Dòng sự kiện:

Hoa cơm cháy dùng để làm gì?

Thảo Hà (T/h)

20/11/2025 09:17

Hoa cơm cháy là loài hoa mọc hoang dại ở nhiều vùng núi nước ta, từ lâu được dùng làm thuốc trong dân gian và ngày càng được quan tâm nhờ hương vị dễ chịu, thường xuất hiện trong siro và đồ uống châu Âu. Tuy nhiên, đằng sau những công dụng đa dạng, các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần hiểu rõ đặc tính và độc tính của dược liệu này để tránh rủi ro.

Nhiều ứng dụng trong y học hiện đại và truyền thống
Cây cơm cháy (Sambucus javanica) là loài cây mọc phổ biến từ Lai Châu, Lào Cai đến các tỉnh trung du và Tây Nguyên. Hoa nhỏ màu trắng, mọc thành chùm, thường được thu hái vào mùa hè - thu để dùng tươi hoặc phơi khô. Theo các nghiên cứu hiện đại, hoa cơm cháy chứa tinh dầu, flavonoid, rutin và nhiều hoạt chất có khả năng chống oxy hóa nhờ khả năng quét gốc tự do. Một số thử nghiệm trên động vật cho thấy chiết xuất hoa có thể giúp giảm đường huyết, đồng thời mang lại tác dụng nhuận tràng, hỗ trợ cải thiện táo bón. Ở nhiều nước châu Âu, hoa cơm cháy được dùng pha siro, làm rượu hoặc chế biến thành đồ uống nhờ mùi thơm đặc trưng.

Trong y học cổ truyền, hoa cơm cháy có vị đắng, tính ấm, được dùng làm thuốc lợi tiểu, tiêu phù, giảm đau. Hoa thường được hãm uống hoặc xông để giúp cơ thể ra mồ hôi, hỗ trợ đào thải độc tố. Toàn cây cơm cháy đều có thể sử dụng: rễ dùng trị tổn thương do ngã, gãy xương; thân và lá trị phù thũng, viêm thận, hoặc đun nước tắm cho người bị ngứa, eczema. Quả và vỏ thân được sắc uống để hỗ trợ tiêu hóa và cải thiện táo bón. Các bác sĩ cho biết liều dùng hoa cơm cháy thường từ 10-12g mỗi ngày và cần tuân thủ hướng dẫn chuyên môn vì đây là cây có độc tính.

Cần lưu ý về độc tính và các nguy cơ khi dùng quá liều
Dù có nhiều lợi ích, hoa cơm cháy không phải dược liệu an toàn tuyệt đối. Một số bộ phận của cây chứa cyanide, chất có thể gây buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt hoặc tê bì. Người có bệnh viêm loét dạ dày - tá tràng nên tránh sử dụng vì nguy cơ kích ứng niêm mạc. Các chuyên gia cũng ghi nhận loài cây này có thể gây dị ứng ở người cơ địa nhạy cảm.

Cần lưu ý khi sử dụng hoa cơm cháy (Ảnh minh họa)

Ngoài ra, dùng quá liều đặc biệt liều cao đến 3g/kg thể trọng có thể dẫn tới ngộ độc với biểu hiện tiêu chảy, nôn ói, đi tiểu nhiều. Phụ nữ mang thai, cho con bú, người đang dùng thuốc điều trị bệnh mãn tính hoặc người chuẩn bị phẫu thuật nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng vì hoa cơm cháy có thể ảnh hưởng đến kiểm soát đường huyết.

Hoa cơm cháy là dược liệu quen thuộc nhưng không nên sử dụng tùy tiện. Hiểu đúng về đặc tính và tác dụng sẽ giúp người dùng khai thác lợi ích của loài hoa này một cách an toàn, phù hợp với sức khỏe.