Viêm họng ở trẻ em: Phân biệt nguyên nhân thường gặp và khi nào cần đưa trẻ đi khám

Những biểu hiện như ho, khàn tiếng hay sổ mũi khi bị cảm lạnh là nguyên nhân thường gặp khiến trẻ bị viêm họng. Tuy nhiên, trên thực tế không dễ để phân biệt liệu tình trạng viêm họng của trẻ sẽ tự thuyên giảm hay là dấu hiệu của một nhiễm trùng nghiêm trọng hơn cần được theo dõi y tế.

Nguyên nhân gây đau họng ở trẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, mùa trong năm và môi trường sinh sống. Trong đó, virus là tác nhân phổ biến nhất, song vi khuẩn cũng là một nguyên nhân đáng lưu ý. Các loại virus và vi khuẩn này có thể lây lan từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp bằng tay hoặc gián tiếp qua các vật dụng sinh hoạt hằng ngày như tay nắm cửa, đồ chơi hay điện thoại.

Theo thông tin từ Healthy Children - trang web nuôi dạy con của Học viện Nhi khoa Mỹ, cảm lạnh thông thường là nguyên nhân phổ biến gây đau họng ở trẻ. Bệnh thường xuất hiện nhiều hơn vào mùa đông nhưng có thể xảy ra quanh năm. Khi bị cảm lạnh, trẻ không chỉ đau họng, ngứa cổ mà còn có thể sốt, ho và chảy nước mũi. Trong những trường hợp này, thuốc kháng sinh không mang lại hiệu quả do bệnh có nguồn gốc từ virus. Việc chăm sóc chủ yếu là giúp trẻ nghỉ ngơi đầy đủ, uống nhiều nước và giữ cơ thể thoải mái, các triệu chứng thường cải thiện sau khoảng 7–10 ngày.

Một nguyên nhân khác gây viêm họng ở trẻ nhỏ là bệnh tay chân miệng, do nhóm virus enterovirus gây ra. Bệnh thường bùng phát vào mùa hè và mùa thu, chủ yếu ở trẻ nhỏ. Giai đoạn đầu, trẻ có thể bị sốt, đau họng hoặc đau miệng, sau đó xuất hiện các nốt phát ban và mụn nước ở tay, chân, mông và quanh miệng. Các vết loét trong miệng và cổ họng có thể khiến trẻ đau khi nuốt. Tương tự như cảm lạnh, viêm họng do tay chân miệng không đáp ứng với kháng sinh. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào giảm đau, hạ sốt và chăm sóc tại nhà cho đến khi các tổn thương lành lại.

Viêm họng do liên cầu khuẩn là bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Streptococcus pyogenes gây ra, thường gặp ở trẻ từ 5 đến 15 tuổi và hay xuất hiện vào mùa đông hoặc đầu mùa xuân. Tuy nhiên, chỉ khoảng 20–30% các trường hợp viêm họng ở trẻ em trong độ tuổi đi học là do liên cầu khuẩn. Trẻ mắc bệnh thường có biểu hiện đau họng dữ dội, khó nuốt, sốt, sưng hạch, amidan có mủ, kèm theo đau đầu, đau bụng hoặc phát ban đỏ trên da. Ho và chảy nước mũi không phải là triệu chứng điển hình của viêm họng liên cầu khuẩn ở trẻ lớn, và bệnh này rất hiếm gặp ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ mới biết đi.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu tình trạng đau họng không cải thiện sau một ngày, đặc biệt là khi trẻ uống nước vẫn thấy đau nhiều. Việc thăm khám càng cần thiết hơn nếu trẻ kèm theo các dấu hiệu như sốt, đau đầu, đau bụng, chảy nước dãi do nuốt đau hoặc có biểu hiện mất nước. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm để xác định viêm họng do liên cầu khuẩn.

Nếu kết quả xét nghiệm âm tính hoặc bác sĩ đánh giá không cần thiết phải xét nghiệm, nhiều khả năng trẻ bị nhiễm virus và sẽ hồi phục sau vài ngày. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài từ 3–5 ngày không thuyên giảm, hoặc xuất hiện thêm dấu hiệu mới như đau tai, sốt cao hơn, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám lại để được tư vấn và xử trí kịp thời.

Chữa viêm họng hạt cho trẻ: Bố mẹ cần biết gì?

Những thực phẩm giúp phòng ngừa viêm họng hiệu quả trong mùa lạnh

Những món không nên ăn khi bị viêm họng