Thanh Hóa siết chặt giám sát, ngăn chặn sốt rét xâm nhập trở lại

Thanh Hóa là một trong những địa phương đã được công nhận loại trừ sốt rét trên phạm vi toàn tỉnh từ năm 2020. Đây là thành quả quan trọng, phản ánh sự nỗ lực bền bỉ của ngành y tế và sự chung tay của cộng đồng. Tuy nhiên, theo đánh giá chuyên môn, nguy cơ bệnh quay trở lại vẫn luôn hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh giao lưu, di biến động dân cư ngày càng gia tăng.

Những nhóm đối tượng như người đi làm ăn xa, lao động trở về từ vùng có sốt rét lưu hành, người thường xuyên đi rừng, ngủ rẫy hoặc qua lại khu vực biên giới được xác định là có nguy cơ cao mang mầm bệnh về địa phương. Đây là thách thức không nhỏ, đòi hỏi công tác phòng, chống sốt rét phải được duy trì liên tục, không chủ quan dù đã đạt được kết quả tích cực.

Theo báo cáo của ngành y tế, trong tháng 3/2026, Thanh Hóa không ghi nhận ca mắc sốt rét và không có trường hợp tử vong, cho thấy tình hình dịch bệnh đang được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, toàn tỉnh vẫn còn hơn 6.200 người thuộc nhóm nguy cơ, cùng với nhiều khu vực có khả năng tái xuất hiện bệnh nếu lơ là phòng chống.

Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, “loại trừ” không đồng nghĩa với việc “xóa bỏ hoàn toàn nguy cơ”. Khi các yếu tố dịch tễ vẫn tồn tại, đặc biệt là sự di chuyển của con người giữa các vùng có và không có sốt rét, nguy cơ xâm nhập và lây lan vẫn có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Do đó, nhiệm vụ hiện nay không chỉ là giữ vững thành quả mà còn phải chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.

Để thực hiện mục tiêu loại trừ sốt rét bền vững, ngành y tế Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, giám sát dịch tễ được xác định là “lá chắn” quan trọng. Tất cả các trường hợp nghi ngờ đều được lấy mẫu xét nghiệm nhằm phát hiện sớm ký sinh trùng sốt rét; nếu phát hiện ca bệnh phải báo cáo trong vòng 48 giờ, đồng thời tiến hành điều tra và xử lý triệt để để ngăn chặn lây lan trong cộng đồng.

Song song với đó, hệ thống xét nghiệm từ tuyến cơ sở tiếp tục được củng cố, các điểm kính hiển vi được duy trì và nâng cao chất lượng nhằm đảm bảo khả năng chẩn đoán tại chỗ, đặc biệt ở những khu vực có nguy cơ cao. Công tác điều trị cũng được chú trọng với mục tiêu 100% bệnh nhân được điều trị đúng phác đồ, đủ liều, hạn chế tái phát và nguy cơ kháng thuốc.

Một trong những nội dung then chốt là kiểm soát muỗi truyền bệnh – yếu tố trung gian gây lây nhiễm. Các hoạt động truyền thông được đẩy mạnh, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh như ngủ màn, mặc quần áo dài khi đi rừng, sử dụng các biện pháp xua muỗi và giữ gìn vệ sinh môi trường sống. Đồng thời, các cơ sở y tế tăng cường khám sàng lọc đối với những trường hợp có biểu hiện sốt, đặc biệt là người có yếu tố dịch tễ liên quan.

Thực tế cho thấy, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người bệnh mà còn đóng vai trò quyết định trong việc cắt đứt chuỗi lây truyền. Đây là yếu tố then chốt để duy trì thành quả loại trừ sốt rét trong cộng đồng.

Trong bối cảnh cả nước đang hướng tới mục tiêu loại trừ hoàn toàn sốt rét vào năm 2030, việc duy trì sự cảnh giác là yêu cầu xuyên suốt. Những thành quả đạt được rất đáng ghi nhận, song nếu lơ là, nguy cơ dịch bệnh quay trở lại là hoàn toàn có thể xảy ra.

Ngày Thế giới phòng, chống sốt rét vì thế không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền mà còn là lời nhắc nhở mỗi người dân cần chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng. Khi toàn xã hội cùng nâng cao ý thức, thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh, mục tiêu loại trừ sốt rét tại Việt Nam vào năm 2030 hoàn toàn có thể đạt được.