp Hội Việt Nam

Nhận thức rõ vai trò đó, chiều ngày 25/11, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã tổ chức Hội thảo “Xây dựng cổng dữ liệu mở của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong xu hướng chuyển đổi số hiện nay”.

Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện lãnh đạo VUSTA, các hội thành viên, các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số cùng nhiều đơn vị liên quan. Đây được xem là hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa định hướng chuyển đổi số của Liên hiệp Hội, đồng thời tạo diễn đàn để các đơn vị chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp hướng tới hình thành hệ thống dữ liệu mở đồng bộ, thống nhất và dễ tiếp cận.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Phạm Hữu Duệ - Chánh Văn phòng Liên hiệp Hội Việt Nam chia sẻ: Việc xây dựng cổng dữ liệu mở không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị hiện đại. Dữ liệu, khi được chuẩn hóa và mở theo đúng quy định, sẽ trở thành nguồn lực quý giá, hỗ trợ mạnh mẽ cho công tác điều hành, hoạch định chính sách, cũng như thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng khoa học – công nghệ trong việc giám sát, phản biện và đóng góp tri thức. Ông nhấn mạnh cổng dữ liệu mở phải hướng tới mục tiêu phục vụ chung, đảm bảo tính chính xác, cập nhật, đồng thời thân thiện với người dùng để khuyến khích khai thác rộng rãi.

Tại hội thảo, các chuyên gia công nghệ thông tin đã phân tích xu hướng chuyển đổi số hiện nay, trong đó dữ liệu được xem là “tài sản cốt lõi”. Họ cho rằng việc thiết lập cổng dữ liệu mở giúp kết nối nguồn dữ liệu phân tán ở các hội thành viên, tạo thành hệ sinh thái thông tin minh bạch và liên thông. Điều này không chỉ phục vụ nhu cầu tra cứu của cộng đồng mà còn giúp các cơ quan quản lý dễ dàng tổng hợp, phân tích dữ liệu, từ đó có quyết sách phù hợp với thực tiễn.

Một số tham luận cũng đề cập đến kinh nghiệm triển khai dữ liệu mở tại các bộ ngành, địa phương trong thời gian qua. Nhiều ý kiến cho rằng để vận hành hiệu quả, cổng dữ liệu mở cần được thiết kế theo hướng đa tầng, trong đó dữ liệu phải được phân loại theo mức độ chia sẻ, đảm bảo tuân thủ đầy đủ quy định về an toàn thông tin và bảo mật. Bên cạnh đó, việc thường xuyên cập nhật dữ liệu, chuẩn hóa quy trình nhập – xuất – quản lý thông tin sẽ quyết định chất lượng và tính bền vững của hệ thống.

Đáng chú ý, các đại biểu cũng trao đổi về những khó khăn thường gặp khi xây dựng dữ liệu mở như: sự thiếu thống nhất trong chuẩn dữ liệu giữa các đơn vị, hạn chế về nhân lực công nghệ, kinh phí đầu tư, hay tâm lý e ngại chia sẻ thông tin. Từ đó, hội thảo đề xuất một số giải pháp như tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ phụ trách dữ liệu; xây dựng bộ tiêu chuẩn chung cho toàn hệ thống; huy động nguồn lực xã hội hóa; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để nâng cao nhận thức về giá trị của dữ liệu mở trong hoạt động khoa học – công nghệ.

Hội thảo cũng dành thời gian để các đại biểu thảo luận trực tiếp về mô hình cổng dữ liệu mở mà VUSTA dự kiến xây dựng. Nhiều ý kiến đánh giá cao việc cổng dữ liệu sẽ tích hợp thông tin từ các hội ngành nghề, viện nghiên cứu, trung tâm trực thuộc, tạo thành kho dữ liệu phong phú phục vụ nghiên cứu, tổng hợp và phổ biến tri thức khoa học đến cộng đồng. Hệ thống này khi đi vào vận hành được kỳ vọng trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hỗ trợ kết nối chuyên gia và lan tỏa tri thức khoa học trong xã hội.

Kết thúc hội thảo, lãnh đạo VUSTA khẳng định sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, đề xuất nhằm hoàn thiện đề án xây dựng cổng dữ liệu mở, hướng tới triển khai trong thời gian sớm nhất. Đồng thời, Liên hiệp Hội sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chuyên môn và hội thành viên để đảm bảo hệ thống được phát triển theo đúng định hướng chuyển đổi số quốc gia, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của VUSTA trong giai đoạn mới.

Hội thảo không chỉ mang lại những góc nhìn đa dạng về dữ liệu mở mà còn thể hiện quyết tâm của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong việc tiên phong ứng dụng công nghệ, thúc đẩy minh bạch hóa thông tin và nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu – phản biện – phổ biến tri thức phục vụ cộng đồng. Đây được xem là bước đi quan trọng, phù hợp với xu thế chuyển đổi số quốc gia và yêu cầu hiện đại hóa hoạt động khoa học – công nghệ hiện nay.