Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Nữ bác sĩ tâm thần và hành trình chữa lành những tâm hồn tổn thương

Không ồn ào, không hào nhoáng, ngành tâm thần là nơi những người thầy thuốc phải kiên nhẫn lắng nghe, đồng hành với người bệnh trong những khoảng tối của tâm trí. Hơn 10 năm công tác tại Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa, bác sĩ Hà Thị Vân Anh vẫn gắn bó với chuyên ngành đặc biệt này, trực tiếp tham gia điều trị cho nhiều bệnh nhân có rối loạn tâm thần nặng.

Gắn bó với chuyên ngành “khó” bằng sự tận tâm

Trong hệ thống các chuyên khoa y học, tâm thần được xem là lĩnh vực đặc biệt, đòi hỏi người bác sĩ không chỉ có chuyên môn vững vàng mà còn phải kiên nhẫn, thấu cảm và bản lĩnh. Với bác sĩ Hà Thị Vân Anh, Phó trưởng khoa Tâm lý lâm sàng - Nhi, Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa, lựa chọn gắn bó với chuyên ngành này không đơn thuần là một quyết định nghề nghiệp, mà còn là hành trình dài của sự kiên trì và trách nhiệm.

Ông Đào Quang Long, Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa nhận xét: Bác sĩ Vân Anh là một bác sĩ trẻ cầu thị, luôn tích cực học hỏi và nỗ lực trong chuyên môn. Ngay từ khi mới ra trường, chị đã lựa chọn theo ngành tâm thần, một chuyên ngành không phải ai cũng sẵn sàng gắn bó lâu dài.

z7594299096970-b1a1c297b49e067a95dbe5c296bae839
Bác sĩ Vân Anh, Phó Trưởng khoa Tâm lý lâm sàng - Nhi, Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa (Ảnh: Mạnh Linh)

“Từ khi về công tác tại bệnh viện, bác sĩ Vân Anh đã trải qua nhiều vị trí khác nhau, từ công tác điều trị tại các khoa phòng đến vị trí Phó khoa hiện nay. Ở mỗi vị trí, chị đều hoàn thành tốt nhiệm vụ, thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm với người bệnh,” ông Long chia sẻ.

Theo ông Long, đặc thù của bệnh viện tâm thần là áp lực công việc lớn, trong khi thu nhập không cao như nhiều chuyên khoa khác. Không ít bác sĩ trẻ sau một thời gian đã lựa chọn chuyển hướng. Thế nhưng, bác sĩ Vân Anh vẫn kiên trì gắn bó với nghề, vừa làm việc vừa tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn.

Sau hơn 10 năm công tác, chị đã hoàn thành chương trình Thạc sĩ và đang tiếp tục phấn đấu để học thêm chuyên khoa II. Đó không chỉ là bước tiến trong sự nghiệp mà còn thể hiện tinh thần cầu thị, không ngừng học hỏi của một người thầy thuốc.

Những cuộc trò chuyện để chữa lành

Một ngày làm việc của bác sĩ tâm thần bắt đầu bằng buổi giao ban khoa. Sau đó, bác sĩ Vân Anh cùng các đồng nghiệp đi thăm khám cho những bệnh nhân mà mình phụ trách.

Khác với nhiều chuyên khoa khác, việc khám bệnh trong tâm thần học không chỉ là hỏi triệu chứng và kê đơn thuốc. Nhiều khi, đó là những cuộc trò chuyện dài, đan xen giữa câu hỏi chuyên môn với những câu chuyện về gia đình, hoàn cảnh sống, tâm tư của người bệnh.

“Hằng ngày, sau giao ban khoa, tôi đi khám cho các bệnh nhân mình phụ trách. Khám bệnh ở tâm thần thường là những câu hỏi về bệnh xen kẽ với những câu chuyện tâm sự. Chúng tôi vừa phải khai thác triệu chứng, vừa phải động viên, chia sẻ với người bệnh,” bác sĩ Vân Anh chia sẻ.

Không ít trường hợp, việc thăm khám gặp nhiều khó khăn vì người bệnh không hợp tác hoặc triệu chứng tâm thần bị che lấp bởi các bệnh lý cơ thể khác. Khi đó, bác sĩ phải hội chẩn nhiều lần, trao đổi với đồng nghiệp và thầy cô để tìm ra hướng điều trị phù hợp.

z7594299109870-c94637f6fdc6e650f57b5bd865374153
Bác sĩ Vân Anh tư vấn, thăm khám bệnh cho bệnh nhân (Ảnh: Mạnh Linh)

“Có những ca bệnh khiến chúng tôi phải trăn trở rất nhiều. Không chỉ là điều trị, mà còn là cách giúp bệnh nhân và gia đình hiểu đúng về bệnh. Công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe tâm thần đôi khi rất gian nan vì vẫn còn sự mặc cảm, kỳ thị từ chính người bệnh và người thân của họ,” chị nói.

Với những bác sĩ tâm thần, việc chữa bệnh không chỉ dừng ở thuốc men. Đó còn là hành trình đồng hành lâu dài với bệnh nhân, giúp họ từng bước lấy lại sự cân bằng trong cuộc sống.

Nỗi trăn trở sau những phận đời

Trong hơn một thập kỷ làm nghề, bác sĩ Vân Anh đã gặp nhiều hoàn cảnh khiến chị day dứt. Một trong số đó là câu chuyện của bệnh nhân N., sinh năm 1990.

  1. Bệnh nhân sinh ra và lớn lên ở một vùng quê nghèo ven biển, gia đình khó khăn, bố mẹ không hòa thuận và sau đó ly hôn khi N. còn trẻ. N. mắc bệnh tâm thần phân liệt từ lứa tuổi thanh thiếu niên nhưng không được điều trị kịp thời. Sau khi bố mẹ chia tay, N. sống với bà ngoại già yếu.

Suốt hơn 10 năm mắc bệnh, tình trạng của N. ngày càng nặng nề với nhiều rối loạn tâm thần. Khi bà ngoại không còn đủ sức chăm sóc, N. mới được đưa đến Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa để điều trị.

Khi nhập viện, N. thường xuyên nghe thấy những “ảo thanh” trong đầu. Có lúc, những tiếng nói ấy xui khiến N. tìm đến cái chết, có lúc lại kích động N. tấn công người xung quanh. Sự chi phối của các ảo giác khiến N. luôn sống trong trạng thái sợ hãi và mất kiểm soát hành vi.

z7594299080616-f04725f576b30b2f2b4fbd20b6f1b433
Áp lực công việc lớn, nhưng bác sĩ Vân Anh luôn hoàn thành nhiệm vụ (Ảnh: Mạnh Linh)

Bác sĩ Vân Anh là người được phân công trực tiếp điều trị cho N. Tuy nhiên, quá trình điều trị gặp nhiều trở ngại. Bệnh nhân đáp ứng thuốc kém, chỉ với liều điều trị thấp đã xuất hiện nhiều tác dụng phụ.

“Có những thời điểm ảo thanh chi phối rất mạnh. Nhưng N. vẫn cố gắng kiểm soát bản thân. Có lúc em chủ động nhờ chúng tôi cố định lại để không làm hại người khác,” chị kể.

Chính những khoảnh khắc như vậy khiến bác sĩ Vân Anh càng thêm thương cảm cho hoàn cảnh của bệnh nhân. Giữa giai đoạn bệnh nặng, N. vẫn cố gắng đấu tranh theo cách của mình để không gây nguy hiểm cho người khác.

“Tôi rất thương N., thương cả hoàn cảnh và nghị lực của em. Giá như N. được phát hiện và điều trị sớm, được gia đình quan tâm nhiều hơn, có lẽ bệnh đã ổn định từ lâu. Khi đó, N. có thể sống một cuộc đời khác, trở thành người có ích cho xã hội,” bác sĩ Vân Anh trầm ngâm.

Trong những căn phòng điều trị của Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa, những câu chuyện như của N. không phải là hiếm. Mỗi bệnh nhân là một số phận riêng, một hoàn cảnh riêng, và cũng là một hành trình dài để trở lại với cuộc sống bình thường.

Với bác sĩ Hà Thị Vân Anh, hành trình ấy có thể nhiều vất vả, đôi khi đầy trăn trở. Nhưng hơn hết, đó vẫn là con đường mà chị đã chọn và kiên trì theo đuổi, lặng lẽ chữa lành những tâm hồn mong manh bằng sự kiên nhẫn, thấu hiểu và trái tim của một người thầy thuốc.