Hồi chuông cảnh báo từ xu hướng ung thư ngày càng trẻ hóa

Tại Thanh Hóa, thực tế ghi nhận ở các cơ sở khám, chữa bệnh ung bướu cho thấy số ca mắc ung thư trong nhóm tuổi từ 30 đến 45 đang gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về thay đổi nhận thức, điều chỉnh lối sống và tăng cường tầm soát sớm trong cộng đồng.

Ung thư hiện vẫn là một trong những thách thức lớn của y tế toàn cầu. Điều đáng lo ngại là ranh giới tuổi tác đối với căn bệnh này đang dần bị thu hẹp. Nếu trước đây, nhiều người vẫn mặc nhiên cho rằng ung thư là bệnh của tuổi già, thì nay quan niệm ấy đã không còn phù hợp. Tại Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa, mỗi ngày cơ sở này tiếp nhận hơn 600 lượt bệnh nhân đến khám, tầm soát và điều trị. Trong số đó, ngày càng nhiều trường hợp phát hiện bệnh khi đang ở độ tuổi lao động, đặc biệt ở các bệnh ung thư như đại tràng, trực tràng, dạ dày, gan, vú và tuyến giáp.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, không ít người bệnh được chẩn đoán ung thư dạ dày, ung thư đại tràng khi chưa đến 40 tuổi. Đáng nói, phần lớn chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị và tăng gánh nặng cho gia đình cũng như xã hội. Đây không chỉ là câu chuyện của riêng ngành y tế, mà còn là lời cảnh báo đối với cộng đồng về những nguy cơ sức khỏe đang âm thầm tích tụ trong nhịp sống hiện đại.

Không chỉ tại Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa, xu hướng bệnh nhân trẻ tuổi mắc ung thư gia tăng cũng được ghi nhận tại Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực. Thực tế này cho thấy ung thư đang dần trở thành nguy cơ hiện hữu đối với người trẻ, thay vì chỉ xuất hiện ở nhóm tuổi cao như suy nghĩ phổ biến trước đây. Thậm chí, đã có những trường hợp mới ngoài 20 tuổi được phát hiện mắc ung thư tuyến giáp, ung thư trực tràng. Những con số và ca bệnh cụ thể ấy là hồi chuông cảnh báo không thể xem nhẹ.

Theo nhận định của các chuyên gia y tế, ngoài các yếu tố như di truyền, môi trường sống và ô nhiễm, lối sống thiếu lành mạnh đang là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến ung thư ngày càng trẻ hóa. Trong đời sống hiện nay, không khó để bắt gặp hình ảnh nhiều người trẻ thức khuya thường xuyên, lệ thuộc thiết bị điện tử, ăn uống thất thường, ưa chuộng đồ ăn nhanh, sử dụng nhiều nước ngọt có gas, ít vận động và chịu áp lực căng thẳng kéo dài. Chính những thói quen tưởng như bình thường ấy lại đang âm thầm bào mòn sức khỏe, làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý mạn tính, trong đó có ung thư.

Một thực tế đáng lưu ý là nhiều người trẻ hiện nay vẫn còn tâm lý chủ quan với sức khỏe, chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện triệu chứng rõ rệt. Trong khi đó, ung thư ở giai đoạn đầu thường tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với những rối loạn thông thường. Việc ngại khám định kỳ, thiếu kiến thức về dấu hiệu cảnh báo sớm và tâm lý e ngại bệnh tật đã khiến không ít trường hợp bỏ lỡ “thời điểm vàng” để phát hiện bệnh. Đây là nguyên nhân khiến tỷ lệ phát hiện muộn vẫn ở mức cao, dù điều kiện chẩn đoán và điều trị hiện nay đã có nhiều tiến bộ.

Theo thống kê của ngành y tế Thanh Hóa, mỗi năm trên địa bàn tỉnh có khoảng 7.000 đến 8.000 bệnh nhân mới mắc ung thư được phát hiện. Đáng chú ý, hiện có tới hơn 60% bệnh nhân ung thư chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn 3 hoặc giai đoạn 4, tức là khi khối u đã tiến triển nặng, thậm chí di căn. Điều này không chỉ khiến chi phí điều trị tăng cao, cơ hội chữa khỏi giảm sút mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của người bệnh.

Trong khi đó, với sự phát triển của y học hiện đại, nhiều loại ung thư hoàn toàn có thể được phát hiện sớm và điều trị hiệu quả. Một số bệnh ung thư như ung thư dạ dày, đại tràng, vú, tuyến tiền liệt, tuyến giáp nếu được tầm soát và phát hiện từ sớm có thể nâng cao đáng kể hiệu quả điều trị, thậm chí có trường hợp điều trị khỏi hoàn toàn. Với nhiều bệnh ung thư khác, phát hiện sớm cũng giúp kéo dài thời gian sống, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Vì vậy, thay vì chờ đến khi có biểu hiện nặng mới đi khám, chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ cần trở thành thói quen của mỗi người.

Từ góc độ sức khỏe cộng đồng, xu hướng ung thư trẻ hóa đòi hỏi phải đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông giáo dục sức khỏe, nhất là đối với nhóm thanh niên, người trẻ trong độ tuổi lao động. Phòng, chống ung thư không chỉ dừng ở điều trị mà cần bắt đầu từ việc xây dựng lối sống lành mạnh ngay từ sớm. Ăn uống khoa học, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, không lạm dụng rượu bia, không hút thuốc lá, ngủ đủ giấc, duy trì vận động thể lực thường xuyên, kiểm soát căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ là những giải pháp thiết thực để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Cùng với đó, việc tầm soát sớm đối với một số ung thư phổ biến như ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư gan, ung thư tuyến giáp cần được quan tâm đúng mức, nhất là ở những người có yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử gia đình liên quan đến ung thư. Khi nhận thức của người dân được nâng lên, khi mỗi cá nhân chủ động hơn với sức khỏe của chính mình, thì hiệu quả phòng bệnh và điều trị bệnh mới có thể được cải thiện bền vững.

Xu hướng ung thư ngày càng trẻ hóa là lời cảnh báo nghiêm khắc đối với xã hội hiện đại. Trong vòng xoáy của công việc, áp lực và những thói quen sinh hoạt thiếu điều độ, nhiều người trẻ đang vô tình đánh đổi sức khỏe của mình. Hơn lúc nào hết, chăm sóc bản thân không nên chờ đến khi cơ thể lên tiếng. Chủ động sống lành mạnh, chủ động tầm soát và chủ động bảo vệ sức khỏe chính là cách thiết thực nhất để ngăn ung thư đến gần hơn với người trẻ.