Giữ lửa nghề xưa trong nhịp sống mới ở làng Ước Lễ

Theo lệ làng, lễ hội được tổ chức vào ngày 14 – 15 tháng Giêng âm lịch. Sau Tết Nguyên đán, con cháu xa quê lại thu xếp trở về, cùng gia đình dâng hương tại đình làng, tưởng nhớ tổ tiên và những người có công với quê hương. Người dân nơi đây quen gọi dịp này là “ăn Tết bù” – bởi đó là khoảng thời gian riêng để cả làng thực sự thảnh thơi vui xuân, khi công việc đầu năm đã tạm ổn định.

Phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức truyền thống, cầu mong một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa, nghề nghiệp phát triển. Sau phần lễ là phần hội rộn ràng, nơi sắc màu văn hóa dân gian được tái hiện qua những tiết mục văn nghệ, trò chơi truyền thống và không gian trưng bày sản phẩm làng nghề.

Làng Ước Lễ từ lâu nổi tiếng với nghề làm giò chả. Trải qua hàng trăm năm, bí quyết gia truyền vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Từng khoanh giò lụa, từng đòn chả quế không chỉ là món ăn quen thuộc trên mâm cỗ ngày Tết, mà còn là kết tinh của sự khéo léo, tỉ mỉ và tâm huyết của người thợ.

Điểm đặc biệt của giò chả Ước Lễ nằm ở phương pháp chế biến truyền thống. Thịt phải tươi ngon, được lọc kỹ, giã nhuyễn bằng chày gỗ thay vì xay máy công nghiệp. Công đoạn giã tay đòi hỏi sức bền và kỹ thuật để tạo nên độ dẻo quánh tự nhiên. Khi gói bằng lá chuối và luộc đủ lửa, thành phẩm có hương thơm dịu, vị ngọt thanh đặc trưng.

Trong khuôn khổ lễ hội, nhiều gia đình tổ chức trình diễn quy trình làm giò chả để du khách tham quan, trải nghiệm. Tiếng chày giã giò vang lên rộn rã như nhịp đập của làng nghề, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tìm hiểu, chụp ảnh, ghi lại những khoảnh khắc đậm chất truyền thống.

Những ngày hội, cổng làng cổ kính trở thành điểm nhấn thu hút khách tham quan. Cờ hội rực rỡ, đường làng sạch sẽ, không khí nhộn nhịp nhưng vẫn giữ được nét mộc mạc đặc trưng của vùng quê ven đô. Người cao tuổi gặp gỡ, chuyện trò; lớp trẻ hào hứng tham gia các hoạt động tập thể; trẻ nhỏ tung tăng trong tiếng trống hội.

Bên cạnh yếu tố văn hóa, lễ hội còn góp phần củng cố đời sống tinh thần cho người dân. Khi cùng nhau chuẩn bị mâm lễ, dựng rạp, tổ chức hoạt động, mỗi người đều ý thức rõ vai trò của mình trong việc giữ gìn truyền thống. Sự chung tay ấy tạo nên sức mạnh cộng đồng bền chặt – nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài của làng nghề.

Những năm gần đây, nhiều cơ sở sản xuất giò chả tại Ước Lễ chú trọng hơn đến tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, cải tiến bao bì, xây dựng thương hiệu. Một số hộ mạnh dạn ứng dụng công nghệ số để quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ nhưng vẫn giữ nguyên phương pháp chế biến cốt lõi.

Lễ hội đầu xuân vì thế không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn là dịp quảng bá hình ảnh địa phương, thúc đẩy du lịch trải nghiệm. Du khách đến đây không chỉ thưởng thức món ngon mà còn cảm nhận được câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm.

Giữa nhịp sống hiện đại, việc duy trì lễ hội truyền thống như ở Ước Lễ góp phần bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc, đồng thời tạo môi trường sinh hoạt tinh thần lành mạnh cho cộng đồng. Tiếng chày giã giò vang lên mỗi độ xuân về không chỉ nhắc nhớ về cội nguồn, mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của một làng nghề lâu đời trong lòng Thủ đô.

Lễ hội khép lại, nhưng dư âm vẫn còn đọng lại trong lòng mỗi người dân và du khách. Đó là niềm tự hào về truyền thống, là sự gắn kết cộng đồng và là động lực để Ước Lễ tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị làng nghề trong hành trình phát triển hôm nay.