Khởi động Chương trình Phát triển hạ tầng sáng tạo, kiến tạo không gian sống vì cộng đồng

Sự kiện do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Tạp chí Kiến trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) tổ chức, với sự đồng hành của UNESCO cùng nhiều trường đại học, doanh nghiệp và đối tác trong nước, quốc tế. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm nhằm từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa văn hóa trở thành động lực phát triển bền vững của Hà Nội.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, cho biết năm 2026 được thành phố xác định là năm trọng tâm triển khai Đề án Thiết kế sáng tạo với nhiều hoạt động kết nối nghệ nhân, nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng nhằm lan tỏa giá trị văn hóa, di sản. Theo ông, việc phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 gắn với Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo xuất phát từ nhu cầu thực tiễn trong cải tạo các công viên, không gian công cộng của Hà Nội. Cuộc thi được kỳ vọng sẽ tìm kiếm những ý tưởng thiết kế khả thi, góp phần nâng cao chất lượng không gian đô thị, làm đẹp cảnh quan và khẳng định vị thế của Hà Nội trong Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO.

Theo Ban tổ chức, Chương trình Phát triển hạ tầng sáng tạo không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các cuộc thi hay sự kiện thường niên mà hướng tới xây dựng mạng lưới các không gian sáng tạo gắn với cộng đồng. Thông qua việc kết nối các nguồn lực xã hội, chương trình kỳ vọng khơi dậy tiềm năng của những không gian công cộng, di sản văn hóa, công trình kiến trúc và các khu vực đô thị hiện hữu để phục vụ tốt hơn nhu cầu sinh hoạt, sáng tạo và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Điểm nhấn của chương trình là phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 với chủ đề "Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị". Cuộc thi hướng tới tìm kiếm những ý tưởng thiết kế có tính khả thi, góp phần cải tạo, tái thiết các không gian công cộng, công trình cũ và khu vực di sản theo hướng hiện đại, xanh, thân thiện và giàu bản sắc.

Ba hạng mục của cuộc thi tập trung vào phát triển hạ tầng thúc đẩy sáng tạo tại quảng trường, công viên, phố đi bộ và nhà văn hóa; chuyển đổi công năng các công trình hiện hữu như nhà máy cũ, trụ sở dôi dư thành không gian phục vụ công nghiệp văn hóa; đồng thời bảo tồn, phát huy giá trị kiến trúc truyền thống, làng nghề và các khu vực ven đô thông qua thiết kế sáng tạo kết hợp du lịch, giáo dục và công nghệ.

Trong khuôn khổ lễ khởi động, các chuyên gia, kiến trúc sư, nghệ sĩ và nhà quản lý cũng trao đổi về vai trò của nghệ thuật công cộng trong phát triển đô thị, nhấn mạnh yêu cầu đưa các ý tưởng sáng tạo đi vào thực tiễn thay vì chỉ dừng lại ở các hoạt động triển lãm hay lễ hội. Theo các đại biểu, việc hình thành những không gian sáng tạo mở sẽ góp phần tăng cường sự gắn kết cộng đồng, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và nâng cao đời sống tinh thần.

Việc không gian công cộng được quy hoạch hợp lý, có nhiều mảng xanh, khu sinh hoạt văn hóa và hoạt động sáng tạo sẽ góp phần cải thiện sức khỏe thể chất, giảm căng thẳng tâm lý, khuyến khích người dân tham gia các hoạt động ngoài trời và tăng cường kết nối xã hội. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng đô thị đáng sống, lấy con người làm trung tâm trong quá trình phát triển.

Ban tổ chức kỳ vọng Chương trình Phát triển hạ tầng sáng tạo sẽ tạo nền tảng để phát hiện những ý tưởng mới, huy động nguồn lực xã hội và từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô. Qua đó, Hà Nội không chỉ phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống mà còn tạo động lực mới cho phát triển kinh tế sáng tạo, nâng cao chất lượng môi trường sống và hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị văn minh, bền vững trong tương lai.