Thanh Hóa mở rộng tầm soát trước sinh và sơ sinh vì thế hệ tương lai khỏe mạnh

Đầu tư cho chất lượng dân số ngay từ những ngày đầu đời

Những năm gần đây, Thanh Hóa xác định nâng cao chất lượng dân số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành y tế. Nếu trước đây, công tác dân số chủ yếu tập trung vào mục tiêu giảm mức sinh và kế hoạch hóa gia đình thì hiện nay, trọng tâm đã chuyển sang nâng cao chất lượng dân số trên tất cả các phương diện về thể chất, trí tuệ và tinh thần.

Theo Chi cục Dân số Thanh Hóa, ngay từ đầu năm 2026, nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng dân số đã được triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh. Đặc biệt, hoạt động tầm soát, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh tiếp tục được mở rộng, giúp phát hiện sớm các dị tật bẩm sinh, bệnh lý di truyền và rối loạn chuyển hóa để có hướng can thiệp, điều trị kịp thời.

Đến nay, toàn tỉnh đã hỗ trợ miễn phí sàng lọc trước sinh cho khoảng 3.076 phụ nữ mang thai và hỗ trợ sàng lọc sơ sinh cho 2.230 trẻ. Những con số này không chỉ phản ánh nỗ lực của ngành y tế trong việc đưa các dịch vụ kỹ thuật đến gần người dân mà còn cho thấy nhận thức của các gia đình về việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em ngày càng được nâng lên.

Theo các chuyên gia y tế, nhiều bệnh lý bẩm sinh nếu được phát hiện ngay từ thời kỳ mang thai hoặc trong những ngày đầu sau sinh sẽ có cơ hội điều trị hiệu quả, hạn chế nguy cơ tử vong hoặc tàn tật, giúp trẻ phát triển bình thường. Vì vậy, đầu tư cho tầm soát trước sinh và sơ sinh chính là đầu tư cho chất lượng dân số trong tương lai.

Bên cạnh các chương trình sàng lọc, Thanh Hóa cũng duy trì hiệu quả các hoạt động tư vấn, cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, từng bước hình thành hệ thống chăm sóc dân số toàn diện theo từng giai đoạn của vòng đời.

Đưa kiến thức dân số đến gần hơn với thanh niên

Nếu trẻ em là tương lai của dân số thì thanh niên chính là lực lượng quyết định chất lượng nguồn nhân lực của đất nước trong nhiều thập kỷ tới. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội mà thời đại số mang lại, người trẻ cũng đang phải đối mặt với không ít thách thức.

Áp lực học tập, việc làm, tác động từ mạng xã hội, những vấn đề về sức khỏe tâm thần, sự thiếu hụt kiến thức về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục hay kỹ năng chuẩn bị cho hôn nhân và gia đình đang ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình trưởng thành của nhiều thanh niên.

Ở một số địa phương vẫn còn tồn tại tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, mang thai ngoài ý muốn và mất cân bằng giới tính khi sinh. Đây đều là những vấn đề không chỉ tác động đến từng gia đình mà còn ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng dân số và sự phát triển bền vững của xã hội.

Nhận thức rõ điều đó, Thanh Hóa đang đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông theo hướng lấy người dân làm trung tâm, đồng thời tận dụng nền tảng số để tiếp cận các nhóm đối tượng trẻ.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã tổ chức hơn 4.150 cuộc truyền thông tại cơ sở, thực hiện 136.425 lượt tư vấn hộ gia đình, đồng thời đẩy mạnh truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng số như Facebook, Zalo, TikTok. Thông qua những hình thức truyền thông linh hoạt, gần gũi, kiến thức về dân số, sức khỏe sinh sản, chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, bình đẳng giới và trách nhiệm xây dựng gia đình hạnh phúc từng bước được lan tỏa sâu rộng.

Hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới năm 2026 với chủ đề "Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng", Sở Y tế Thanh Hóa đã chỉ đạo các địa phương triển khai nhiều hoạt động truyền thông đồng bộ. Các thông điệp như không tảo hôn, không lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, khám sức khỏe trước khi kết hôn, giáo dục dân số và sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên... được truyền tải bằng nhiều hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Việc chuyển tải thông tin bằng ngôn ngữ gần gũi, đa nền tảng giúp người trẻ dễ tiếp cận, từ đó thay đổi nhận thức và hành vi, chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân, xây dựng gia đình hạnh phúc và sinh con khỏe mạnh.

Hoàn thiện chính sách để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Một dấu mốc quan trọng của công tác dân số trong năm 2026 là Luật Dân số số 113/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây được xem là bước chuyển lớn trong tư duy quản lý dân số khi chuyển từ cách tiếp cận thiên về quy mô sang phát triển toàn diện con người.

Luật quy định rõ việc giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu truyền thông, giáo dục về dân số phải được thực hiện thường xuyên, khoa học, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trong đó, thanh thiếu niên, người trong độ tuổi sinh sản, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm dễ bị tổn thương được xác định là những đối tượng ưu tiên.

Việc Luật Dân số có hiệu lực tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương tiếp tục mở rộng các chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận các dịch vụ dân số có chất lượng.

Theo dược sĩ CKII Bùi Hồng Thủy, Chi cục trưởng Chi cục Dân số Thanh Hóa, trong bối cảnh công tác dân số chuyển trọng tâm từ giảm sinh sang nâng cao chất lượng dân số, thanh niên cần được đặt ở vị trí trung tâm của các chính sách dân số và phát triển.

Muốn nâng cao chất lượng dân số, trước hết phải đầu tư cho thế hệ trẻ thông qua giáo dục, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, trang bị kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp và tạo môi trường thuận lợi để thanh niên phát huy năng lực, cống hiến cho xã hội. Khi thanh niên khỏe mạnh, có tri thức, có kỹ năng và cơ hội phát triển, địa phương sẽ có nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thực tiễn tại Thanh Hóa cho thấy, nâng cao chất lượng dân số không phải là câu chuyện của riêng ngành y tế mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, đòi hỏi sự tham gia của các cấp, ngành, gia đình và toàn xã hội. Từ việc mở rộng tầm soát trước sinh, sơ sinh, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe sinh sản đến đổi mới truyền thông và hoàn thiện chính sách, tất cả đều hướng tới mục tiêu chung là tạo dựng một thế hệ công dân khỏe mạnh hơn, thông minh hơn và có đủ năng lực để thích ứng với những yêu cầu phát triển trong tương lai.

Đầu tư cho trẻ em từ khi còn trong bụng mẹ, đồng hành cùng thanh niên trên hành trình trưởng thành chính là đầu tư cho tương lai của địa phương. Đó cũng là nền tảng để Thanh Hóa từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng tầm chất lượng dân số trong thời kỳ mới.

Lan tỏa nghĩa cử hiến máu, vun đắp hình ảnh đẹp người chiến sĩ Công an Thanh Hóa

Thanh Hóa chính thức hợp nhất hai trường đại học công lập