Kỳ 1: Người lao động mong chờ thưởng tết

Những ngày này, ở các phân xưởng, công trường hay những khu nhà trọ chật hẹp, câu hỏi “Tết này được thưởng bao nhiêu?” luôn lặp đi lặp lại trong từng câu chuyện ngắn ngủi trong giờ giải lao. Với người lao động, nhất là những người có thu nhập thấp, thưởng Tết không chỉ là tiền. Đó còn là vé tàu về quê, là mâm cơm sum họp, là bộ quần áo mới cho con và đôi khi, là ranh giới giữa một cái Tết đủ đầy hay là một cái Tết chắp vá.

Sau một năm kinh tế nhiều biến động, nhiều đơn hàng bị cắt giảm, thậm chí đã có nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa, không ít người đã tự chuẩn bị tinh thần rằng thưởng Tết có thể sẽ thấp hơn những năm trước. Thế nhưng, cảm giác thấp thỏm, chờ đợi vẫn hiện hữu. Bởi với họ, dù ít hay nhiều, thưởng Tết vẫn là sự ghi nhận cho một năm làm việc vất vả.

Giữa bức tranh còn nhiều gam màu trầm, vẫn có những doanh nghiệp duy trì được kết quả sản xuất – kinh doanh và đảm bảo được chế độ cho người lao động. Anh Cao Xuân Đông Bắc, Phó phòng Quản lý dự án Công ty Cổ phần điện gió Trường Thành – Trà Vinh, cho biết năm nay, bên cạnh mức lương khoảng 30 triệu đồng/tháng, anh còn được thưởng Tết tương đương ba tháng lương cùng các khoản phúc lợi khác. Theo anh Bắc, đây là nguồn động viên lớn đối với người lao động sau một năm chịu nhiều tác động từ các cuộc chiến tranh thương mại của các nước lớn và suy thoái kinh tế.

Anh Bắc chia sẻ: “Trong năm 2025 giữa bối cảnh suy thoái kinh tế và thị trường biến động hết sức khó khăn, nhưng ban lãnh đạo Tập đoàn cũng đã cố gắng hết mình để đảm bảo được chế độ lương, thưởng cho cán bộ nhân viên được đầy đủ và kịp thời. Chúng tôi cũng rất đồng cảm và chia sẻ với ban lãnh đạo công ty và sang năm 2026 với những chính sách điều hành kinh tế vĩ mô đang đi đúng hướng, lạm phát được kiểm soát, hi vọng mọi thứ sẽ tốt đẹp hơn”.

Cùng cung niềm vui ấy, chị Nguyễn Hoàng Yến, chuyên viên kế toán Tập đoàn Trường Thành – Việt Nam, cho biết thưởng Tết năm nay không những không bị cắt giảm mà còn cao hơn năm trước. Với chị, khoản thưởng tết này Chị hoàn toàn có thể sắm sửa cho gia đình mình một cái tết tươm tất và vẫn dư giả để biếu ông bà, bố mẹ.

Chị Yến bày tỏ: “Chúng tôi là người lao động thì nhân dịp Tết chúng tôi cũng muốn có thưởng Tết xứng đáng cho một năm vừa qua. Là người lao động thì chúng tôi cũng rất là đồng cảm với doanh nghiệp, với Tập đoàn. Trong năm vừa qua tuy là khó khăn như thế nhưng mà Tập đoàn cũng đã rất cố gắng trong việc đảm bảo lương, thưởng cho nhân viên và không có sự chậm chễ hay là sự cắt thưởng gì cả”.

Trái ngược với những niềm vui ấy, đối với nhiều người lao động, đặc biệt là những lao động giản đơn thì thưởng tết có lẽ vẫn là một sự xa xỉ đối với họ. 

Trở về xóm trọ để chuẩn bị vội bữa cơm tối cho gia đình, Chị Hoàng Thị Thư lại gấp rút chuẩn bị vào ca đêm. Tết đã cận kề, làm ngày hay đêm không quan trọng, miễn là có việc để có thêm thu nhập và  chờ đợi một khoản thưởng Tết để về quê đoàn viên với gia đình.

Chị Thư nói: “Năm nay thì không thấy công ty thông báo gì cả, bọn em vẫn đang chờ đợi thôi. Công nhân thì ai cũng thế thôi, mình cố gắng một năm rồi thì chỉ mong đến thưởng Tết thì cũng mong công ty sẽ thưởng nó phù hợp với tình hình của công ty như thế nào thì công ty sẽ thưởng cho mình như thế”.

Để có tiền trang trải từ hộp quà cho người thân, sắm cho con tấm áo mới để đón xuân về, hay trả những khoản nợ vay từ hồi giữa năm để sửa lại ngôi nhà bị hư hỏng trong đợt bão lũ tàn phá vừa qua. Mặc dù đã 5 giờ chiều, thế nhưng xóm trọ của Anh Hùng hầu hết vẫn cửa đóng, then cài. Bởi lẽ, với họ dịp cuối năm với nhiều bộn bề, niềm vui thì ít mà lỗi lo thì lại nhiều cho nên tranh thủ làm thêm được giờ nào thì hay giờ đó.

Khi được hỏi về thưởng tết, anh Trần Văn Hùng (Ninh Bình) chia sẻ mong muốn giản dị: “Mọi người công nhân đều biết là năm nay tình hình suy thoái kinh tế, sản lượng công ty cũng có giảm, nhưng rất là mong ban lãnh đạo cũng xem xét cho là tình hình thiệt hại bão lũ như thế này thì cố gắng thưởng Tết. Công nhân anh em nói chung đều rất là mong muốn có một cái Tết thật là đầm ấm”.

Theo số liệu thống kê, các ngành điện, điện tử, tài chính – ngân hàng, bảo hiểm, công nghệ thông tin vẫn thuộc nhóm có mức thưởng Tết cao. Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất quy mô nhỏ, sử dụng nhiều lao động giản đơn lại có mức thưởng thấp hơn nhiều, thậm chí có doanh nghiệp còn không có thưởng. Chia sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp cũng là tâm trạng chung của người lao động. Bởi lẽ, nhà xưởng còn thì họ còn việc, còn kiếm kế sinh nhai, bởi không ít người lao động năm qua đã mất việc vì công ty phá sản.

Chị Trần Thị Dung (Hải Phòng) cho biết: “Dù là được thưởng như thế nào đi chăng nữa thì người lao động chúng tôi rất mong muốn đồng hành cùng với ban lãnh đạo, cùng công ty cố gắng phát triển. Cố gắng sang năm 2026 thì mọi thứ sẽ tốt đẹp hơn”.

Theo quy định của luật lao động, thưởng Tết không phải là nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp, mà được quyết định trên cơ sở kết quả sản xuất – kinh doanh cũng như sự đóng góp của người lao động. Thế nhưng, vượt lên trên những quy định khô cứng, nhiều doanh nghiệp vẫn coi thưởng Tết là sự tri ân, là cách sẻ chia sau một năm cùng nhau vượt qua khó khăn. Dù chịu tác động từ suy giảm kinh tế và những biến động toàn cầu, không ít đơn vị vẫn nỗ lực xoay xở để duy trì khoản thưởng cuối năm, gửi gắm trong đó sự động viên, niềm tin và hy vọng về một mùa xuân ấm áp hơn cho người lao động trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.