Thanh Hóa: Tăng cường vai trò y tế cơ sở trong cuộc chiến chống thuốc lá điện tử

Gần đây, các bệnh viện chuyên khoa tại Thanh Hóa và trên cả nước ghi nhận sự gia tăng đột biến các ca bệnh trẻ tuổi nhập viện trong tình trạng rối loạn tâm thần có liên quan đến thuốc lá điện tử (Vape). Nhiều bệnh nhân nhập viện với các triệu chứng như: ảo giác, hoang tưởng, lo âu cực độ, kích động hoặc trầm cảm nặng.

Thực tế cho thấy, nicotine nồng độ cao trong thuốc lá điện tử tác động cực mạnh đến hệ thần kinh đang trong giai đoạn phát triển của người trẻ. Đáng sợ hơn, nhiều loại tinh dầu thuốc lá điện tử hiện nay bị trà trộn thêm các chất gây nghiện mới, ma túy tổng hợp cực kỳ nguy hiểm mà người dùng không hề hay biết. Chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng, làn khói "vô hại" trong mắt giới trẻ đã biến thành chất độc tàn phá não bộ, làm thay đổi hành vi và tính cách của các em.

Một trong những nguyên nhân khiến thuốc lá điện tử lan rộng là do nhận thức sai lầm rằng đây là phương pháp "cai thuốc lá" hoặc "ít hại hơn thuốc lá truyền thống". Sự thiếu kiểm soát tại các điểm bán công cộng và trên không gian mạng đã giúp các sản phẩm này dễ dàng tiếp cận học sinh, sinh viên.

Tại các địa phương sau sáp nhập, khi vai trò của y tế cơ sở và sự phối hợp giữa gia đình - nhà trường - cộng đồng cần được thắt chặt hơn bao giờ hết, thì việc giáo dục về tác hại của thuốc lá thế hệ mới vẫn còn gặp nhiều thách thức. Những ca bệnh rối loạn tâm thần không chỉ là nỗi đau của cá nhân người trẻ mà còn là gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội trong việc điều trị, phục hồi chức năng tâm lý kéo dài.

Để ngăn chặn tình trạng thuốc lá điện tử đang tấn công mạnh mẽ vào sức khỏe cộng đồng, các chuyên gia y tế nhấn mạnh việc triển khai quyết liệt và đồng bộ các giải pháp từ nhiều phía. Trước hết, gia đình đóng vai trò là "lá chắn" đầu tiên khi phụ huynh cần chủ động tìm hiểu, nhận diện các dấu hiệu con em mình sử dụng thuốc lá điện tử, chẳng hạn như sự xuất hiện của các mùi hương lạ trong phòng, các thiết bị ngụy trang tinh vi dưới hình dáng USB, bút viết, hay những thay đổi bất thường về tâm tính để kịp thời can thiệp.

Song song với đó, hệ thống y tế cơ sở tại các địa phương cần phát huy vai trò nòng cốt thông qua việc các trạm y tế và đội ngũ cán bộ y tế cộng đồng đẩy mạnh truyền thông về tác hại của nicotine thế hệ mới, đồng thời chủ động phối hợp với nhà trường tổ chức các buổi tư vấn, sàng lọc sức khỏe tâm thần cho học sinh. Cuối cùng, sự vào cuộc của các cơ quan chức năng là yếu tố then chốt để siết chặt quản lý, kiên quyết cấm quảng cáo và kinh doanh các sản phẩm thuốc lá điện tử bất hợp pháp, từ đó tạo ra một môi trường sống lành mạnh và an toàn cho thế hệ tương lai.

Sức khỏe tâm thần là nền tảng của một cộng đồng khỏe mạnh. Đừng để niềm vui nhất thời trong những làn khói ảo đánh đổi bằng cả tương lai và trí tuệ của thế hệ trẻ. Ngành y tế và toàn xã hội cần chung tay hành động trước khi thuốc lá điện tử gây ra những hậu quả không thể đảo ngược.