Thông tim bào thai dưới 30 phút: Lập kỷ lục thời gian nhanh nhất tại Việt Nam

Vào lúc 10h sáng 30/12, ê-kíp bác sĩ chuyên khoa Sản – Can thiệp bào thai – Tim mạch can thiệp của hai bệnh viện đã phối hợp thực hiện ca thông tim bào thai cho một thai nhi mắc hẹp van động mạch phổi nặng kèm thiểu sản thất phải tiến triển. Với thời gian can thiệp dưới 30 phút, đây được ghi nhận là ca thông tim bào thai nhanh nhất từng được thực hiện tại Việt Nam, đánh dấu dấu mốc quan trọng của y học bào thai trong nước.

Thai phụ là chị N.T.T.T. (26 tuổi, ngụ TP. Hồ Chí Minh), mang thai lần hai, thai kỳ hoàn toàn tự nhiên. Trong tam cá nguyệt thứ nhất, các lần khám thai và xét nghiệm sàng lọc trước sinh (NIPT) đều cho kết quả nguy cơ thấp. Tuy nhiên, đến giai đoạn tuần thai 22–24, qua siêu âm tim thai chuyên sâu, các bác sĩ phát hiện bất thường nghiêm trọng ở tim thai, gồm hẹp van động mạch phổi nặng kèm hở van ba lá. Ngay sau đó, thai phụ được chuyển đến theo dõi và hội chẩn chuyên sâu tại hai bệnh viện đầu ngành về sản khoa và nhi khoa của khu vực phía Nam.

Kết quả chọc ối phân tích nhiễm sắc thể cho thấy thai nhi có bộ nhiễm sắc thể bình thường, loại trừ các bất thường di truyền lớn. Đây là cơ sở quan trọng để các bác sĩ cân nhắc chỉ định can thiệp trong bào thai. Trong quá trình theo dõi tiếp theo, bệnh lý tim tiến triển nhanh, thất phải ngày càng thiểu sản cả về hình thái lẫn chức năng, làm gia tăng nguy cơ sau sinh trẻ phải điều trị theo lộ trình tim một thất – một hành trình can thiệp phức tạp, kéo dài và tốn kém.

Sau nhiều buổi hội chẩn liên viện, các chuyên gia thống nhất chỉ định thông tim bào thai, với mục tiêu cải thiện dòng máu qua van động mạch phổi, tạo điều kiện cho thất phải tiếp tục phát triển ngay trong tử cung. Can thiệp sớm giúp mở rộng cơ hội bảo tồn chiến lược tim hai thất hoặc 1,5 thất sau sinh, qua đó nâng cao chất lượng sống lâu dài cho trẻ.

Thực tế, ca can thiệp đặt ra không ít thách thức về mặt kỹ thuật. Tại thời điểm làm thủ thuật, thai nhi ở tư thế ngôi đầu, nghiêng trái, bánh nhau mặt trước; đặc biệt, cánh tay thai nhi vắt ngang trước ngực, che khuất hoàn toàn đường vào buồng tim. Trước tình huống này, ê-kíp đã linh hoạt thực hiện một thủ thuật hỗ trợ nhỏ để di chuyển chi thai, nhanh chóng tạo điều kiện tiếp cận tim thai an toàn. Sau khi tối ưu tư thế, quá trình xuyên kim qua thành bụng mẹ – tử cung – lồng ngực thai nhi và bơm bóng nong van động mạch phổi được thực hiện thuận lợi ngay lần đầu, giúp rút ngắn tối đa thời gian can thiệp và hạn chế nguy cơ cho cả mẹ và thai nhi.

Trao đổi với báo chí, Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, cho biết ca can thiệp được chuẩn bị hết sức công phu với 5 ê-kíp chuyên môn, mỗi ê-kíp từ 3–5 người, tổng cộng khoảng 20–25 nhân viên y tế cùng gần 50 thiết bị chuyên dụng. “Trước đây, có những ca rất nặng phải can thiệp kéo dài nhiều giờ, thậm chí hai lần. Với trường hợp này, chúng tôi hoàn thành trong chưa đầy 30 phút, góp phần giảm đáng kể nguy cơ biến chứng”, bác sĩ Hải nhấn mạnh.

Theo đánh giá của Bộ Y tế, thông tim bào thai là kỹ thuật thuộc nhóm phẫu thuật đặc biệt, rất mới và chỉ có rất ít trung tâm trên thế giới thực hiện thành công. Việc các bệnh viện trong nước làm chủ kỹ thuật này không chỉ khẳng định trình độ chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ Việt Nam, mà còn mang ý nghĩa lớn trong chiến lược chăm sóc sức khỏe bà mẹ – trẻ em, mở ra thêm cơ hội sống khỏe cho những thai nhi mắc dị tật tim bẩm sinh phức tạp ngay từ khi còn trong bụng mẹ.