Việt Nam đang là điểm nóng toàn cầu về sốt xuất huyết?

Thông tin được đề cập tại Hội nghị khoa học toàn quốc về sốt xuất huyết Dengue 2025 vừa được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh trong các ngày 28 - 29/11. Sự kiện thu hút hơn 700 chuyên gia trong và ngoài nước tham dự.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh thì Việt Nam hiện là một trong những điểm nóng của sốt xuất huyết Dengue với diễn biến khó lường. Bệnh không còn theo mùa, xảy ra quanh năm và có sự dịch chuyển giữa các địa phương. Tình hình này đòi hỏi chiến lược giám sát dự phòng, điều trị, truyền thông toàn diện và phối hợp đa ngành.

Cũng theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sốt xuất huyết nằm trong nhóm 10 mối đe dọa sức khỏe toàn cầu cần ưu tiên ứng phó. Việt Nam cũng có tỷ lệ mắc thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Trung bình mỗi năm, cả nước ghi nhận hơn 100.000 ca mắc; riêng năm 2022 có gần 370.000 trường hợp, mức cao nhất từ trước tới nay.

Tính từ đầu năm đến hết tháng 10/2025, cả nước đã ghi nhận 110.503 ca mắc và 23 ca tử vong, tăng lần lượt 16,8% và 2 trường hợp so với cùng kỳ năm 2024.

Báo cáo dữ liệu dịch tễ học được trình bày tại hội nghị cũng chứng minh, sốt xuất huyết Dengue đang lưu hành trên hầu khắp các vùng trong cả nước, chủ yếu ở phía Nam, sau đó là miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên. Độ tuổi mắc bệnh sốt xuất huyết cũng thay đổi đáng kể, khi tỷ lệ người trên 15 tuổi tại phía Nam tăng từ 18% (năm 1999) lên 53% (năm 2022). Các số liệu cho thấy Dengue đã trở thành nguy cơ đối với mọi lứa tuổi, không chỉ trẻ em.

Phân tích vấn đề, GS.TS Vũ Sinh Nam, Cố vấn cao cấp về sốt xuất huyết Dengue, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương nhận định, Việt Nam chỉ có thể kiểm soát hiệu quả bệnh nếu chuyển từ ứng phó thụ động sang chiến lược chủ động, đồng thời triển khai tích hợp nhiều biện pháp dự phòng. Khuyến nghị của WHO nhấn mạnh chiến lược chủ động phải bao gồm kiểm soát véc-tơ, giám sát dịch tễ, truyền thông thay đổi hành vi, điều trị theo y học chứng cứ và tiêm chủng dự phòng.

Đáng lo ngại, "Mặc dù nhận thức về bệnh khá cao nhưng người dân vẫn chưa hiểu đầy đủ về nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của Dengue. Chính vì vậy, gánh nặng bệnh không chỉ tác động đến sức khỏe mà còn gây áp lực tài chính và kinh tế đối với gia đình và xã hội. Trong bối cảnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc kết hợp kiểm soát muỗi, truyền thông nguy cơ, giám sát dịch tễ và tiêm vaccine là rất quan trọng", ông Benjamin Ping, Tổng giám đốc Takeda Việt Nam cho biết.

Trong bối cảnh kể trên, các chuyên gia thống nhất rằng yêu cầu tăng cường hợp tác liên ngành trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến Dengue không còn theo mùa, trở thành bệnh truyền nhiễm do muỗi lan nhanh nhất toàn cầu là vô cùng cần thiết. Mạng lưới chuyên gia từ Viện Pasteur, Viện Vệ sinh dịch tễ, các trung tâm kiểm soát bệnh tật, bệnh viện và tổ chức quốc tế tham dự hội nghị được nhìn nhận là nền tảng quan trọng giúp hệ thống y tế chủ động hơn trước nguy cơ bùng phát.

Để giảm tỷ lệ mắc và tử vong, ngăn dịch lớn và mở rộng xã hội hóa trong phòng chống, dự phòng chủ động thì tiêm chủng đóng vai trò đáng kể cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa tại Việt Nam trong thời gian tới.