TP. Hồ Chí Minh: Bệnh tay chân miệng tăng hơn 1.500 ca chỉ trong một tuần

Trong báo cáo giám sát ngày 29-11, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) ghi nhận tuần 47 có 2.187 ca sốt xuất huyết, gần như không biến động so với trung bình 4 tuần trước. Từ đầu năm 2025 đến nay, thành phố đã có 57.075 ca. Tuy nhiên, với tay chân miệng, bức tranh dịch tễ lại thể hiện một xu hướng hoàn toàn khác: ca bệnh đang leo thang nhanh, xuất hiện tại nhiều địa bàn dân cư dày đặc, tạo ra những vùng nguy cơ mới.

Chỉ trong một tuần, TP. Hồ Chí Minh ghi nhận 1.547 ca tay chân miệng – tăng 15% so với mức nền của 4 tuần trước. Đây không phải là biến động ngẫu nhiên. Theo phân tích của HCDC, số ca tích lũy từ đầu năm đã lên tới 32.637, với nhiều điểm nóng như Côn Đảo, Nhà Bè và Bình Tân có tỷ lệ mắc vượt mức 100.000 dân. Điều này cho thấy dịch đang âm thầm lan rộng, đặc biệt tại khu vực đông dân nhập cư, nơi điều kiện sinh hoạt và vệ sinh môi trường còn hạn chế.

Bệnh tay chân miệng vốn là nỗi lo thường trực đối với trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi. Thời gian ủ bệnh 3–7 ngày khiến nhiều phụ huynh chủ quan vì triệu chứng khởi phát khá mờ nhạt: sốt nhẹ, đau họng, biếng ăn. Nhưng từ ngày thứ 2 trở đi, loét miệng và các mụn nước ở tay, chân, miệng, mông bắt đầu xuất hiện. Đây cũng là giai đoạn trẻ dễ lây bệnh nhất, khiến nguy cơ bùng phát trong trường mầm non và nhóm trẻ gia đình cao hơn.

Qua thực tế tại các bệnh viện tuyến nhi, ghi nhận nhiều trẻ vào viện muộn, khi đã bước sang giai đoạn toàn phát – giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh. Từ ngày thứ 2 đến thứ 5, bệnh có thể gây biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp. Chỉ cần chậm trễ theo dõi, trẻ có thể rơi vào tình trạng đe dọa tính mạng.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng nhiều gia đình vẫn có thói quen tự xử lý tại nhà bằng mẹo dân gian, tự mua thuốc hoặc chủ quan không cách ly trẻ. Điều này khiến bệnh lây lan nhanh, đặc biệt tại các khu trọ, nhà giữ trẻ tự phát và những nơi đông người.

Trong khi đó, hệ thống giám sát tại cơ sở – nơi phát hiện ca bệnh đầu tiên lại phụ thuộc lớn vào việc khai báo của phụ huynh và nhà trường. Một số nơi vẫn còn lúng túng trong việc phân loại triệu chứng, làm chậm quá trình phát hiện sớm và khoanh vùng nguy cơ.

Ngành y tế khuyến cáo biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất vẫn là vệ sinh cá nhân và môi trường: rửa tay bằng xà phòng, khử khuẩn đồ chơi, lau rửa sàn nhà bằng Cloramin B, hạn chế trẻ tiếp xúc gần khi có dấu hiệu bệnh. Trẻ cần được cách ly tối thiểu 10 ngày để tránh lây lan. Đặc biệt, phụ huynh phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo như sốt cao không hạ, nôn nhiều, co giật, thở mệt hoặc thay đổi ý thức.

Trong bối cảnh trẻ đồng loạt quay trở lại trường học, các chuyên gia cảnh báo nếu không siết chặt vệ sinh tại lớp học và tăng cường giám sát ca bệnh, tay chân miệng có thể bước vào chu kỳ bùng phát mạnh hơn trong những tuần tới. Diễn biến này đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường phối hợp giữa ngành y tế – giáo dục – chính quyền cơ sở để chủ động kiểm soát dịch, thay vì chỉ ứng phó khi số ca đã tăng cao.