Đầu tháng 12/2025, trong cái lạnh se sắt của mùa đông vùng cao Thanh Hóa, chúng tôi có chuyến đi thực tế lên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo và các bản vùng sâu của hai xã Na Mèo, Sơn Thủy. Trên những cung đường uốn lượn men theo triền núi, từng lớp sương mỏng phủ kín những “cửa ngõ” cuối cùng của xứ Thanh, hành trình gặp gỡ bộ đội biên phòng và bà con nơi đây đã hé mở những câu chuyện chân thực, ấm áp. Qua đó, cho thấy phần nào sự bền bỉ của những người lính quân hàm xanh, trong việc dựng xây thế trận lòng dân giữa đại ngàn.
Điểm tựa vững chắc của Nhân dân vùng biên
Từ nhiều năm nay, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo luôn được xem là “lá chắn thép” nơi phên dậu xứ Thanh. Báo cáo tổng kết mới đây của Ban Chỉ huy bộ đội biên phòng tỉnh Thanh Hóa cho thấy, đồn không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quản lý, bảo vệ 37,37 km đường biên với 12 vị trí/15 mốc quốc giới, quản lý địa bàn 2 xã Na Mèo và Sơn Thủy, đơn vị còn là lực lượng xung kích trong xây dựng thế trận biên phòng toàn dân, đồng hành cùng đồng bào các dân tộc vùng biên phát triển kinh tế, ổn định đời sống và nâng cao dân trí.
Những câu chuyện chân thực, trải dài từ bản Sa Ná, Son, Ché Lầu đến bản Mùa Xuân cho thấy rõ sự bền bỉ, tận tâm và trách nhiệm của người lính quân hàm xanh trong hành trình giữ đất, giữ dân và giữ bình yên giữa đại ngàn xứ Thanh.
Tại trụ sở xã Na Mèo, ông Lê Văn Thơ, Phó Chủ tịch xã Na Mèo, khẳng định: “Các bản vùng sâu, vùng xa, biên phòng luôn phối hợp với chính quyền xã để phục vụ tốt công tác biên phòng, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, chăm lo y tế, văn hóa, xây dựng nông thôn mới. Ở đâu có việc của dân, ở đó có biên phòng.” Câu nói nghe mộc mạc, nhưng phản ánh phần nào những gì Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo đã làm trong nhiều năm qua.
Còn ở những bản vùng cao như Sa Ná, Son, Ché Lầu hay Mùa Xuân, vốn từng là “điểm trắng” về hạ tầng và giao thông, dấu chân những cán bộ, chiến sĩ Đồn Na Mèo đã in hằn trên từng con đường dốc dựng đứng, từng mái nhà bà con vừa dựng lại sau những trận bão lũ. Không chỉ góp phần xây dựng đời sống văn hóa, hỗ trợ phát triển mô hình kinh tế, đồn còn duy trì đều đặn các chương trình quân, dân y kết hợp, khám lưu động, tuyên truyền pháp luật và vận động tiêm chủng. Những hoạt động này đã trở thành “bệ đỡ” để đồng bào ổn định cuộc sống và yên tâm bám bản, bám đất.
Năm 2025, bản Son (xã Na Mèo) được chọn là nơi thực hiện mô hình điểm “Bản sáng vùng biên”. Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản, anh Vi Thanh Nhạc chia sẻ: “Cán bộ biên phòng đến từng nhà, cùng bà con chỉnh trang bản, hướng dẫn phát triển kinh tế, vận động bỏ hủ tục. Nhờ biên phòng kêu gọi hỗ trợ, bản mới có hệ thống đèn năng lượng mặt trời, đường bê tông hóa kiên cố hơn, trường, trạm khang trang như bây giờ. Để thực hiện mô hình bản sáng vùng biên, gần 80 triệu đồng và 92 lượt cán bộ chiến sĩ đã được huy động, hỗ trợ bà con bản Son chúng tôi thi công, lắp đặt thiết bị”.
Khi bộ đội là người bạn của bản làng
Nói đến Na Mèo, người dân bản Sa Ná vẫn không thể quên trận lũ quét kinh hoàng ngày 3/8/2019, khiến 10 người thiệt mạng, 19 ngôi nhà trong bản bị lũ cuốn trôi. Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản, anh Ngân Văn Thêu nhớ lại trong nghẹn ngào: “Lúc bản bị xóa sổ, đường sạt lở, bộ đội biên phòng vượt hơn 2 km đường rừng, bùn đất đến cứu 2 người bị thương nặng. Nhờ kịp thời đưa đi viện mà giữ được tính mạng. Bà con biết ơn các anh bộ đội lắm.”
“Không chỉ cứu người trong khoảnh khắc sinh tử, bộ đội còn bám bản hàng tháng trời để dựng nhà tạm, hỗ trợ bà con tái định cư. Đến nay, mỗi mùa mưa lũ về, hình ảnh những chiến sĩ quân hàm xanh lại xuất hiện bên từng hộ dân, kiểm tra nhà cửa, hướng dẫn kỹ năng phòng tránh thiên tai, trở thành chỗ dựa tinh thần đặc biệt quan trọng của đồng bào”, anh Thêu nói tiếp.
Ở bản Ché Lầu (xã Na Mèo), già làng Thao Văn Sếnh, người gần 30 năm tham gia bảo vệ đường biên xúc động kể: “Tôi với các chú biên phòng đi phát quang cột mốc suốt gần 30 năm. Đường mòn, rậm rạp, đi bộ men rừng, trèo đèo, lội suối từ sáng đến tối muộn mới về. Giờ tuổi cao không lên mốc được nữa, nhớ mốc lắm. Tôi luôn động viên con cháu phải có ý thức giữ gìn từng tấc đất của Tổ quốc.”
Từ Na Mèo, chúng tôi tiếp tục men theo con đường dốc quanh co để vào xã Sơn Thủy - một địa bàn rộng, nhiều điểm dân cư nằm tách biệt giữa núi rừng. Ở những bản vùng sâu của xã, mỗi mùa mưa lũ về là đường sá gần như bị chia cắt, đời sống người dân gặp muôn vàn khó khăn. Thế nhưng vài năm trở lại đây, Sơn Thủy đã đổi thay rõ rệt nhờ sự đồng hành bền bỉ của Đồn Biên phòng Na Mèo.
Xã Sơn Thủy hiện có 11 bản, trong đó 3 bản đặc biệt khó khăn, nhưng dấu ấn của bộ đội biên phòng hiện diện trên hầu hết các nẻo đường, từ việc giúp dân phát triển sinh kế đến củng cố an ninh, văn hóa, giáo dục…
Ông Mạc Văn Tới, Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, kể rằng biên phòng đã cùng địa phương xóa bỏ nhiều hủ tục của đồng bào Mông; hỗ trợ phát triển các mô hình trồng đào, mận, mơ, trồng lúa 2 vụ, nuôi gà đen, lợn đen, trồng rừng… Đồng thời, đơn vị còn hỗ trợ 14 học sinh của xã theo chương trình “Nâng bước em tới trường”, tạo điều kiện để trẻ em vùng biên được tiếp cận giáo dục tốt hơn.
Nhiều hộ dân trong xã đã thoát nghèo bền vững, trong đó tiêu biểu là anh Thao Văn Dia ở bản Mùa Xuân, người từng xin nghỉ công tác ở xã để về làm kinh tế. “Nhờ bộ đội động viên, hướng dẫn mô hình chăn nuôi, đến nay gia đình tôi thu nhập khoảng 100 triệu đồng/năm. Bà con thấy được hiệu quả nên học theo,” anh Dia chia sẻ.
Còn Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Mùa Xuân, ông Sung Văn Cấu thì nhớ lại hành trình cả bản “bỏ di cư tự do”, ổn định cuộc sống: “Ngày xưa bộ đội đi bộ cả ngày mới đến bản, mưa thì phải đi vài ngày mới tới nơi. Các anh ăn, ở cùng dân, tuyên truyền từng chút một. Từ đó bà con không còn tin theo tà đạo, không vượt biên trái phép, không dùng súng tự chế, tránh xa ma túy,… Giờ bản yên ổn, nhiều người dân có của ăn, của để là nhờ bộ đội cả.”
Sẵn sàng cho mọi nhiệm vụ nơi biên cương
Chia sẻ với phóng viên chúng tôi về công việc của cán bộ chiến sĩ, Thượng tá Bàn Văn Tuấn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo, chỉ nói một câu ngắn gọn: “Ở biên giới, việc của dân cũng là việc của bộ đội chú ạ”.
Sự hiện diện bền bỉ của những người lính quân hàm xanh giữa lưng chừng núi đã tạo nên một “điểm tựa mềm” nơi biên cương. Không ồn ào, không phô trương, nhưng đủ chắc chắn để người dân tin cậy. Ở vùng biên heo hút này, đôi khi niềm tin ấy còn quan trọng hơn mọi con số hay báo cáo...
(còn tiếp...)
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu