Nhiếp ảnh báo chí khắc họa sinh động diện mạo Việt Nam thời kỳ đổi mới

Cuộc thi do Báo Nhân Dân phối hợp với Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức, hướng tới kỷ niệm 75 năm ngày Báo Nhân Dân ra số đầu tiên (11/3/1951 – 11/3/2026). Sự kiện thu hút sự tham gia của hơn 400 tác giả và nhóm tác giả trên cả nước, với nhiều thế hệ nghệ sĩ nhiếp ảnh cùng góp mặt. Đáng chú ý, tác giả lớn tuổi nhất sinh năm 1946, trong khi người trẻ nhất sinh năm 2008, cho thấy sức lan tỏa rộng rãi của nghệ thuật nhiếp ảnh trong cộng đồng.

Những lát cắt sống động của đời sống xã hội

Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, các tác phẩm tham dự cuộc thi được đầu tư nghiêm túc, phản ánh sinh động diện mạo Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Qua nhiều vòng chấm thi công tâm, Ban Giám khảo đã chọn 22 tác phẩm xuất sắc để trao giải.

Theo ông Lê Quốc Minh, chất lượng các tác phẩm năm nay khá đồng đều, nhiều tác phẩm có giá trị cả về nội dung và nghệ thuật, tuy nhiên vẫn chưa có tác phẩm thật sự nổi trội để trao giải đặc biệt, cho thấy nhiếp ảnh cần tiếp tục tìm tòi và đổi mới sáng tạo.

Các tác phẩm dự thi phản ánh nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống đất nước, từ kinh tế, văn hóa, lao động sản xuất, khoa học – công nghệ đến xây dựng đô thị và phát triển nông thôn. Qua từng khuôn hình, người xem có thể cảm nhận rõ sự chuyển động mạnh mẽ của xã hội Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và phát triển.

Nhiều bức ảnh ghi lại nhịp sống sôi động tại các khu công nghiệp, những công trình hạ tầng hiện đại đang mọc lên khắp các vùng miền, hay hình ảnh người nông dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó là những khoảnh khắc đời thường bình dị: Nụ cười của người lao động, sinh hoạt cộng đồng ở làng quê, hay những hoạt động văn hóa – xã hội gắn với đời sống nhân dân.

Những hình ảnh ấy không chỉ phản ánh sự thay đổi về diện mạo đô thị hay hạ tầng kinh tế, mà còn cho thấy những chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội và tinh thần của người dân. Qua lăng kính báo chí, các tác phẩm đã góp phần kể lại câu chuyện phát triển của đất nước bằng ngôn ngữ thị giác giàu cảm xúc.

Theo Ban tổ chức, các tác phẩm năm nay được đầu tư công phu cả về nội dung lẫn kỹ thuật thể hiện. Nhiều bức ảnh gây ấn tượng bởi bố cục chặt chẽ, khoảnh khắc giàu tính báo chí và thông điệp rõ ràng về sự phát triển năng động của Việt Nam.

Không chỉ dừng lại ở việc phản ánh hiện thực, nhiếp ảnh báo chí còn góp phần lan tỏa những giá trị tích cực của xã hội, từ tinh thần lao động sáng tạo đến khát vọng vươn lên của cộng đồng. Những câu chuyện được kể qua ảnh giúp công chúng nhìn thấy rõ hơn những nỗ lực của con người Việt Nam trong xây dựng và phát triển đất nước.

Ở góc độ văn hóa – xã hội, các tác phẩm cũng cho thấy sự đa dạng của đời sống cộng đồng. Từ miền núi, nông thôn đến đô thị hiện đại, mỗi vùng miền đều mang nét đặc trưng riêng, nhưng cùng hòa chung trong dòng chảy phát triển của đất nước.

Tôn vinh những góc nhìn sáng tạo

Sau nhiều vòng chấm sơ loại, sơ khảo và chung khảo, Ban giám khảo đã lựa chọn 22 tác phẩm xuất sắc để trao giải, gồm 2 giải A, 3 giải B, 5 giải C và 12 giải khuyến khích.

Các tác phẩm đạt giải được đánh giá cao bởi khả năng nắm bắt khoảnh khắc có giá trị thông tin và tính nghệ thuật. Đặc biệt, nhiều bức ảnh đã khắc họa rõ nét tinh thần đổi mới của đất nước, thể hiện qua hình ảnh các công trình phát triển, hoạt động sản xuất sôi động hay những chuyển biến tích cực trong đời sống người dân.

Tuy nhiên, theo nhận định của hội đồng giám khảo, dù mặt bằng chất lượng tác phẩm khá đồng đều nhưng vẫn chưa có tác phẩm thật sự vượt trội để trao giải đặc biệt. Điều này cũng cho thấy nhiếp ảnh báo chí vẫn cần thêm những tìm tòi và đột phá trong cách tiếp cận đề tài và ngôn ngữ sáng tạo.

Ngay sau lễ trao giải, triển lãm ảnh “Việt Nam trên hành trình đổi mới” đã mở cửa đón công chúng đến tham quan. Không gian triển lãm trở thành điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và đời sống, nơi người xem có thể chiêm ngưỡng những khoảnh khắc chân thực về đất nước trong gần bốn thập kỷ đổi mới.

Theo kế hoạch, bên cạnh các tác phẩm đoạt giải, nhiều bức ảnh chất lượng cao từ cuộc thi sẽ được tuyển chọn để xuất bản thành sách ảnh. Ấn phẩm này được kỳ vọng trở thành tư liệu quý, lưu giữ những hình ảnh tiêu biểu của Việt Nam trong quá trình phát triển và hội nhập.

Ở góc độ rộng hơn, những tác phẩm nhiếp ảnh không chỉ đơn thuần là sản phẩm nghệ thuật mà còn là “ký ức thị giác” của một giai đoạn lịch sử. Qua mỗi khuôn hình, câu chuyện về đất nước và con người Việt Nam được kể lại một cách sinh động, chân thực và đầy cảm xúc.

Trong dòng chảy phát triển của xã hội hiện đại, nghệ thuật nhiếp ảnh tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc ghi lại và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của cộng đồng. Những bức ảnh về hành trình đổi mới không chỉ phản ánh quá khứ và hiện tại, mà còn khơi dậy niềm tin, khát vọng và động lực cho chặng đường phát triển của Việt Nam trong tương lai.