Giữ mạch nguồn y học cổ truyền, lan tỏa giá trị chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Chuyến khảo sát ghi nhận những nỗ lực trong việc gìn giữ các bài thuốc gia truyền, phát huy tri thức y học dân tộc và kết hợp với khoa học công nghệ hiện đại, góp phần đưa giá trị y học cổ truyền (YHCT) đến gần hơn với cộng đồng.

Gìn giữ tinh hoa bài thuốc gia truyền qua nhiều thế hệ

Chuyến thăm, làm việc tại các cơ sở YHCT tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên cho thấy một hướng đi giàu ý nghĩa: vừa bảo tồn những giá trị y học truyền thống được lưu truyền qua nhiều thế hệ, vừa từng bước chuẩn hóa, ứng dụng khoa học nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Tại cơ sở YHCT của Lương y đa khoa Lương Thị Thông, đoàn công tác Hội QDYVN đặc biệt quan tâm đến hành trình gìn giữ những bài thuốc cổ truyền được trao truyền trong gia đình qua nhiều thế hệ.

Sinh ra trong gia đình có truyền thống làm thuốc, Lương y Lương Thị Thông được tiếp cận với nghề y từ cha mình. Trải qua quá trình học hỏi, nghiên cứu và trực tiếp khám chữa bệnh cho người dân, bà không chỉ kế thừa những kinh nghiệm quý báu của thế hệ đi trước mà còn dành nhiều tâm huyết sưu tầm, hoàn thiện thêm các bài thuốc, vị thuốc có giá trị thực tiễn.

Trong nhiều năm tham gia công tác Hội Đông y địa phương, trực tiếp chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng, bà đã ứng dụng các phương pháp YHCT trong hỗ trợ điều trị nhiều nhóm bệnh thường gặp.

Một số bài thuốc tiêu biểu được lưu truyền và ứng dụng gồm: bài thuốc hỗ trợ điều trị viêm nhiễm phần phụ ở phụ nữ; bài thuốc hỗ trợ phục hồi sau di chứng đột quỵ não; bài thuốc điều trị đau nhức xương khớp, hỗ trợ phục hồi sau gãy xương; bài thuốc điều trị tiêu chảy cấp; bài thuốc hỗ trợ chứng “Mai hạch khí” theo quan niệm YHCT.

Với Lương y Lương Thị Thông, mỗi bài thuốc không chỉ là kinh nghiệm chữa bệnh mà còn là kết tinh của tri thức, sự quan sát và đúc kết của cha ông qua nhiều thế hệ. Vì vậy, việc bảo tồn, hệ thống hóa và tiếp tục truyền dạy những giá trị này là cách để gìn giữ một phần di sản y học dân tộc.

Bà mong muốn những tinh hoa YHCT của gia đình tiếp tục được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng hiệu quả hơn trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Từ bài thuốc truyền thống đến mô hình YHCT hiện đại

Tiếp nối tâm huyết của thế hệ đi trước, Lương y gia truyền Nguyễn Thị Thêm – con gái Lương y Lương Thị Thông – đã nỗ lực xây dựng mô hình phát triển YHCT theo hướng khoa học, hiện đại và bền vững.

Từ nền tảng các bài thuốc gia truyền, mô hình từng bước hình thành hệ sinh thái YHCT đồng bộ, bao gồm phát triển vùng nguyên liệu, nghiên cứu sản phẩm, ứng dụng công nghệ sản xuất và đào tạo nhân lực.

Trong đó, việc chủ động xây dựng vùng dược liệu được chú trọng nhằm kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào, nâng cao tính ổn định và an toàn của các sản phẩm có nguồn gốc từ dược liệu truyền thống.

Cùng với đó, ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất Đông dược giúp các bài thuốc cổ truyền từng bước được chuyển hóa thành những dạng sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng hiện nay, nhưng vẫn giữ được giá trị cốt lõi của YHCT.

Đặc biệt, Viện Đào tạo và Nghiên cứu khoa học Y Dược Quân dân y được xây dựng với mục tiêu nghiên cứu chuyên sâu, đánh giá hiệu quả thực tiễn của các bài thuốc, vị thuốc quý, tạo nền tảng khoa học cho quá trình phát triển YHCT trong giai đoạn mới.

Một điểm nổi bật của mô hình là hoạt động đào tạo thực hành ứng dụng YHCT trong cộng đồng, góp phần nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đến nay, chương trình đã đào tạo và cấp chứng nhận cho hàng chục nghìn học viên, trong đó có nhiều người được đào tạo chuyên môn trong lĩnh vực y dược.

Thông qua các hoạt động tư vấn sức khỏe, trị liệu và chăm sóc cộng đồng, các giá trị của YHCT đang từng bước lan tỏa rộng rãi hơn, góp phần hình thành thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe trong nhân dân.

Phát triển YHCT cần gắn với nghiên cứu, chuẩn hóa và thực tiễn

Tại buổi làm việc, lãnh đạo Hội QDYVN đánh giá cao những nỗ lực trong việc bảo tồn, phát triển và ứng dụng YHCT tại địa phương. Đồng thời nhấn mạnh, để YHCT phát triển bền vững cần có sự kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm truyền thống, nghiên cứu khoa học và yêu cầu chuẩn hóa trong hệ thống y tế hiện đại.

Việc xây dựng các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng YHCT cần bảo đảm đúng chức năng, nhiệm vụ, tuân thủ các quy định chuyên môn, từ đó nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và phát huy hiệu quả trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Chuyến công tác tại Thái Nguyên không chỉ là hoạt động khảo sát thực tế mà còn mở ra những hướng hợp tác mới giữa Hội QDYVN, ngành y tế địa phương và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực YHCT trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị bản địa.

Từ những bài thuốc được gìn giữ qua nhiều thế hệ đến những mô hình ứng dụng khoa học công nghệ, YHCT đang tiếp tục khẳng định vai trò trong nền y tế hiện đại, hướng tới mục tiêu kết hợp hài hòa giữa truyền thống và đổi mới vì sức khỏe cộng đồng.

Phát huy giá trị y học cổ truyền tại tuyến cơ sở: Từ bảo tồn bài thuốc bản địa đến xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà làm việc với Hội Quân dân Y Việt Nam về công tác phát triển y dược cổ truyền

Hội Quân dân y Việt Nam tổ chức Tọa đàm "Thách thức, khó khăn và rào cản đối với Y học cổ truyền"