Đột phá y học: Xét nghiệm máu mới giúp phát hiện sớm tới 50 loại ung thư

Kết quả nghiên cứu trên hàng nghìn người vừa được công bố tại Hội nghị Hiệp hội Ung thư Y khoa châu Âu (ESMO) 2025 ngày 17/10 cho thấy, xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư (MCED) Galleri mang lại hiệu quả đáng kể. Khi được kết hợp cùng các phương pháp tầm soát tiêu chuẩn, xét nghiệm này giúp tăng tỷ lệ phát hiện ung thư lên hơn 7 lần.

Trong số các ca được phát hiện, hơn một nửa ở giai đoạn I hoặc II, thời điểm điều trị mang lại hiệu quả cao nhất. Đáng chú ý, khoảng 75% trường hợp là các dạng ung thư nguy hiểm nhưng hiện chưa có chương trình tầm soát phổ biến như ung thư tuyến tụy, gan, buồng trứng và dạ dày.

Tiến sĩ Nima Nabavizadeh, đồng chủ trì nghiên cứu, cho biết: "Galleri có thể thay đổi căn bản cách tiếp cận của chúng ta, giúp phát hiện nhiều loại ung thư sớm hơn, khi cơ hội điều trị thành công hoặc thậm chí chữa khỏi là lớn nhất".

Xét nghiệm này được phát triển bởi công ty dược phẩm Grail (Mỹ). Thay vì chỉ tập trung vào một loại ung thư cụ thể, Galleri phân tích các mảnh DNA tự do (cell-free DNA) do khối u giải phóng vào máu. Dựa trên các mẫu methyl hóa đặc trưng, xét nghiệm có thể xác định sự tồn tại của ung thư với độ đặc hiệu 99,6%, tương đương tỷ lệ dương tính giả chỉ 0,4%.

Giá trị dự đoán dương tính (PPV) đạt khoảng 62%, nghĩa là gần hai phần ba số người có kết quả dương tính thực sự mắc bệnh. Galleri cũng xác định chính xác nguồn gốc khối u trong 92% trường hợp, giúp bác sĩ thu hẹp phạm vi chẩn đoán và giảm thiểu các thủ thuật không cần thiết.

Các chuyên gia y tế cho rằng, phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm không chỉ tăng cơ hội sống mà còn giúp giảm gánh nặng kinh tế. Chi phí điều trị ở giai đoạn cuối thường cao gấp nhiều lần so với can thiệp sớm. Do đó, việc chuyển hướng sang tầm soát sớm được xem là bước đi quan trọng, vừa nâng cao hiệu quả điều trị, vừa tiết kiệm chi phí cho toàn hệ thống y tế.

Hiện Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) của Anh đang tiến hành thử nghiệm Galleri trên 140.000 người, dự kiến công bố kết quả vào năm tới. Nếu được phê duyệt, NHS sẽ mở rộng triển khai xét nghiệm này cho một triệu người, hướng tới xây dựng chương trình tầm soát đa ung thư quốc gia đầu tiên trên thế giới.

Dù kết quả ban đầu rất khả quan, giới chuyên môn cho rằng yếu tố quyết định thành công của Galleri là việc xét nghiệm này có thực sự giảm tỷ lệ tử vong do ung thư hay không. Giáo sư Clare Turnbull (Viện Nghiên cứu Ung thư Anh) nhấn mạnh, các dữ liệu về tỷ lệ tử vong từ những nghiên cứu ngẫu nhiên sẽ là yếu tố then chốt để khẳng định lợi ích thực sự của Galleri.

Xây dựng thương hiệu văn hóa Hà Nội qua nghệ thuật nhiếp ảnh

Từ cơn đau bụng âm ỉ đến phát hiện ung thư hiếm gặp ở ruột non

Chủ động chăm sóc sức khỏe – Hành trình đẩy lùi ung thư vú từ sớm