Sau vụ “Hoàng Minh Đường”: Những vấn đề đặt ra từ quảng cáo thuốc và khám chữa bệnh trên mạng

Trong các bài viết trước, phóng viên Tạp chí Sức Khỏe Cộng Đồng đã trực tiếp khảo sát, ghi nhận hoạt động quảng cáo và bán các sản phẩm được giới thiệu là thuốc “gia truyền” của phòng chẩn trị y học cổ truyền “Hoàng Minh Đường” trên môi trường mạng. Sau khi nội dung được báo chí phản ánh, cơ quan chức năng đã tiến hành kiểm tra và xử lý vi phạm theo quy định.

Từ thực tế vụ việc này, một vấn đề rộng hơn cũng được đặt ra: vì sao những nội dung quảng cáo liên quan đến thuốc và dịch vụ khám chữa bệnh sai sự thật vẫn có thể tồn tại và lan rộng trên môi trường mạng trong thời gian dài.

“Thuốc gia truyền” và những kịch bản quảng cáo quen thuộc

Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội trong những năm gần đây đã mở ra nhiều cơ hội cho việc chia sẻ thông tin, quảng bá dịch vụ. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, môi trường mạng cũng trở thành nơi xuất hiện ngày càng nhiều quảng cáo liên quan đến các sản phẩm đông y, thuốc nam hay những bài thuốc được giới thiệu là “gia truyền”.

Chỉ với vài thao tác tìm kiếm trên internet, người dùng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt nội dung quảng cáo với những lời giới thiệu hấp dẫn như “bài thuốc gia truyền nhiều đời”, “điều trị dứt điểm”, “hiệu quả sau vài liệu trình”. Không ít nội dung được xây dựng khá bài bản với hình ảnh người mặc áo blouse trắng, các video tư vấn trực tuyến hay những câu chuyện về quá trình chữa bệnh.

Những yếu tố này dễ tạo cảm giác tin cậy đối với người tiếp cận thông tin, đặc biệt là những người đang tìm kiếm giải pháp điều trị bệnh. Tuy nhiên, trong không gian mạng rộng mở, ranh giới giữa thông tin quảng cáo hợp pháp và những nội dung phóng đại công dụng đôi khi trở nên khá mong manh.

Theo quy định hiện hành, hoạt động quảng cáo liên quan đến thuốc và dịch vụ khám chữa bệnh phải tuân thủ những điều kiện chặt chẽ về nội dung và thẩm quyền xác nhận. Song trên thực tế, việc kiểm soát các nội dung quảng cáo này trên môi trường mạng vẫn gặp nhiều khó khăn.

Một trong những nguyên nhân là tính chất phân tán và biến đổi nhanh của thông tin trên các nền tảng số. Nhiều trang quảng cáo không hoạt động dưới hình thức website chính thức mà sử dụng các tài khoản mạng xã hội, fanpage hoặc kênh video cá nhân. Khi bị phản ánh hoặc phát hiện dấu hiệu vi phạm, các tài khoản này có thể nhanh chóng xóa nội dung, đổi tên hoặc chuyển sang hình thức hoạt động khác.

Góc nhìn chuyên môn: Đông y cần được sử dụng đúng cách

Trao đổi với phóng viên, Bác sĩ CKI Nguyễn Thu Hà - Trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, cho rằng việc quảng cáo quá mức công dụng của các bài thuốc đông y trên mạng xã hội có thể gây ra nhiều hệ lụy đối với người bệnh nếu không được kiểm chứng và sử dụng đúng cách.

Theo bác sĩ Hà, y học cổ truyền là một bộ phận quan trọng của hệ thống y tế, với nhiều phương pháp điều trị đã được kế thừa và phát triển qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc đông y luôn cần dựa trên quá trình thăm khám, chẩn đoán và đánh giá cụ thể tình trạng của từng người bệnh.

“Trong thực hành y học cổ truyền, cùng một bệnh danh nhưng mỗi người bệnh có thể có thể trạng, nguyên nhân và diễn biến khác nhau, vì vậy phương pháp điều trị cũng không hoàn toàn giống nhau. Việc quảng cáo rằng một bài thuốc có thể phù hợp với mọi trường hợp, thậm chí ‘chữa dứt điểm’ nhiều loại bệnh là điều cần được nhìn nhận thận trọng”, bác sĩ Hà chia sẻ.

Cũng theo bác sĩ Nguyễn Thu Hà, y học cổ truyền chú trọng nguyên tắc điều trị toàn diện, kết hợp giữa chẩn đoán, dùng thuốc và điều chỉnh lối sống. Do đó, người bệnh khi có nhu cầu điều trị bằng phương pháp này nên đến các cơ sở y tế được cấp phép để được thăm khám và tư vấn phù hợp.

Bác sĩ Hà cũng khuyến cáo người dân cần cảnh giác trước những quảng cáo về “thuốc gia truyền”, “bài thuốc bí truyền” được giới thiệu tràn lan trên mạng xã hội, đặc biệt là những nội dung khẳng định hiệu quả nhanh, điều trị dứt điểm nhiều loại bệnh hoặc chỉ tư vấn, bán thuốc qua điện thoại, tin nhắn mà không có thăm khám trực tiếp. Theo bác sĩ, việc tự ý mua và sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không được kiểm chứng có thể tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí khiến bệnh diễn biến phức tạp hơn.

Từ thực tế các vụ việc đã được phát hiện trong thời gian qua cho thấy, hoạt động quảng cáo liên quan đến thuốc và dịch vụ khám chữa bệnh trên môi trường mạng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu thiếu sự kiểm soát chặt chẽ. Nhiều ý kiến cho rằng các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường công tác quản lý; đồng thời, đẩy mạnh phối hợp giữa cơ quan quản lý chuyên ngành với các đơn vị quản lý nền tảng số nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các nội dung quảng cáo sai sự thật, gây hiểu lầm cho người dân.

Bên cạnh các biện pháp quản lý, việc cung cấp thông tin chính thống và nâng cao nhận thức của cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng. Khi người dân có thêm kiến thức về nguyên tắc điều trị cũng như những quy định trong lĩnh vực khám chữa bệnh, các nội dung quảng cáo phóng đại công dụng hoặc thiếu căn cứ khoa học sẽ khó có cơ hội lan rộng. Qua đó, góp phần tạo dựng môi trường thông tin minh bạch, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của người dân trong quá trình tiếp cận các dịch vụ y tế.

Triệt phá đường dây “thần y” dỏm Hoàng Minh Đường: Từ phản ánh báo chí đến chuyên án lừa đảo hàng trăm tỷ đồng

Phòng chẩn trị Hoàng Minh Đường bị xử phạt 82 triệu đồng do 3 hành vi vi phạm

UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo kiểm tra tình trạng rao bán tràn lan “thuốc đông y, gia truyền” trên mạng

Thanh Hóa: Sự thật phía sau “thuốc đông y gia truyền” rao bán tràn lan trên mạng