Bé trai bại não tự bước đi: Phép màu từ bàn tay bác sĩ Việt

Trần Tiến

25/10/2025 15:42

Từ ca bệnh bại não thể co cứng hai chi dưới, Bệnh viện Nhi Trung ương đã tạo nên dấu mốc trong lĩnh vực thần kinh nhi Việt Nam – giúp bệnh nhi đầu tiên có thể tự đứng, tự bước đi sau 8 năm điều trị, mở ra hy vọng hồi phục vận động cho hàng nghìn trẻ em khác.

Bước tiến trong phẫu thuật thần kinh nhi

Bé trai N.P. (8 tuổi, Ninh Bình) từng phải mang nẹp và tập phục hồi chức năng suốt nhiều năm do bại não thể co cứng hai chi dưới. Sau ca phẫu thuật đặc biệt tại Bệnh viện Nhi Trung ương, điều kỳ diệu đã xảy ra: Em có thể tự đứng dậy và bước đi vững vàng – điều mà gia đình chỉ dám mơ ước.

Đây là ca đầu tiên bệnh viện thực hiện kỹ thuật cắt rễ thần kinh lưng chọn lọc dưới hướng dẫn điện sinh lý, được công bố ngày 25/10. Theo BSCKII Lê Nam Thắng, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, kỹ thuật này đòi hỏi độ chính xác cao và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa. Trong quá trình mổ, bác sĩ dùng kích thích điện sinh lý để xác định các rễ thần kinh gây co cứng, từ đó cắt bỏ phần cần thiết mà vẫn bảo tồn chức năng vận động và cảm giác.

ThS.BS Nguyễn Thị Thảo, Khoa Thăm dò chức năng Thần kinh cho biết, điện sinh lý giúp quan sát trực tiếp phản ứng cơ, tránh tổn thương không cần thiết, đồng thời bảo vệ được chức năng đại – tiểu tiện. Nhờ đó, tình trạng co cứng của bệnh nhi giảm rõ rệt, các cơ mềm mại hơn, trẻ có thể tự đứng và tập đi chỉ sau vài tuần hậu phẫu.

Hành trình chuẩn bị gần một năm cho “bước đi kỳ tích”

Đằng sau thành công của ca phẫu thuật giúp trẻ bại não đầu tiên có thể tự bước đi là hành trình chuẩn bị kéo dài gần một năm của tập thể Trung tâm Thần kinh – Bệnh viện Nhi Trung ương. Ngay từ khi xác định mục tiêu làm chủ kỹ thuật cắt rễ thần kinh lưng chọn lọc dưới hướng dẫn điện sinh lý, bệnh viện đã thành lập nhóm công tác đa chuyên khoa, gồm các bác sĩ Ngoại thần kinh, Thăm dò chức năng và Phục hồi chức năng. Từng bước, nhóm tiến hành nghiên cứu tài liệu, xây dựng quy trình kỹ thuật, chuẩn hóa trang thiết bị, lựa chọn bệnh nhi phù hợp và tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu.

Năm 2024, bệnh viện cử ê kíp bác sĩ sang Bệnh viện Trẻ em Alabama (Mỹ) – trung tâm hàng đầu thế giới về thần kinh nhi – để học tập và thực hành kỹ thuật này. Sau khi trở về, các chuyên gia đã điều chỉnh quy trình cho phù hợp với điều kiện Việt Nam, tiến hành nhiều cuộc hội chẩn, thử nghiệm trên mô hình và sẵn sàng cho ca mổ thực tế.

Theo TS.BS Cao Vũ Hùng, Giám đốc Trung tâm Thần kinh, thành công của ca phẫu thuật không chỉ đánh dấu bước tiến vượt bậc trong điều trị bại não thể co cứng, mà còn khẳng định năng lực của đội ngũ bác sĩ Việt Nam trong việc làm chủ kỹ thuật tiên tiến của thế giới. Đây là nền tảng để bệnh viện tiếp tục triển khai các kỹ thuật chuyên sâu hơn, mở ra hy vọng hồi phục vận động cho hàng nghìn trẻ bại não trên cả nước.

Hy vọng hồi sinh cho hàng nghìn trẻ bại não

Sau ca phẫu thuật, bé N.P. được đưa vào chương trình phục hồi chức năng chuyên biệt kéo dài nhiều tháng, dưới sự theo dõi sát sao của các bác sĩ và kỹ thuật viên. Theo BSCKI Trần Vĩnh Sơn, Phó Trưởng khoa Phục hồi chức năng, đây là giai đoạn mang tính quyết định, giúp trẻ lấy lại khả năng vận động, kiểm soát cơ và thăng bằng. Với sự kiên trì tập luyện của bệnh nhi cùng nỗ lực của đội ngũ y bác sĩ, điều kỳ diệu đã đến: bé N.P. có thể tự đứng và bước đi mà không cần nẹp – thành quả sau 8 năm điều trị.

Người mẹ xúc động kể lại khoảnh khắc đầu tiên khi con đứng dậy: “Chúng tôi đã khóc vì hạnh phúc, đó là điều cả gia đình chờ đợi suốt nhiều năm.”

Thành công này không chỉ mang lại niềm vui cho một gia đình, mà còn thắp lên hy vọng hồi sinh cho hàng nghìn trẻ em bại não thể co cứng trên cả nước. Với kỹ thuật tiên tiến được làm chủ ngay tại Việt Nam, Bệnh viện Nhi Trung ương đang mở ra một kỷ nguyên mới trong điều trị thần kinh nhi – nơi những giấc mơ hồi phục vận động tưởng chừng xa vời nay đã thành hiện thực trên chính quê hương mình.