Bệnh tay chân miệng diễn tiến nhanh, bé trai nguy kịch phải can thiệp ECMO giành lại sự sống

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP. Hồ Chí Minh), đơn vị vừa tiếp nhận và điều trị thành công một ca tay chân miệng biến chứng rất nặng ở bé trai V.M.H. Chỉ trong vòng 4 ngày, bệnh nhi chuyển nhanh từ các triệu chứng nhẹ sang tình trạng suy hô hấp, suy tuần hoàn và tổn thương tim nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Khai thác bệnh sử cho thấy, trong ba ngày đầu, trẻ chỉ có biểu hiện sốt, buồn nôn, ói và nổi hồng ban, mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân – những dấu hiệu điển hình của tay chân miệng. Gia đình đưa trẻ đến cơ sở y tế tư để điều trị và sử dụng thuốc không rõ loại. Tuy nhiên, đến ngày thứ tư, tình trạng bệnh diễn tiến đột ngột và nghiêm trọng.

Trẻ sốt cao liên tục, xuất hiện các biểu hiện thần kinh như giật mình chới với, trợn mắt, run tay chân; kèm theo da lạnh, nổi bông (vân tím). Nhận thấy bất thường, gia đình lập tức đưa trẻ đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố cấp cứu.

Thời điểm nhập viện, bệnh nhi trong tình trạng lơ mơ, thở nhanh 46 lần/phút không đều, mạch nhẹ, chi mát, nhịp tim trên 200 lần/phút. Trẻ được chẩn đoán tay chân miệng độ 4 – mức độ nặng nhất. Kết quả xét nghiệm cho thấy men tim troponin I và CK-MB tăng cao, men gan tăng, toan chuyển hóa nặng và lactate máu tăng, phản ánh tình trạng suy tuần hoàn và tổn thương cơ tim cấp tính.

Ngay lập tức, ê-kíp hồi sức triển khai các biện pháp điều trị tích cực: đặt nội khí quản thở máy, chống sốc bằng truyền dịch và thuốc vận mạch, theo dõi huyết áp động mạch xâm lấn và áp lực tĩnh mạch trung tâm. Trẻ được truyền globulin miễn dịch (IVIG), an thần, hạ sốt tích cực và tiến hành lọc máu liên tục. Tuy nhiên, tình trạng huyết động vẫn không cải thiện.

Diễn tiến tiếp theo đặc biệt nguy kịch khi nhịp tim trẻ tăng vọt lên 210–220 lần/phút. Siêu âm tim cho thấy chức năng co bóp suy giảm nặng, phân suất tống máu chỉ còn 28–32%. Trước nguy cơ tử vong cao, các bác sĩ đã hội chẩn khẩn và quyết định triển khai kỹ thuật oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể (ECMO) nhằm hỗ trợ đồng thời hô hấp và tuần hoàn, kết hợp tiếp tục lọc máu liên tục.

Sau gần hai tuần điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhi cải thiện rõ rệt: trẻ tỉnh táo, huyết động ổn định, chức năng tim dần hồi phục. Bé được cai ECMO, cai máy thở và tiếp tục theo dõi, phục hồi chức năng.

Từ trường hợp này, bác sĩ Nguyễn Minh Tiến cảnh báo tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm có thể diễn tiến rất nhanh và nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm khi có các dấu hiệu như sốt, loét miệng, nổi ban hoặc bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông.

Đặc biệt, trẻ cần được đưa đến bệnh viện ngay, kể cả ban đêm, nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như: sốt cao từ 39°C trở lên; thở mệt hoặc thở bất thường; giật mình chới với, ói nhiều; quấy khóc, bứt rứt; co giật, hôn mê; run tay chân, yếu chi, đi loạng choạng hoặc da nổi bông. Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là yếu tố then chốt giúp cứu sống trẻ và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm.