Đột phá chính sách vi mô, tạo nguồn lực nâng cao chất lượng cuộc sống

Tăng trưởng hai con số cần nền tảng phát triển mới

Phát biểu khai mạc diễn đàn, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số không chỉ được đo bằng tốc độ gia tăng quy mô nền kinh tế mà còn phải gắn với những chuyển biến căn bản về chất lượng thể chế, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo GS.TS. Lê Văn Lợi, để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam cần xây dựng nền tảng tăng trưởng mới dựa trên năng suất lao động cao hơn, cộng đồng doanh nghiệp phát triển vững mạnh, thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả, cùng với việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước.

Ông cho rằng, khi các yếu tố nền tảng được cải thiện đồng bộ, nền kinh tế sẽ có đủ năng lực duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong dài hạn, đồng thời tạo thêm nguồn lực để đầu tư cho giáo dục, y tế, an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Doanh nghiệp là động lực quan trọng của tăng trưởng

Tại diễn đàn, TS. Phạm Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, cho rằng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong quá trình thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, khu vực doanh nghiệp hiện vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn khi chi phí sản xuất gia tăng, sức ép cạnh tranh ngày càng lớn và yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh ngày càng cấp thiết.

Theo TS. Phạm Anh Tuấn, Việt Nam đang có nhiều cơ hội từ quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và xu hướng thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Song để tận dụng hiệu quả các cơ hội này, cần có những cải cách mạnh mẽ về thể chế nhằm tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, minh bạch và ổn định.

Ông cho rằng, doanh nghiệp không chỉ cần được hỗ trợ về vốn mà còn phải được tạo điều kiện tiếp cận đất đai, công nghệ, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tháo gỡ bốn điểm nghẽn để tạo dư địa phát triển

Theo TS. Phạm Anh Tuấn, hiện nay có bốn nhóm điểm nghẽn lớn cần được tập trung tháo gỡ.

Thứ nhất là thể chế và hiệu quả thực thi chính sách. Nhiều doanh nghiệp vẫn phải chịu chi phí tuân thủ cao, thủ tục hành chính còn phức tạp, trong khi tính ổn định của chính sách chưa đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn.

Thứ hai là khả năng tiếp cận các nguồn lực phát triển như vốn, đất đai, công nghệ, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao.

Thứ ba là những hạn chế của thị trường, bao gồm khả năng mở rộng đầu ra, tham gia chuỗi giá trị và tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp.

Thứ tư là năng lực đổi mới sáng tạo còn hạn chế, thể hiện ở mức đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển đổi số và chuyển đổi xanh chưa tương xứng với yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.

Theo các chuyên gia, việc giải quyết đồng bộ những điểm nghẽn này sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động, cải thiện sức cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tăng trưởng kinh tế gắn với sức khỏe và an sinh xã hội

Các ý kiến tại diễn đàn cho rằng, tăng trưởng kinh tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi thành quả phát triển được chuyển hóa thành chất lượng sống tốt hơn cho người dân. Vì vậy, quá trình hoàn thiện chính sách cần hướng đến mục tiêu phát triển bao trùm, tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập và bảo đảm an sinh xã hội.

Các chuyên gia nhận định, khi nền kinh tế phát triển bền vững, Nhà nước sẽ có thêm nguồn lực để đầu tư cho hệ thống y tế, giáo dục, chăm sóc sức khỏe ban đầu và các chương trình phòng, chống dịch bệnh. Đồng thời, doanh nghiệp có điều kiện cải thiện môi trường làm việc, tăng cường chăm sóc sức khỏe người lao động và đầu tư nhiều hơn cho các hoạt động phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên mà còn góp phần giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế tác động của biến đổi khí hậu - những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Các chuyên gia thống nhất rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng một nền kinh tế có sức chống chịu tốt, phát triển bền vững, đồng thời tạo điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống và chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Siết an toàn thực phẩm trong trường học, xử lý vi phạm không có vùng cấm

Quốc hội giám sát toàn diện việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026