Từ Bến Nhà Rồng đến Thành phố Hồ Chí Minh – Hành trình khát vọng giải phóng dân tộc và sức sống thành phố mang tên Bác

Cách đây 115 năm, ngày 05/6/1911, tại Bến Nhà Rồng, Người thanh niên xứ Nghệ - Nguyễn Tất Thành lên tàu ra nước ngoài tìm đường cứu nước. Đó là hành trình của khát vọng giải phóng dân tộc kéo dài ba mươi năm đã mở ra con đường cách mạng đúng đắn cho dân tộc Việt Nam, làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và dẫn dắt dân tộc Việt Nam đi đến thắng lợi hoàn toàn trong sự nghiệp kháng chiến chống ngoại xâm, giải phóng miền hoàn toàn Bắc (1954), giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước vào mùa Xuân năm 1975 và ra đời Thành phố mang tên Bác – Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ chiến dịch Hồ Chí Minh đến thành phố mang tên Bác

Đầu năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam bước vào giai đoạn quyết định. Sau hơn hai năm thực hiện Hiệp định Paris năm 1973, chính quyền Sài Gòn liên tiếp vi phạm các điều khoản của Hiệp định, trong khi lực lượng cách mạng không ngừng lớn mạnh cả về chính trị, quân sự và hậu cần. So sánh lực lượng trên chiến trường ngày càng có lợi cho cách mạng, tạo tiền đề để Bộ Chính trị Trung ương Đảng quyết tâm đẩy nhanh sự nghiệp giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Tháng 3/1975, ta mở Chiến dịch Tây Nguyên, Chiến dịch Huế - Đà Nẵng và đã giành thắng lợi to lớn làm tan rã phần lớn lực lượng chủ lực của chính quyền Sài Gòn, khiến hệ thống phòng thủ của đối phương bị sụp đổ nhanh chóng. Cục diện chiến tranh chuyển biến hết sức mau lẹ, mở ra thời cơ chiến lược để kết thúc cuộc kháng chiến trong thời gian ngắn nhất.

Trước tình hình đó, Bộ Chính trị nhận định thời cơ giải phóng hoàn toàn miền Nam đã chín muồi và quyết định tập trung lực lượng mở trận quyết chiến chiến lược cuối cùng nhằm giải phóng Sài Gòn – Gia Định, trung tâm đầu não về chính trị, quân sự và kinh tế của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Ngày 14/4/1975, theo đề nghị của Quân ủy Trung ương và Bộ Tư lệnh chiến dịch, Bộ Chính trị quyết định đặt tên chiến dịch giải phóng Sài Gòn là Chiến dịch Hồ Chí Minh, thể hiện quyết tâm hoàn thành tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh là giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước như “ham muốn” của Người lúc sinh thời: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”; đồng thời cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của toàn quân, toàn dân.

Với sự chuẩn bị chu đáo về lực lượng, thế trận và hậu cần, Chiến dịch Hồ Chí Minh chính thức bắt đầu ngày 26/4/1975. Với tinh thần: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa. Táo bạo, táo bạo hơn nữa. Tranh thủ từng phút, từng giờ. Xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng”, chỉ sau năm ngày tiến công thần tốc, táo bạo, bất ngờ và chắc thắng, quân và dân ta đã giành thắng lợi hoàn toàn vào trưa ngày 30/4/1975 khi xe tăng của Quân giải phóng miền Nam húc đổ cổng Dinh Độc Lập, cờ cách mạng tung bay trên Dinh Độc Lập, Sài Gòn hoàn toàn giải phóng, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, thu non sông về một mối và mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc – kỷ nguyên độc lập, thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Một năm sau đại thắng, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI (họp từ ngày 24/6 – 03/7/1976), ngày 2/7/1976, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quyết định đặt tên thành phố Sài Gòn – Gia Định là thành phố mang tên Bác – Thành phố Hồ Chí Minh. Quyết định mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, thể hiện lòng biết ơn vô hạn, tình cảm thiêng liêng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đối với vị lãnh tụ kính yêu, đồng thời khẳng định khát vọng xây dựng một thành phố phát triển, năng động, sáng tạo, xứng đáng với tên tuổi và sự nghiệp vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Xứng đáng là thành phố mang tên Người

Việc thành phố lớn nhất cả nước mang tên Hồ Chí Minh không chỉ là sự tri ân đối với Người mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm tiếp nối khát vọng phát triển đất nước hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc. Năm mươi năm qua là chặng đường ghi dấu những bước phát triển vượt bậc của Thành phố Hồ Chí Minh. Từ một đô thị chịu nhiều tổn thất sau chiến tranh, thành phố đã vươn lên trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp lớn vào ngân sách quốc gia, là trung tâm tài chính, thương mại, khoa học – công nghệ, giáo dục, văn hóa và hội nhập quốc tế.

Điều đáng quý hơn cả là tinh thần tiên phong của thành phố. Trong mỗi giai đoạn phát triển, Thành phố Hồ Chí Minh luôn là nơi mạnh dạn thử nghiệm những cơ chế mới, những mô hình quản lý mới, phát huy truyền thống năng động, sáng tạo và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tinh thần ấy chính là sự kế thừa và tiếp nối lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đổi mới, sáng tạo, lấy nhân dân làm trung tâm và coi sự phát triển của đất nước là mục tiêu cao nhất của mọi hoạt động.

Mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là niềm vinh dự lớn lao, nhưng cũng là trách nhiệm đặc biệt của Đảng bộ và nhân dân thành phố. Thành phố phải luôn gương mẫu, đi đầu trong việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; chăm lo đời sống nhân dân và xây dựng một nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò và trách nhiệm của thành phố mang tên Bác, những năm gần đây, đặc biệt trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động triển khai mạnh mẽ chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. Đây không chỉ là yêu cầu của thời đại mà còn là sự cụ thể hóa khát vọng phát triển mà Đảng và Nhà nước đã đặt ra đối với thành phố mang tên Người.

Nghị quyết 31-NQ/TW, ngày 30/12/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định mục tiêu xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ của khu vực Đông Nam Á và từng bước có vị thế nổi bật ở châu Á. Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, thành phố cần tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát triển khoa học – công nghệ; giữ gìn bản sắc văn hóa và không ngừng cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Đó cũng chính là cách thiết thực nhất để xứng đáng với tên gọi Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ Bến Nhà Rồng đến Thành phố Hồ Chí Minh là hành trình của khát vọng dân tộc. Hành trình ấy được viết nên bằng lòng yêu nước, trí tuệ, bản lĩnh và sự hy sinh của nhiều thế hệ người Việt Nam. Tiếp nối hành trình đó là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân hôm nay: không ngừng học tập, lao động, sáng tạo, cống hiến để xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình, xứng đáng với niềm tin yêu của cả nước và với tên gọi thiêng liêng mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Văn Chương