Chủ tịch VACHE Nguyễn Hồng Quân: "Muốn có một quốc gia khỏe mạnh phải bắt đầu từ một cộng đồng biết phòng bệnh"

Phóng viên: Thưa ông, Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và Nghị quyết 282 NQ CP về giải pháp nâng cao sức khỏe Nhân dân đã xác định rõ quan điểm chuyển mạnh từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh". Với vai trò là tổ chức xã hội hoạt động trong lĩnh vực Giáo dục kiến thức, nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam đã cụ thể hóa các chủ trương này như thế nào?

Chủ tịch Trung ương Hội Nguyễn Hồng Quân: Có thể nói, đây không chỉ là định hướng của ngành y tế mà còn là phương châm hoạt động xuyên suốt của Hội chúng tôi.

Ngay từ khi thành lập, Hội đã xác định sứ mệnh là tập hợp đội ngũ các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ y tế và những người tâm huyết để cùng tham gia sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Chúng tôi luôn coi giáo dục kiến thức sức khỏe, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân là nhiệm vụ trọng tâm, bởi phòng bệnh hiệu quả phải bắt đầu từ ý thức và trách nhiệm của mỗi người đối với sức khỏe của chính mình.

Khi Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 282/NQ-CP của Chính phủ năm 2025 phủ tiếp tục khẳng định quan điểm lấy phòng bệnh là chính đã tạo cơ sở chính trị rất quan trọng để Hội tiếp tục phát huy vai trò của mình. Trong thời gian qua, chúng tôi đã cụ thể hóa tinh thần "lấy phòng bệnh là chính" bằng nhiều hoạt động thiết thực như đẩy mạnh truyền thông giáo dục sức khỏe trên các nền tảng báo chí và truyền thông số; tổ chức các hội thảo, tọa đàm, diễn đàn khoa học; triển khai các chương trình tư vấn sức khỏe tại cộng đồng; xây dựng các mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động ở cơ sở; đồng thời kết nối các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện, doanh nghiệp và chính quyền địa phương để hình thành mạng lưới chăm sóc sức khỏe cộng đồng rộng khắp.

Điều chúng tôi hướng tới không chỉ là truyền tải kiến thức mà còn góp phần hình thành văn hóa sống khỏe, giúp người dân chuyển từ tư duy "có bệnh mới chữa" sang chủ động phòng bệnh, tầm soát sớm và xây dựng lối sống lành mạnh. Đó cũng là cách Hội góp phần đưa các chủ trương của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống, vì mục tiêu xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh và một đất nước phát triển bền vững.

Phóng viên:Thưa ông, ông luôn nhấn mạnh giáo dục kiến thức chăm sóc sức khỏe là nền tảng của công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Theo ông, vì sao đây phải được coi là giải pháp mang tính căn cơ và lâu dài?

Chủ tịch Trung ương Hội Nguyễn Hồng Quân: Tôi luôn cho rằng, muốn nâng cao sức khỏe cộng đồng thì trước hết phải nâng cao nhận thức của người dân. Bởi suy cho cùng, sức khỏe không chỉ được tạo nên trong bệnh viện mà được hình thành từ chính lối sống, thói quen sinh hoạt hằng ngày của mỗi người.

Hiện nay, nhiều người vẫn có tâm lý chỉ quan tâm đến sức khỏe khi đã mắc bệnh. Trong khi đó, nếu mỗi người biết ăn uống khoa học, duy trì vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, giữ tinh thần lạc quan, hạn chế thuốc lá, rượu bia và khám sức khỏe định kỳ thì hoàn toàn có thể phòng ngừa được rất nhiều bệnh tật.

Chính vì vậy, chúng tôi luôn xác định giáo dục kiến thức chăm sóc sức khỏe không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, phổ biến thông tin, mà quan trọng hơn là giúp người dân thay đổi nhận thức và chuyển hóa thành hành động cụ thể. Những kiến thức đó phải đi vào từng gia đình, từng khu dân cư, trường học, cơ quan và doanh nghiệp để trở thành thói quen trong cuộc sống.

Khi người dân hiểu rõ vì sao cần rèn luyện thể chất, vì sao phải dinh dưỡng hợp lý hay khám sức khỏe định kỳ, họ sẽ chủ động bảo vệ sức khỏe của mình thay vì chờ đến khi có bệnh mới đi điều trị. Theo tôi, đó mới là nền tảng vững chắc nhất để xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh và cũng là con đường bền vững nhất để giảm gánh nặng cho hệ thống y tế.

Phóng viên: Trong các hoạt động của Hội hiện nay, phong trào rèn luyện thân thể được coi là một thế mạnh. Ông đánh giá như thế nào về vai trò của hoạt động này?

Chủ tịch Trung ương Hội Nguyễn Hồng Quân: Tôi cho rằng đây là một trong những giải pháp căn cơ và hiệu quả nhất để nâng cao sức khỏe nhân dân.

Thực tế cho thấy, các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hay các bệnh về cơ xương khớp đang ngày càng gia tăng và trẻ hóa. Trong khi đó, chỉ cần mỗi người duy trì thói quen vận động hợp lý, rèn luyện thể chất thường xuyên thì đã có thể phòng ngừa được rất nhiều bệnh tật, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống.

Vì vậy, Hội luôn khuyến khích các Liên chi hội, Chi hội và các câu lạc bộ phát triển những mô hình rèn luyện sức khỏe phù hợp với từng nhóm đối tượng như dưỡng sinh tâm thể, Thái cực quyền, yoga... và nhiều hình thức luyện tập khác. Đây đều là những phương pháp dễ thực hiện, chi phí thấp, phù hợp với người cao tuổi, người trung niên cũng như người trẻ. Quan trọng hơn, những hoạt động này không chỉ giúp nâng cao thể lực mà còn tạo môi trường sinh hoạt cộng đồng lành mạnh, giúp mọi người giao lưu, chia sẻ, giảm căng thẳng, nâng cao sức khỏe tinh thần và gắn kết cộng đồng. Đó cũng chính là mục tiêu mà Hội luôn hướng tới trong công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Phóng viên: Một nội dung được nhiều cán bộ, hội viên và người dân quan tâm đó là phát huy giá trị của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Quan điểm của Hội về vấn đề này ra sao?

Chủ tịch Trung ương Hội Nguyễn Hồng Quân: Tôi cho rằng đây là định hướng rất quan trọng.

Chúng tôi hoàn toàn thống nhất với chủ trương của Đảng và Chính phủ về phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam theo tinh thần Quyết định số 1250/QĐ-TTg. Y học cổ truyền không chỉ là di sản quý báu của dân tộc mà còn là một bộ phận quan trọng của hệ thống y tế Việt Nam. Nếu biết kết hợp hài hòa giữa y học hiện đại với y học cổ truyền sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, đặc biệt ở các lĩnh vực phòng bệnh, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi và quản lý các bệnh không lây nhiễm.

Với vai trò là một tổ chức xã hội hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Hội sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn, các nhà khoa học, đội ngũ thầy thuốc để phát triển các mô hình dưỡng sinh, chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền ngay tại cộng đồng, giúp người dân dễ dàng tiếp cận các phương pháp chăm sóc sức khỏe an toàn, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Đặc biệt, trong thời gian tới, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam sẽ phối hợp với Hội Đông y Việt Nam, Hội Nam y Việt Nam và Hội Quân dân y Việt Nam tổ chức một cuộc tọa đàm khoa học với sự tham gia của các chuyên gia, nhà quản lý, các nhà khoa học và đội ngũ thầy thuốc trên cả nước. Mục tiêu của tọa đàm là phát huy trí tuệ tập thể, tập hợp những ý kiến tâm huyết từ thực tiễn hoạt động chuyên môn để đóng góp vào dự thảo Luật Y dược cổ truyền đang được Chính phủ tổ chức lấy ý kiến. Chúng tôi kỳ vọng những kiến nghị từ diễn đàn này sẽ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện để y dược cổ truyền phát huy tốt hơn giá trị vốn có, kết hợp chặt chẽ với y học hiện đại trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Phóng viên: Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Hội lần thứ 6 vừa qua đã thống nhất nhiều nội dung quan trọng chuẩn bị cho Đại hội IV. Ông có thể chia sẻ thêm về những định hướng lớn của Đại hội sắp tới?

Chủ tịch Trung ương Hội Nguyễn Hồng Quân: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Hội, dự kiến tổ chức vào đầu năm 2027, có ý nghĩa rất quan trọng đối với chặng đường phát triển tiếp theo của Hội. Đây không chỉ là dịp để nhìn lại những kết quả đã đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua mà còn là thời điểm để chúng tôi xác định phương hướng, mục tiêu và những nhiệm vụ trọng tâm cho giai đoạn mới.

Một trong những nội dung rất quan trọng của Đại hội lần này là kiện toàn Ban Chấp hành Trung ương Hội, Ban Thường vụ và các chức danh lãnh đạo chủ chốt. Chúng tôi mong muốn xây dựng được một tập thể lãnh đạo đoàn kết, tâm huyết, có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và tinh thần trách nhiệm cao để dẫn dắt các hoạt động của Hội trong giai đoạn phát triển mới.

Bên cạnh đó, Hội sẽ tiếp tục củng cố tổ chức từ Trung ương đến cơ sở, phát triển đội ngũ hội viên có chất lượng, nâng cao hiệu quả hoạt động của các liên chi hội, chi hội và các đơn vị trực thuộc. Chúng tôi cũng sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới công tác truyền thông giáo dục sức khỏe, mở rộng các mô hình chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng và phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của đội ngũ các nhà khoa học, chuyên gia, thầy thuốc trong công tác tư vấn, phản biện và xây dựng chính sách.

Điều chúng tôi kỳ vọng là sau Đại hội IV, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam sẽ có bước phát triển mới cả về tổ chức lẫn chất lượng hoạt động, thực sự trở thành cầu nối tin cậy giữa ngành y tế với người dân, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đi vào cuộc sống một cách thiết thực và hiệu quả.

Phóng viên: Ông kỳ vọng điều gì đối với hoạt động của Hội trong giai đoạn tới?

Ông Nguyễn Hồng Quân: Tôi luôn tin rằng sức khỏe của người dân chính là nền tảng của sự phát triển đất nước.

Muốn xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh và bền vững thì trước hết phải có một cộng đồng khỏe mạnh. Sức khỏe không chỉ là điều kiện để mỗi người lao động, học tập và cống hiến mà còn là nguồn lực quan trọng quyết định chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của quốc gia. Vì vậy, cùng với việc nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, điều quan trọng hơn là phải xây dựng được một xã hội có kiến thức về sức khỏe, hình thành văn hóa chủ động phòng bệnh và ý thức tự chăm sóc sức khỏe ngay từ mỗi cá nhân, mỗi gia đình.

Đó cũng chính là sứ mệnh mà Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam đã kiên trì theo đuổi từ khi thành lập. Trong thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục đồng hành cùng ngành Y tế và các bộ, ngành, địa phương triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng và Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Chúng tôi sẽ đẩy mạnh các hoạt động giáo dục kiến thức về chăm sóc sức khỏe, phổ biến kiến thức y học chính thống, phát huy vai trò của y tế dự phòng và y tế cơ sở; mở rộng các mô hình chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng; khuyến khích người dân rèn luyện thân thể, xây dựng lối sống khoa học, dinh dưỡng hợp lý, chăm sóc sức khỏe tinh thần và phát huy những giá trị của y học cổ truyền trong phòng bệnh, phục hồi chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh đó, Hội sẽ tiếp tục huy động đội ngũ các nhà khoa học, chuyên gia, thầy thuốc, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội cùng chung tay xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe cộng đồng theo hướng chủ động, hiện đại và nhân văn, lấy người dân làm trung tâm. Chúng tôi mong muốn mỗi người dân không chỉ là đối tượng được chăm sóc mà còn trở thành chủ thể tích cực trong việc bảo vệ sức khỏe của chính mình và gia đình.

Tôi tin rằng, khi mỗi người dân có kiến thức đúng, có ý thức phòng bệnh, biết tự chăm sóc sức khỏe và hình thành lối sống lành mạnh, chúng ta sẽ không chỉ giảm gánh nặng bệnh tật, giảm áp lực cho hệ thống y tế mà còn tạo dựng được một xã hội khỏe mạnh hơn, hạnh phúc hơn và một đất nước phát triển bền vững hơn. Đó cũng chính là mục tiêu cao nhất mà Hội Giáo dục Chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam luôn hướng tới.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!