Xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch”: Lan tỏa hành động vì sức khỏe cộng đồng

Xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch”: Lan tỏa hành động vì sức khỏe cộng đồng

Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động đã trải qua 15 năm triển khai, ghi dấu bằng nhiều kết quả thiết thực. Phong trào không chỉ góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho phụ nữ và gia đình mà còn trực tiếp nâng cao sức khỏe cộng đồng.

15 năm một hành trình bền bỉ

Ra đời từ năm 2010, Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” với những tiêu chí cụ thể và gần gũi đã nhanh chóng đi vào đời sống của hội viên phụ nữ trên cả nước. Nếu như “5 không” nhấn mạnh đến việc xóa đói giảm nghèo, hạn chế bạo lực gia đình, phòng ngừa tệ nạn xã hội, giữ trẻ em không bỏ học thì “3 sạch” lại hướng tới môi trường sống an toàn, vệ sinh từ căn bếp, ngôi nhà đến ngõ xóm.

Sau 15 năm triển khai, phong trào đã trở thành dấu ấn tiêu biểu của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Tại Hội nghị tổng kết toàn quốc diễn ra ngày 2/10/2025 với hơn 300 đại biểu tham dự, nhiều kết quả nổi bật được ghi nhận. Hàng nghìn mô hình sáng tạo từ cơ sở đã góp phần làm thay đổi bộ mặt nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống và sức khỏe cộng đồng. Đặc biệt, 84 tập thể, cá nhân điển hình đã được biểu dương, cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của phong trào.

Đằng sau sự thành công của Cuộc vận động là nỗ lực bền bỉ của rất nhiều phụ nữ ở cơ sở. Họ không chỉ tuyên truyền bằng lời nói mà còn bằng hành động cụ thể.

Tại Ninh Bình, chị Đặng Thị Đào được biết đến như một người tiên phong. Khi vận động bà con giữ gìn vệ sinh môi trường còn gặp nhiều trở ngại, chị đã tự mình bắt tay vào dọn dẹp, trồng hoa ven đường, phân loại rác thải hữu cơ để làm phân bón. Sự kiên trì và gương mẫu của chị đã thuyết phục được nhiều gia đình, từ đó tạo nên sự thay đổi trong cả thôn.

Ở Đắk Lắk, chị Nguyễn Thị Phượng cùng cán bộ Hội lựa chọn cách tiếp cận bằng những việc làm nhỏ, gần gũi với bà con dân tộc thiểu số. Dọn dẹp vệ sinh, cải tạo cảnh quan, trồng cây xanh vừa tạo môi trường sạch đẹp, vừa giảm nguy cơ dịch bệnh, nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Trong khi đó, ở Sóc Trăng, chị Trầm Thị Xuân Thủy đã sáng tạo khi lồng ghép Cuộc vận động với việc gìn giữ bản sắc văn hóa Khmer. Các câu lạc bộ văn nghệ, sinh hoạt cộng đồng được tổ chức thường xuyên không chỉ giúp gắn kết tình làng nghĩa xóm mà còn khuyến khích người dân duy trì nếp sống văn minh, sạch đẹp.

Nhìn lại chặng đường 15 năm, có thể thấy phong trào thành công nhờ sự gắn bó chặt chẽ giữa cán bộ Hội và cộng đồng. Bài học lớn nhất là cán bộ phải gương mẫu, đi đầu trong hành động. Khi họ trực tiếp tham gia quét dọn, trồng hoa, phân loại rác, tiếng nói vận động trở nên thuyết phục hơn. Đồng thời, việc bắt đầu từ những hành động nhỏ, gần gũi giúp phong trào dễ dàng lan tỏa, dần hình thành thói quen trong đời sống hàng ngày.

Một kinh nghiệm khác là sự linh hoạt khi triển khai tại những địa bàn có đặc thù. Với vùng dân tộc thiểu số, việc lồng ghép phong tục tập quán và văn hóa truyền thống đã tạo ra hiệu quả tích cực. Bên cạnh đó, các mô hình điểm, gia đình điển hình đóng vai trò hạt nhân lan tỏa, nhân rộng phong trào. Nhờ vậy, Cuộc vận động không chỉ cải thiện vệ sinh môi trường, nâng cao ý thức cộng đồng mà còn trực tiếp góp phần bảo vệ sức khỏe, phòng chống dịch bệnh và xây dựng lối sống văn minh.

Hướng đi mới vì sức khỏe cộng đồng

Trong giai đoạn 2026–2030, Cuộc vận động “5 không, 3 sạch” được định hướng phát triển theo hướng gắn bó chặt chẽ hơn với các vấn đề sức khỏe và sự bền vững của cộng đồng. Trọng tâm sẽ là việc kết hợp chặt chẽ với các chương trình y tế và môi trường, đưa nội dung về vệ sinh nhà bếp, an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh vào từng hoạt động cụ thể.

Bên cạnh đó, truyền thông cũng sẽ được đổi mới bằng cách tận dụng mạng xã hội, video, hình ảnh trực tuyến để lan tỏa mạnh mẽ hơn tới giới trẻ và vùng nông thôn. Cùng với đó, việc hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ, giúp gia đình ổn định kinh tế, sẽ trở thành nền tảng để thực hiện tốt các tiêu chí “5 không, 3 sạch”. Công tác giám sát, đánh giá được nhấn mạnh nhằm bảo đảm sự minh bạch, tạo động lực thi đua giữa các địa phương. Đặc biệt, phong trào cũng đặt mục tiêu quan tâm hơn đến các nhóm dễ bị tổn thương như phụ nữ đơn thân, hộ nghèo, người cao tuổi để không ai bị bỏ lại phía sau.

Qua 15 năm triển khai, Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” đã chứng minh được sức sống bền bỉ, trở thành phong trào có ý nghĩa lớn đối với đời sống xã hội. Không chỉ góp phần tạo nên môi trường sạch đẹp, an toàn, phong trào còn nâng cao ý thức, bảo vệ sức khỏe, xây dựng gia đình hạnh phúc và cộng đồng vững mạnh.

Hành trình mới phía trước đòi hỏi sự kiên trì, sáng tạo và chung tay của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Nhưng với những giá trị đã khẳng định, Cuộc vận động chắc chắn sẽ tiếp tục lan tỏa, trở thành di sản bền vững, gắn bó mật thiết với hạnh phúc và sức khỏe của mỗi gia đình Việt Nam.