Chủ động tham gia chuỗi LNG toàn cầu — Nâng tầm an ninh năng lượng và sức khỏe cộng đồng

Ngày 14/1 tại Hà Nội, Diễn đàn “Kết nối doanh nghiệp khí Việt Nam với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế” đã thu hút các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tham gia thảo luận sâu rộng. Đây là diễn đàn quan trọng, nhấn mạnh vai trò của khí thiên nhiên hóa lỏng như một thành phần trọng tâm trong cơ cấu năng lượng quốc gia.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết Nguyễn Đăng Khang cho biết, ngày 20/8/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 70-NQ/TWvề bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết khẳng định quan điểm xuyên suốt: Phát triển năng lượng phải gắn với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh quốc gia.

Với tầm nhìn đến năm 2045, Nghị quyết đặt mục tiêu xây dựng hệ thống năng lượng đồng bộ, hiện đại, thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường kết nối khu vực, quốc tế. Đặc biệt, Nghị quyết xác định rõ vai trò của năng lượng sạch, trong đó có khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) như một trụ cột quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng.

Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó xác định LNG là một trong những trụ cột để thực hiện chuyển dịch năng lượng, hướng tới phát triển bền vững, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Việt Nam đã ghi dấu lần đầu tiên nhập khẩu LNG phục vụ sản xuất điện trong năm 2024, đồng thời hoàn chỉnh chuỗi cung cấp năng lượng bằng nhiều hình thức vận chuyển: đường ống, đường thủy, đường bộ và đường sắt. Thành công này không chỉ giúp đảm bảo nguồn điện ổn định mà còn mở rộng cơ hội gia nhập thị trường LNG quốc tế với thương vụ xuất khẩu hơn 70 nghìn tấn LNG đầu tiên.

Tháng 1/2026, Nhà máy điện khí LNG Nhơn Trạch 3 và 4 chính thức vận hành thương mại, đánh dấu bước tiến lớn trong phát triển năng lượng sạch tại Việt Nam. Việc bổ sung nguồn điện linh hoạt từ khí LNG giúp giảm phụ thuộc vào nhiệt điện than — một trong những nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cộng đồng.

Mặc dù có nhiều cơ hội, các chuyên gia cũng chỉ ra những thách thức đáng kể đối với doanh nghiệp khí Việt Nam khi tham gia thị trường LNG quốc tế. Giá LNG biến động theo thị trường toàn cầu, nguồn nhân lực và kinh nghiệm quản trị toàn chuỗi giá trị còn hạn chế, và khung pháp lý trong nước chưa hoàn toàn tương thích với luật pháp quốc tế.

Để vượt qua những điểm nghẽn này, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế giá cả linh hoạt và chính sách ưu đãi để khuyến khích doanh nghiệp trong nước phát triển kinh doanh khí LNG, đồng thời thu hút các nhà đầu tư nước ngoài tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị LNG.

Việc đẩy mạnh khai thác, nhập khẩu và sử dụng LNG có nhiều lợi ích đối với sức khỏe cộng đồng. Khí LNG giúp giảm lượng phát thải khí nhà kính và các chất ô nhiễm không khí — đặc biệt SO₂, NOx và bụi mịn — so với nhiên liệu than truyền thống. Điều này góp phần cải thiện chất lượng không khí, giảm nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, tim mạch và các vấn đề sức khỏe liên quan đến ô nhiễm môi trường.

Ngoài ra, việc đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và sạch còn thúc đẩy phát triển kinh tế — yếu tố quan trọng tác động tích cực đến điều kiện sống và sức khỏe của cộng đồng.

Việt Nam đang đi đúng hướng trong hội nhập thị trường LNG toàn cầu — không chỉ mở ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững mà còn góp phần nâng cao chất lượng môi trường và sức khỏe cộng đồng. Để hiện thực hóa tiềm năng này, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, đào tạo nhân lực chất lượng cao và tăng cường hợp tác quốc tế, hướng tới một nền năng lượng sạch và an toàn cho tương lai.