Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Những bệnh về mắt “âm thầm” ở trẻ nhỏ: Cảnh báo từ bác sĩ nhãn khoa

Nhiều bậc phụ huynh chỉ đưa con đi khám khi mắt trẻ có biểu hiện rõ rệt như lác hoặc sụp mi. Tuy nhiên, có không ít bệnh lý về mắt ở trẻ lại diễn tiến âm thầm, không có dấu hiệu bên ngoài - đặc biệt là các tật khúc xạ và bệnh lý liên quan đến đáy mắt.

Mối nguy “vô hình” từ tật khúc xạ và bệnh lý đáy mắt

Theo các bác sĩ chuyên khoa nhãn nhi, các bệnh về mắt ở trẻ em rất đa dạng, nhưng những bệnh lý khiến cha mẹ dễ chủ quan nhất lại là những bệnh không biểu hiện ra bên ngoài. Trong khi những dấu hiệu dễ nhận thấy như mắt sưng, đỏ, lác hoặc chảy nước mắt thường được phát hiện sớm, thì các bệnh lý nguy hiểm hơn lại tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi thị lực trẻ đã giảm đáng kể.

Hai nhóm bệnh “thầm lặng” phổ biến nhất hiện nay là tật khúc xạ và bệnh lý đáy mắt. Tật khúc xạ bao gồm cận thị, viễn thị và loạn thị. Dù nhìn từ bên ngoài mắt trẻ vẫn trông hoàn toàn bình thường, nhưng thực tế khả năng nhìn của trẻ đã suy giảm, khiến việc học tập và sinh hoạt hằng ngày bị ảnh hưởng. Trong khi đó, bệnh lý về đáy mắt là những tổn thương nằm sâu bên trong mắt mà chỉ có bác sĩ nhãn khoa, với sự hỗ trợ của trang thiết bị chuyên dụng, mới có thể phát hiện. Cha mẹ hoàn toàn không thể nhận biết bằng mắt thường.

bac-si-mat-cho-tre-em-01
Với những trẻ không có tiền sử gia đình, các bác sĩ khuyến cáo trẻ cần được khám mắt ít nhất một lần trước khi vào lớp 1

“Thời điểm vàng” để đưa trẻ đi khám mắt

Câu hỏi “khi nào nên đưa trẻ đi khám mắt” là băn khoăn của rất nhiều phụ huynh. Theo các chuyên gia nhãn khoa, có ba giai đoạn quan trọng mà cha mẹ cần đặc biệt lưu ý.

Thứ nhất, trẻ cần được khám ngay khi có dấu hiệu bất thường. Nếu cha mẹ nhận thấy mắt trẻ có bất kỳ biểu hiện lạ nào, dù là rất nhỏ, việc đưa trẻ đi kiểm tra sớm sẽ giúp phát hiện và can thiệp kịp thời.

Thứ hai, với những trẻ có yếu tố di truyền trong gia đình, chẳng hạn bố mẹ hoặc anh chị em ruột bị cận thị, viễn thị cao hoặc mắc các bệnh về mắt, trẻ cần được đưa đi khám sớm để sàng lọc nguy cơ, ngay cả khi mắt có vẻ hoàn toàn bình thường.

Thứ ba, với những trẻ không có tiền sử bệnh lý gia đình, các bác sĩ khuyến cáo nên khám sàng lọc ít nhất một lần trước khi vào lớp 1. Việc phát hiện và điều trị sớm ở giai đoạn này giúp can thiệp kịp thời và tránh những hậu quả đáng tiếc về sau.

dia-chi-kham-mat-cho-tre-em-o-tphcm-1200x628
Trẻ cần được đi khám mắt sớm khi phát hiện ra những bất thường về mắt

Khám mắt ở trẻ nhỏ: dễ dàng và chính xác hơn nhờ tiến bộ y học

Nhiều phụ huynh lo ngại rằng trẻ còn quá nhỏ, chưa biết đọc chữ nên không thể đo mắt chính xác. Tuy nhiên, với các thiết bị đo khúc xạ hiện đại, việc chẩn đoán bệnh mắt ở trẻ em, kể cả trẻ sơ sinh, đã trở nên đơn giản và chính xác hơn rất nhiều. Các bác sĩ có thể phát hiện sớm các bệnh lý về mắt ngay từ khi trẻ 6 tháng tuổi. Ở độ tuổi này, máy đo tự động đã có thể xác định trẻ có bị tật khúc xạ hay không, mức độ ra sao, và trường hợp nào cần can thiệp điều trị.

Đáng chú ý, không phải tật khúc xạ nào cũng cần đeo kính ngay. Theo bác sĩ nhãn khoa, trong một số trường hợp sinh lý, trẻ chỉ cần được theo dõi định kỳ, còn với các tật khúc xạ bệnh lý như cận thị hoặc viễn thị cao, việc đeo kính sớm là cần thiết để bảo vệ và phát triển chức năng thị giác.

Để đảm bảo việc chẩn đoán và theo dõi được chính xác, cha mẹ nên lựa chọn các cơ sở y tế chuyên khoa mắt uy tín, nơi có bác sĩ giàu kinh nghiệm và trang thiết bị phù hợp cho trẻ nhỏ. Việc khám đúng nơi, đúng thời điểm không chỉ giúp phát hiện sớm các vấn đề về thị lực mà còn tránh tình trạng đeo kính sai số, có thể gây mỏi mắt, nhức đầu hoặc làm nặng thêm tật khúc xạ.

Với những trẻ đã được chẩn đoán mắc tật khúc xạ, tái khám định kỳ là yếu tố không thể bỏ qua. Tùy theo tình trạng thị lực và độ tuổi, bác sĩ có thể chỉ định tái khám sau mỗi 3-6 tháng để theo dõi tiến triển bệnh và điều chỉnh kính cho phù hợp. Việc theo dõi thường xuyên giúp kiểm soát tốc độ tăng độ cận hoặc viễn thị, đồng thời phát hiện sớm các biến chứng ở đáy mắt, đặc biệt ở những trẻ có cận thị tiến triển nhanh.

Việc khám mắt định kỳ, duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh, hạn chế thiết bị điện tử và cho trẻ vui chơi ngoài trời là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giúp trẻ có đôi mắt sáng khỏe, vững vàng trong học tập và cuộc sống.