40 năm lan tỏa tri thức vì cuộc sống tốt đẹp hơn

Tri thức đồng hành cùng hành trình Đổi mới

Hành trình 40 năm Việt Nam bước vào công cuộc Đổi mới – giai đoạn lịch sử tạo nên những chuyển biến toàn diện về kinh tế, xã hội, khoa học và chất lượng đời sống người dân. Đồng hành cùng những đổi thay đó, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ đã và đang góp phần quan trọng vào việc đưa tri thức đến gần cộng đồng, thúc đẩy phát triển bền vững. Trong hệ thống các tổ chức khoa học của cả nước, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) Việt Nam nổi lên như “mái nhà chung” quy tụ trí tuệ, sáng tạo và tâm huyết của hàng vạn nhà khoa học.

Được thành lập năm 1983, Liên hiệp Hội Việt Nam hiện tập hợp 93 hội ngành toàn quốc, 34 Liên hiệp Hội địa phương và hơn 575 tổ chức khoa học – công nghệ trực thuộc. Đây là mạng lưới trí thức rộng lớn, hoạt động đa dạng từ nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ đến tư vấn chính sách và phát triển cộng đồng. Phát biểu tại hội thảo kỷ niệm 40 năm Đổi mới, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phạm Ngọc Linh nhấn mạnh sự đóng góp bền bỉ của đội ngũ trí thức KH&CN đối với sự phát triển của đất nước; đồng thời khẳng định hệ thống hội đã phát huy hiệu quả vai trò tập hợp trí thức, lan tỏa tri thức khoa học và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong đời sống.

Một trong những dấu ấn nổi bật của Liên hiệp Hội Việt Nam trong nhiều năm qua là vai trò phổ biến kiến thức khoa học đến cộng đồng. Chỉ riêng giai đoạn 2015–2024, toàn hệ thống đã tổ chức gần 60.000 sự kiện truyền thông, tập huấn kỹ thuật, tư vấn sức khỏe, hướng dẫn sản xuất và nâng cao kỹ năng ứng dụng khoa học trong đời sống. Những hoạt động này đã giúp hàng triệu người dân, đặc biệt là khu vực nông thôn và miền núi, tiếp cận với các tiến bộ mới trong nông nghiệp, môi trường, chăm sóc sức khỏe và an toàn thực phẩm.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu địa phương chia sẻ những mô hình hiệu quả, thể hiện rõ vai trò của trí thức KH&CN đối với sự phát triển cộng đồng.

GS.TS Nguyễn Văn Phước - Liên hiệp Hội TP. Hồ Chí Minh, cho biết Liên hiệp Hội thành phố đã trở thành cầu nối chặt chẽ giữa giới khoa học và chính quyền, thúc đẩy các nghiên cứu ứng dụng, hợp tác quốc tế và tư vấn phản biện, nhằm đưa khoa học vào giải quyết các vấn đề đô thị và đời sống nhân dân.

Theo Hoàng Thị Bình, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh Cao Bằng, chia sẻ rằng địa phương chú trọng đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn xanh và bảo vệ môi trường. Nhiều dự án quốc tế đã giúp người dân cải thiện sinh kế, nâng cao nhận thức và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Những ví dụ này cho thấy khoa học khi gắn với thực tiễn cộng đồng sẽ tạo ra tác động tích cực và bền vững.

Lan tỏa tinh thần khoa học cho tương lai bền vững

Bên cạnh phổ biến tri thức, Liên hiệp Hội Việt Nam còn đóng vai trò quan trọng trong tư vấn, phản biện và giám định xã hội đối với nhiều dự án và chính sách lớn. Những góp ý khoa học về thủy điện, quy hoạch lũ, môi trường đô thị, giáo dục – y tế… đã giúp các cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách theo hướng an toàn, bền vững và hướng tới lợi ích cộng đồng. Đây là một trong những chức năng đặc thù, khẳng định vị thế của Liên hiệp Hội trong việc đóng góp trực tiếp vào sự phát triển chung của đất nước.

Song song đó, nhiều chương trình tôn vinh sáng tạo khoa học như Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam (VIFOTEC), Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc hay Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng đã khuyến khích hàng nghìn ý tưởng mới, đặc biệt trong giới trẻ. Sách vàng Sáng tạo Việt Nam từ năm 2016 đến nay đã vinh danh 520 công trình tiêu biểu, tiếp thêm động lực đổi mới sáng tạo trên phạm vi toàn quốc.

Bốn thập kỷ qua là hành trình của tri thức và nhiệt huyết, của sự cống hiến thầm lặng nhưng bền bỉ của đội ngũ trí thức Việt Nam. Với vai trò kết nối, tư vấn, phổ biến tri thức và thúc đẩy sáng tạo, Liên hiệp Hội Việt Nam đã góp phần lan tỏa giá trị khoa học vào đời sống, nâng cao chất lượng sống, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế xanh và phát triển bền vững trở thành yêu cầu tất yếu, Liên hiệp Hội tiếp tục giữ sứ mệnh quan trọng: đưa khoa học đến gần hơn với mỗi người dân, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và đồng hành cùng đất nước hướng tới tương lai tốt đẹp, nhân văn và bền vững hơn.