Dịch Ebola tại châu Phi diễn biến phức tạp, gần 300 ca bệnh mất dấu

Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC), Jean Kaseya, cho biết cơ quan này đang đặc biệt lo ngại khi có 297 trường hợp từng được xác nhận mắc Ebola nhưng hiện không thể xác định nơi ở, gây nhiều khó khăn cho công tác truy vết và khống chế dịch.

"Đây là điều khiến chúng tôi hết sức quan ngại. Những người này hiện đang ở đâu?", ông Jean Kaseya đặt vấn đề.

Theo lãnh đạo Africa CDC, tình trạng xung đột và khủng hoảng nhân đạo tại các khu vực chịu ảnh hưởng của dịch đã khiến hơn 1 triệu người phải sinh sống trong các khu tạm cư mà lực lượng y tế không thể tiếp cận.

Đáng chú ý, các khu trại này đã ghi nhận ca mắc Ebola, song do điều kiện an ninh không bảo đảm, các nhân viên y tế không thể triển khai truy vết người tiếp xúc, giám sát dịch tễ cũng như đánh giá đầy đủ mức độ lây lan.

Ông Jean Kaseya nhấn mạnh, nếu không giải quyết được các vấn đề nhân đạo, việc kiểm soát đợt bùng phát Ebola hiện nay sẽ gặp rất nhiều trở ngại.

Nguy cơ lan rộng ra nhiều quốc gia

Cảnh báo của Africa CDC được đưa ra trong bối cảnh mô hình dự báo của Văn phòng Khu vực châu Phi thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), công bố trên tạp chí Lancet Infectious Diseases, cho thấy dịch Ebola vẫn đang diễn biến khó lường.

Theo mô hình này, đến giữa tháng 9, Cộng hòa Dân chủ Congo có thể ghi nhận khoảng 8.210 ca mắc và 1.420 trường hợp tử vong. Đồng thời, nguy cơ dịch lan sang Nam Sudan trong những tuần tới được ước tính ở mức khoảng 70%.

Đến nay, Cộng hòa Dân chủ Congo đã ghi nhận 1.118 ca mắc Ebola được xác nhận, trong đó 291 người tử vong. Tại quốc gia láng giềng Uganda, cơ quan y tế cũng đã ghi nhận 20 ca mắc và 2 trường hợp tử vong.

Đáng chú ý, ngày 24/6, giới chức Pháp xác nhận một bác sĩ từng làm việc tại Cộng hòa Dân chủ Congo mắc Ebola sau khi trở về nước. Tổ chức y tế nhân đạo Alima, nơi bác sĩ này công tác, đang tiến hành điều tra nguồn lây nhiễm.

Đợt bùng phát hiện nay do chủng virus Ebola Bundibugyo gây ra và được đánh giá là một trong những đợt dịch có tốc độ gia tăng nhanh nhất từng ghi nhận. Chỉ sau 5 tuần kể từ khi công bố, số ca mắc đã vượt xa giai đoạn đầu của đại dịch Ebola tại Tây Phi giai đoạn 2014-2016, thời điểm mới ghi nhận 239 ca mắc và 160 ca tử vong trước khi bùng phát thành đại dịch với hơn 28.000 ca bệnh và trên 11.000 người tử vong.

Hệ thống điều trị quá tải, chuẩn bị thử nghiệm thuốc mới

Theo WHO, các mô hình đánh giá hiện xây dựng ba kịch bản diễn biến của dịch, gồm mức lây truyền thấp, trung bình và cao. Dữ liệu hiện tại cho thấy các biện pháp ứng phó của Cộng hòa Dân chủ Congo bước đầu giúp làm chậm tốc độ lây lan, song kịch bản có khả năng xảy ra nhất vẫn là mức lây truyền trung bình.

Theo đó, đến ngày 16/9, số ca mắc có thể dao động từ 6.636 đến 10.287 trường hợp. Trong trường hợp dịch diễn biến theo kịch bản xấu nhất, tổng số ca mắc có thể lên tới 66.000 người.

Africa CDC cho biết khoảng 30% số ca mắc mới hiện nay là những người từng tiếp xúc gần với các bệnh nhân đã được xác nhận nhiễm Ebola. Điều này cho thấy tình trạng lây truyền trong cộng đồng vẫn diễn ra ở mức đáng lo ngại.

Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng giường bệnh tại các trung tâm điều trị Ebola đã đạt khoảng 95%, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế khi dịch bệnh vẫn chưa có dấu hiệu đạt đỉnh.

Trước diễn biến phức tạp của dịch, Cộng hòa Dân chủ Congo dự kiến sẽ triển khai thử nghiệm lâm sàng đầu tiên đối với thuốc điều trị chủng Ebola Bundibugyo trong tuần tới. Sau đó, nước này sẽ tiếp tục thử nghiệm thuốc kháng virus dành cho những người có nguy cơ phơi nhiễm nhằm ngăn ngừa bệnh tiến triển, kỳ vọng bổ sung thêm công cụ kiểm soát dịch trong thời gian tới.