Những điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Luật Phòng bệnh

Bổ sung nội dung về phòng, chống bệnh không lây nhiễm

Trình bày Tờ trình dự án Luật Phòng bệnh trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, dự thảo luật đã bao quát toàn diện chính sách của Nhà nước trong công tác phòng bệnh, đặt trọng tâm vào nguyên tắc “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, đồng thời đề cao vai trò của toàn xã hội trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Dự thảo được xây dựng theo hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng và trở thành gánh nặng đối với hệ thống y tế.

Một trong những điểm mới quan trọng của dự thảo là bổ sung quy định về phòng, chống bệnh không lây nhiễm, giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định cụ thể các biện pháp kiểm soát yếu tố nguy cơ như chế độ dinh dưỡng, rượu bia, thuốc lá, ô nhiễm môi trường và thói quen ít vận động. Cùng với đó, dự thảo khuyến khích các hoạt động thể lực, xây dựng môi trường sống, học tập, làm việc an toàn, lành mạnh và bền vững.

Đáng chú ý, Luật cũng đề cập nội dung phòng, chống rối loạn sức khỏe tâm thần và bảo đảm dinh dưỡng hợp lý trong phòng bệnh, coi đây là những yếu tố cấu thành quan trọng trong chiến lược chăm sóc sức khỏe toàn diện. Việc bổ sung các quy định này được kỳ vọng góp phần giảm thiểu bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và củng cố nền tảng sức khỏe thể chất, tinh thần của người dân.

Bảo đảm dinh dưỡng trong phòng bệnh – khuyến khích, không bắt buộc

Trong Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phòng bệnh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh, quy định về dinh dưỡng trong phòng bệnh cần được thể chế hóa cụ thể, phù hợp với đặc điểm từng nhóm tuổi, giới tính và nghề nghiệp. Việc bảo đảm dinh dưỡng hợp lý không chỉ góp phần phòng ngừa bệnh tật mà còn là yếu tố then chốt trong nâng cao sức khỏe cộng đồng, giảm gánh nặng y tế lâu dài cho xã hội.

Ủy ban đề nghị làm rõ nguyên tắc “dinh dưỡng trong phòng bệnh phải được thực hiện suốt vòng đời, theo từng đối tượng”, đồng thời nhấn mạnh việc sử dụng các sản phẩm dinh dưỡng cần mang tính khuyến cáo, không nên quy định bắt buộc. Quan điểm này nhằm bảo đảm tính tự nguyện, tránh tình trạng lạm dụng hoặc áp đặt trong việc sử dụng sản phẩm thương mại, đồng thời khuyến khích người dân lựa chọn chế độ dinh dưỡng cân bằng, khoa học, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề xuất thiết lập cơ chế giám sát và đánh giá việc thực hiện chính sách dinh dưỡng phòng bệnh, bảo đảm các hướng dẫn chuyên môn được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học, minh bạch, có sự tham vấn của giới chuyên gia và phù hợp với đặc thù từng vùng, miền. Đây được xem là nền tảng quan trọng để chính sách dinh dưỡng thực sự đi vào đời sống, góp phần xây dựng nền y tế dự phòng vững mạnh và phát triển bền vững.

Tăng cường tư vấn, phát hiện sớm và chăm sóc sức khỏe tâm thần

Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị, dự thảo Luật Phòng bệnh cần bổ sung các quy định cụ thể về tư vấn, theo dõi và phát hiện sớm đối với người có nguy cơ cao mắc các bệnh không lây nhiễm, nhằm bảo đảm can thiệp kịp thời và hiệu quả. Đây là bước đi quan trọng trong chiến lược chuyển hướng từ điều trị sang phòng ngừa, giúp giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế cho xã hội.

Bên cạnh đó, Ủy ban cũng kiến nghị đưa nội dung phòng, chống rối loạn sức khỏe tâm thần vào Luật, xác định rõ các nhóm đối tượng có nguy cơ cao như học sinh, sinh viên, người lao động trong môi trường áp lực cao, hoặc những người từng chịu sang chấn tâm lý sau thiên tai, thảm họa. Việc thể chế hóa các quy định này sẽ giúp tăng cường công tác phát hiện sớm, hỗ trợ tâm lý, đồng thời tạo hành lang pháp lý cho việc triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần trong cộng đồng.

Ủy ban nhấn mạnh, cần xây dựng nguồn lực chuyên môn và cơ chế tài chính bền vững cho công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần, song song với việc đẩy mạnh truyền thông, giáo dục sức khỏe, nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của sức khỏe tinh thần. Khi sức khỏe thể chất và tinh thần được quan tâm toàn diện, xã hội mới thực sự hướng tới mục tiêu khỏe mạnh, an toàn và phát triển bền vững.