Loạn sản độ cao: Cảnh báo sớm trước “ngưỡng cửa” ung thư

Phát hiện tình cờ khi khám định kỳ: Cơ hội ngăn ung thư từ sớm

Mới đây, một phụ nữ 55 tuổi tại Hà Tĩnh đến Bệnh viện TWQĐ 108 kiểm tra sức khỏe định kỳ dù không có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Qua nội soi đại trực tràng, các bác sĩ phát hiện nhiều polyp, trong đó có một tổn thương kích thước khoảng 2 cm dạng polyp không cuống.

Sau khi được cắt bỏ qua nội soi và làm xét nghiệm giải phẫu bệnh, kết quả cho thấy đây là u tuyến ống có loạn sản độ cao.

Cầm kết quả trên tay, người bệnh không khỏi lo lắng: “Đây đã phải là ung thư chưa?”, “Có nguy hiểm không?”, “Có cần điều trị tiếp không?”. Đây cũng là những câu hỏi mà các bác sĩ chuyên khoa giải phẫu bệnh thường xuyên nhận được.

Theo các chuyên gia, hiểu đúng về loạn sản độ cao giúp người bệnh bình tĩnh, không hoang mang nhưng cũng không bỏ lỡ thời điểm điều trị quan trọng.

Loạn sản độ cao chưa phải ung thư nhưng không được chủ quan

TS.BS Ngô Thị Minh Hạnh – Chủ nhiệm Khoa Giải phẫu bệnh lý, Bệnh viện TWQĐ 108 cho biết, loạn sản (dysplasia) là tình trạng các tế bào trong mô xuất hiện những thay đổi bất thường về hình thái và cấu trúc.

Tình trạng này có thể gặp ở nhiều cơ quan như thực quản, dạ dày, đại trực tràng, cổ tử cung… và thường được chia thành ba mức độ: loạn sản nhẹ, loạn sản vừa và loạn sản độ cao.

Trong đó, loạn sản độ cao là mức độ nặng nhất, khi các tế bào đã có nhiều đặc điểm bất thường gần giống tế bào ung thư.

Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng là các tế bào này chưa xâm lấn qua lớp màng đáy, chưa lan sang các mô xung quanh và chưa có khả năng di căn như ung thư xâm nhập.

“Có thể hiểu loạn sản độ cao là giai đoạn ngay trước ung thư. Đây chưa phải ung thư nhưng là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang có nguy cơ cao hình thành ung thư nếu không được xử lý”, TS.BS Ngô Thị Minh Hạnh phân tích.

Giai đoạn vàng để chặn đứng ung thư

Theo các chuyên gia, loạn sản độ cao có nguy cơ tiến triển thành ung thư cao hơn nhiều so với loạn sản nhẹ hoặc vừa. Tốc độ tiến triển phụ thuộc vào vị trí tổn thương, đặc điểm tế bào và tình trạng cụ thể của từng người bệnh.

Ở một số trường hợp, tổn thương có thể đã xuất hiện những ổ ung thư rất nhỏ nhưng chưa được phát hiện nếu chỉ đánh giá ban đầu.

Vì vậy, khi nhận kết quả loạn sản độ cao, người bệnh không nên chỉ theo dõi đơn thuần hoặc trì hoãn điều trị.

Tùy thuộc vào vị trí tổn thương, kích thước, hình thái và nguy cơ tiến triển, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp như cắt bỏ tổn thương qua nội soi, cắt hớt niêm mạc, vi phẫu, laser hoặc các phương pháp can thiệp khác.

Mục tiêu quan trọng nhất là loại bỏ hoàn toàn vùng tế bào bất thường, ngăn chặn quá trình chuyển thành ung thư xâm nhập.

“Nếu được phát hiện ở giai đoạn này, khả năng điều trị đạt hiệu quả rất cao. Người bệnh có thể tránh được những can thiệp phức tạp hơn khi ung thư đã hình thành”, bác sĩ Hạnh nhấn mạnh.

Giải phẫu bệnh là “chìa khóa” xác định nguy cơ

Việc chẩn đoán loạn sản độ cao được xác định dựa trên xét nghiệm giải phẫu bệnh – tiêu chuẩn quan trọng trong chẩn đoán các tổn thương tiền ung thư và ung thư.

Theo ThS.BS Đinh Hữu Tâm – Khoa Giải phẫu bệnh lý, Bệnh viện TWQĐ 108, bác sĩ giải phẫu bệnh giữ vai trò quan trọng trong việc đánh giá chính xác mức độ biến đổi của tế bào, phân biệt giữa loạn sản và ung thư xâm nhập, từ đó hỗ trợ bác sĩ lâm sàng lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất cho người bệnh.

“Cùng là kết quả bất thường trên mô bệnh học nhưng mức độ nguy cơ có thể khác nhau. Việc đánh giá đúng mức độ loạn sản giúp người bệnh được can thiệp đúng thời điểm, tránh bỏ lỡ giai đoạn có thể phòng ngừa ung thư”, ThS.BS Đinh Hữu Tâm chia sẻ.

Các chuyên gia cho biết, người bệnh khi nhận kết quả loạn sản độ cao không nên quá hoang mang vì đây chưa phải ung thư xâm nhập. Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, cần được xử trí theo chỉ định chuyên môn, tuyệt đối không tự ý trì hoãn hoặc chỉ theo dõi kéo dài.

Khám định kỳ – phát hiện sớm để bảo vệ sức khỏe lâu dài

Nhiều tổn thương tiền ung thư diễn tiến âm thầm, không gây triệu chứng rõ ràng. Trường hợp người phụ nữ 55 tuổi tại Hà Tĩnh là một ví dụ khi tổn thương được phát hiện tình cờ qua khám sức khỏe định kỳ.

Các chuyên gia khuyến cáo, duy trì thói quen kiểm tra sức khỏe, đặc biệt thực hiện các chương trình tầm soát ung thư phù hợp với độ tuổi và yếu tố nguy cơ là giải pháp quan trọng giúp phát hiện sớm những bất thường.