Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Theo truyền thông quốc tế, vaccine mới được phát triển bằng cách cấy một phần thông tin di truyền của virus Nipah vào trong vaccine phòng sởi, tận dụng nền tảng đã được kiểm chứng an toàn trước đó. Khi tiêm vào cơ thể, vaccine kích thích hệ miễn dịch sản sinh các protein tương tự của virus Nipah, từ đó tăng cường khả năng miễn dịch và giúp cơ thể sẵn sàng chống lại virus nếu tiếp xúc thực tế.

Nhóm nghiên cứu của Đại học Tokyo đã phát triển vaccine xác nhận, trong các thử nghiệm trước đó trên động vật như chuột hamster, vaccine đã thể hiện độ an toàn và hiệu quả trong việc ngăn ngừa phát bệnh. Đây là một dấu hiệu lạc quan trước khi bước vào thử nghiệm trên người.

Dự kiến từ tháng 4 tới, trường đại học này sẽ sử dụng vaccine đáp ứng các tiêu chuẩn để bắt đầu thử nghiệm lâm sàng trên người tại Bỉ. Thử nghiệm sẽ được tiến hành với sự hợp tác của Sáng kiến Vaccine châu Âu, một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Đức.

Theo lộ trình, thử nghiệm lâm sang giai đoạn 2 sẽ được tiến hành vào nửa cuối năm 2027 tại Bangladesh để xác nhận thêm về độ an toàn cũng như hiệu quả của vaccine ngừa virus Nipah. Trong giai đoạn 2 này, vaccine sẽ được sử dụng cho cả người lớn và trẻ em. Trung tâm Chiến lược Nghiên cứu và Phát triển Tiên tiến (SCARDA) của Nhật Bản sẽ hỗ trợ nguồn kinh phí cần thiết nhằm hướng tới mục tiêu thương mại hóa vaccine thông qua việc tìm kiếm các doanh nghiệp sản xuất.

Giáo sư Yoneda Misako của Đại học Tokyo, người tham gia phát triển vaccine, cho biết: “Hiện chưa có loại thuốc nào có thể làm giảm lượng virus lây lan trong cơ thể người bệnh. Vì vậy, vaccine đóng vai trò cực kỳ quan trọng cho công tác phòng ngừa”.

Ngoài Đại học Tokyo, một số nơi khác như Đại học Oxford (Anh) cũng đang phát triển vaccine phòng virus Nipah và đã bắt đầu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 tại Bangladesh từ tháng 12/2025 trên khoảng 300 người trong độ tuổi từ 18 - 55. Việc Bangladesh được lựa chọn là nơi tiến hành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 là vì nước này từng có các ca nhiễm virus Nipah trước đó.

Những thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh hôm 26/1 vừa qua, giới chức Ấn Độ đã thông báo cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về 2 ca nhiễm virus Nipah tại bang Tây Bengal của nước này. Cả hai người này đều là nhân viên y tế của một bệnh viện tư nhân. Sau khi có kết quả xác nhận 2 trường hợp trên, nhà chức trách Ấn Độ đã tiến thành truy vết và xét nghiệm đối với hơn 190 người từng tiếp xúc với bệnh nhân nhưng tất cả đều cho kết quả âm tính và đến nay chưa ghi nhận thêm bất kỳ ca nhiễm mới nào.

WHO đánh giá nguy cơ dịch bệnh từ virus Nipah hiện chỉ ở mức trung bình tại cấp địa phương và ở mức thấp ở cấp quốc gia, khu vực cũng như toàn cầu.

Virus Nipah là một loại virus truyền từ động vật sang người - thường thông qua dơi ăn quả hoặc lợn nhiễm bệnh, đã ghi nhận nhiều đợt bùng phát tại Nam và Đông Nam Á. Bệnh do virus này gây ra có thể tiến triển nhanh, với các triệu chứng từ sốt, đau đầu đến viêm não nặng và tỷ lệ tử vong ở người cao, dao động khoảng 40–75% trong nhiều đợt dịch trước đây.

Dù mức độ lây lan giữa người với người không mạnh như SARS-CoV-2 (virus gây COVID-19), WHO vẫn theo dõi sát tình hình và nhiều quốc gia đã tăng cường kiểm soát y tế, đặc biệt ở các sân bay và cửa khẩu sau khi Ấn Độ ghi nhận các ca nhiễm gần đây.