Bộ Công an lý giải quy định thông báo lưu trú khi người thân ở lại qua đêm

ừ ngày 1/7/2026, Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự cùng Thông tư số 116/2026/TT-BCA của Bộ Công an chính thức có hiệu lực. Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là quy định về trách nhiệm thông báo lưu trú đối với người đến ở qua đêm.

Thông tin về vấn đề này, Đại tá Ngô Như Cường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) cho biết, quy định mới được xây dựng trên cơ sở hoàn thiện công tác quản lý cư trú bằng dữ liệu số, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong quá trình thực hiện.

Mở rộng đối tượng có trách nhiệm thông báo lưu trú

Theo Đại tá Ngô Như Cường, quy định mới không chỉ áp dụng đối với hộ gia đình và các cơ sở lưu trú như trước đây mà còn mở rộng trách nhiệm đến nhiều chủ thể khác.

Cụ thể, ngoài hộ gia đình, cơ sở lưu trú và cơ sở khám, chữa bệnh, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện cũng phải thực hiện thông báo khi có người lưu trú qua đêm trên tàu, thuyền, xe hoặc các phương tiện khác.

Đáng chú ý, trong trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt tại nơi cư trú thì người đến lưu trú có trách nhiệm tự thực hiện việc thông báo theo quy định.

Theo Bộ Công an, việc mở rộng đối tượng thực hiện nhằm bảo đảm thông tin về nơi ở thực tế của công dân được cập nhật đầy đủ, tránh bỏ sót dữ liệu cư trú trong bối cảnh việc đi lại, lưu trú ngày càng đa dạng.

Có thể thông báo qua VNeID, điện thoại hoặc trực tuyến

Nội dung thông báo lưu trú gồm các thông tin cơ bản như: họ và tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do lưu trú, địa điểm và thời gian lưu trú.

Việc thông báo phải được thực hiện trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú. Trường hợp người đến sau 23 giờ thì việc thông báo phải hoàn thành trước 8 giờ sáng ngày hôm sau. Thời gian lưu trú theo quy định không quá 30 ngày.

Đại diện Bộ Công an cho biết, người dân không bắt buộc phải đến trực tiếp cơ quan công an để thực hiện thủ tục.

Hiện nay, việc thông báo có thể được thực hiện thông qua nhiều hình thức như gọi điện thoại, gửi thư điện tử, truy cập trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú.

Theo Bộ Công an, việc đa dạng hóa phương thức thực hiện giúp người dân tiết kiệm thời gian, giảm thủ tục hành chính và phù hợp với quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực quản lý cư trú.

Phục vụ quản lý dân cư, cứu hộ và phòng chống tội phạm

Lý giải về mục đích của quy định mới, Đại tá Ngô Như Cường cho biết việc cập nhật chính xác nơi ở thực tế của công dân không chỉ phục vụ công tác quản lý cư trú mà còn hỗ trợ hiệu quả trong bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn cũng như xây dựng các chính sách an sinh xã hội.

Theo ông, quy định này không làm phát sinh chi phí, không thu lệ phí và được thực hiện chủ yếu trên môi trường điện tử. Vì vậy, người dân không nên lo ngại việc thông báo lưu trú sẽ gây phiền hà trong sinh hoạt hằng ngày.

Không yêu cầu người dân nộp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu

Cũng theo Đại tá Ngô Như Cường, một điểm mới đáng chú ý của Luật Cư trú là nguyên tắc khai thác tối đa dữ liệu điện tử để giải quyết thủ tục hành chính.

Theo đó, đối với những thông tin đã được cập nhật trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc đã được tích hợp trên VNeID, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm chủ động khai thác và không yêu cầu người dân xuất trình hoặc nộp lại các giấy tờ tương ứng.

Đối với hồ sơ nộp trực tiếp, cán bộ tiếp nhận sẽ tra cứu dữ liệu để lập hồ sơ điện tử. Trường hợp nộp trực tuyến, hệ thống sẽ tự động đối chiếu, tái sử dụng các thông tin đã có.

Nếu dữ liệu chưa được đồng bộ, cơ quan đăng ký cư trú sẽ chủ động xác minh. Người dân chỉ phải xuất trình giấy tờ gốc trong trường hợp thực sự cần thiết để đối chiếu.

Đối với những thay đổi về hộ tịch hoặc địa chỉ do điều chỉnh địa giới hành chính, cơ quan có thẩm quyền sẽ cập nhật dữ liệu trên hệ thống, người dân không phải thực hiện lại thủ tục điều chỉnh thông tin cư trú.

Theo Bộ Công an, việc khai thác dữ liệu điện tử thay thế giấy tờ truyền thống sẽ góp phần giảm thành phần hồ sơ, hạn chế việc phải sao y, chứng thực giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và giúp người dân theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ thông qua mã tra cứu, văn bản điện tử hoặc ứng dụng VNeID. Đây cũng là một bước quan trọng trong quá trình xây dựng nền hành chính số, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.