Quốc hội giám sát toàn diện việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026

Chiều 14/7, tại Phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự thảo Kế hoạch và Đề cương giám sát chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026".

Đây là chuyên đề giám sát có phạm vi trên toàn quốc, tập trung đánh giá việc tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội trong giai đoạn từ năm 2021 đến hết ngày 31/12/2026, qua đó làm rõ những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Đánh giá toàn diện việc thực thi chính sách bảo hiểm xã hội

Trình bày tờ trình tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, Phó Trưởng đoàn Thường trực Đoàn giám sát, cho biết dự thảo kế hoạch đã xác định rõ mục tiêu, nội dung, đối tượng, phạm vi, phương thức và tiến độ triển khai hoạt động giám sát.

Theo đó, Đoàn giám sát sẽ tập trung đánh giá việc ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm xã hội cũng như kết quả tổ chức thực hiện trong thực tế.

Việc giám sát không chỉ nhằm ghi nhận những kết quả đạt được mà còn làm rõ những bất cập trong quá trình triển khai, phân tích nguyên nhân khách quan, chủ quan, xác định trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan.

Trên cơ sở đó, Đoàn giám sát sẽ kiến nghị các giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm quyền lợi của người tham gia.

Qua thảo luận, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với dự thảo kế hoạch và đề cương giám sát. Nhiều ý kiến đánh giá hồ sơ được chuẩn bị công phu, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát nội dung, thống nhất cách diễn đạt, cụ thể hóa kế hoạch và điều chỉnh tiến độ thực hiện để bảo đảm chất lượng.

Giám sát phải đi vào thực chất, làm rõ trách nhiệm

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, bảo hiểm xã hội là một trong những trụ cột của hệ thống an sinh xã hội, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hàng chục triệu người lao động và người dân.

Vì vậy, hoạt động giám sát phải được thực hiện trên tinh thần khách quan, thực chất, dựa trên các số liệu đầy đủ, chính xác và có khả năng kiểm chứng.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, kết quả giám sát cần chỉ rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong việc xây dựng, tổ chức thực hiện chính sách cũng như quản lý Quỹ Bảo hiểm xã hội; đồng thời đưa ra các kiến nghị có tính khả thi để khắc phục những tồn tại, bất cập đang đặt ra.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất phạm vi giám sát trên phạm vi cả nước, trong thời gian từ năm 2021 đến hết ngày 31/12/2026.

Đoàn giám sát được yêu cầu tiếp tục rà soát, thống nhất việc xác định đối tượng chịu sự giám sát và trách nhiệm báo cáo của các cơ quan liên quan, gồm Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, chính quyền địa phương và Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Đồng thời, cần phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, trách nhiệm tổ chức thực hiện chính sách, trách nhiệm quản lý Quỹ Bảo hiểm xã hội cũng như trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc thực hiện các quy định của pháp luật.

Tập trung vào quản lý Quỹ Bảo hiểm xã hội và tình trạng chậm, trốn đóng

Một trong những nội dung được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đặc biệt lưu ý là công tác quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm xã hội.

Theo đó, Đoàn giám sát cần đánh giá toàn diện cơ cấu đầu tư, danh mục đầu tư, hiệu quả sử dụng quỹ cũng như khả năng bảo đảm an toàn tài chính của quỹ trong ngắn hạn và dài hạn, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số.

Bên cạnh đó, hoạt động giám sát cũng sẽ tập trung phân tích tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội; việc cải cách thủ tục hành chính; hiệu quả tổ chức thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội và những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu các nội dung giám sát phải được lựa chọn có trọng tâm, tránh dàn trải, bảo đảm phản ánh đúng thực trạng và đề xuất được những giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách bảo hiểm xã hội trong thời gian tới.

Kết luận phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Đoàn giám sát tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp để hoàn thiện kế hoạch và các đề cương báo cáo trước khi triển khai. Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội sẽ tiếp tục là đầu mối tham mưu, điều phối hoạt động của Đoàn giám sát, bảo đảm tiến độ và chất lượng của chuyên đề giám sát trong thời gian tới.