Báo động trẻ hóa sử dụng chất kích thích: Nhiều em mới 10 tuổi đã nhập viện

Thông tin được chia sẻ tại buổi trao đổi thông tin với báo chí chiều ngày 11/8 tại bệnh viện Bạch Mai về tình trạng người sử dụng chất kích thích ngày càng trẻ hoá thời gian gần đây.

Theo chia sẻ của bác sĩ Nguyễn Ngọc Trang, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai thì vừa qua, bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị cho một cô gái 21 tuổi được gia đình đưa đến viện do thường xuyên cười một mình vô cớ, đánh mẹ. Bệnh nhân là con cả trong gia đình, tiền sử khỏe mạnh, học hết lớp 12 rồi ở nhà phụ giúp bố mẹ.

Khai thác tiền sử bệnh cho thấy, khoảng 5 năm trước, khi mới ở tuổi vị thành niên, nữ bệnh nhân bắt đầu dùng N₂O, ketamine, cần sa... do bạn bè rủ rê trong các buổi tụ tập. Ban đầu, việc sử dụng chỉ mang tính "thử cho biết" và tạo cảm giác vui vẻ, hưng phấn. Nhưng dần dần, tần suất và liều lượng tăng lên, cô trở nên bồn chồn, chán nản khi không sử dụng, thậm chí xuất hiện ảo thanh, nghe tiếng nói trong đầu, lẩm bẩm trò chuyện một mình.

Người nhà cảm nhận được sự thay đổi tính cách của bệnh nhân ngày càng rõ rệt. Tâm lý dễ cáu gắt, có lúc chửi mắng và đánh mẹ. Bệnh nhân được đưa đến Viện Sức khỏe tâm thần và được chẩn đoán mắc rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng nhiều loại ma túy (N2O, ketamine, cần sa) với triệu chứng hỗn hợp. Sau 25 ngày điều trị, bệnh nhân ổn định và được ra viện.

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Trang chia sẻ một số vấn đề liên quan đến biểu hiện nhận biết và nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngày càng trẻ hoá của những người sử dụng chất kích thích. Đối với trẻ em, một số biểu hiện dễ thấy như thành tích học tập giảm sút, bỏ học, kết giao bạn bè mới bất thường, thay đổi trong cách tiêu tiền, chi tiêu nhiều hơn không rõ lý do. Trẻ cũng có cảm xúc thất thường, dễ kích động, bứt rứt, buồn rầu, mất ngủ. Khi thấy có những dấu hiệu kể trên, phụ huynh cần quan sát kỹ hành vi của con, nếu nghi ngờ, nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn sớm.

Để phát hiện kịp thời và phòng tránh vấn nạn kể trên, gia đình và nhà trường phải phối hợp chặt chẽ, giám sát việc học, các mối quan hệ và hoạt động của trẻ. Trẻ cần được trang bị kiến thức về tác hại của ma túy, kỹ năng từ chối và cách tự bảo vệ mình trước lời rủ rê.

Cũng chia sẻ thông tin tại buổi làm việc, bác sĩ Nguyễn Thành Long, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai nhận định, thời gian gần đây, bệnh viện thường xuyên tiếp nhận trẻ vị thành niên đến viện thăm khám do sử dụng chất kích thích. Không chỉ tăng về số lượng bệnh nhân, mà bệnh nhân ngày càng trẻ hóa. Nhiều trẻ sử dụng chất gây nghiện từ rất sớm, thậm chí 10 tuổi khi bắt đầu dậy thì, trẻ đã sử dụng chất kích thích.

Theo dõi từ các ca bệnh cho thấy, một số loại chất kích thích nguy hiểm trẻ thường tiếp cận là cần sa, rohypnol, ketamine... Đặc biệt, một số chế phẩm mới như tem giấy, bùa lưỡi, tinh dầu cần sa tổng hợp... được đóng gói bắt mắt, giá chỉ vài trăm nghìn đồng, dễ ngụy trang cũng được nhiều trẻ lựa chọn.

Các chuyên gia nhận định, ở tuổi vị thành niên trẻ thường muốn khẳng định bản thân nhưng nhận thức còn hạn chế, dễ bị dụ dỗ. Ban đầu, cảm giác hưng phấn khiến trẻ tò mò, nhưng rất nhanh sau đó là sự lệ thuộc. Đặc biệt, trước đây, việc tiếp cận chất gây nghiện khó khăn hơn, còn hiện nay dễ dàng hơn nhiều. Giá thành của các loại chất kích thích này không quá cao, thậm chí có thể mua dưới dạng bánh kẹo, thuốc lá điện tử, tinh dầu…

Đáng lưu ý, những trẻ sử dụng thuốc lá trong độ tuổi 11-19 tuổi có nguy cơ bị rối loạn tâm thần cao hơn. Sử dụng thuốc lá hàng ngày có liên quan đến tăng nguy cơ rối loạn tâm thần và tuổi khởi phát bệnh rối loạn tâm thần sớm hơn. Các gene liên quan rối loạn tâm thần đã được chứng minh là trùng lặp với các gene liên quan đến hút thuốc lá.

Nguyên An (tổng hợp)