Chuyên gia cảnh báo hiểm họa về bút tiêm giảm cân tự mua trên mạng

Chỉ sau vài lần nhấn bút tiêm, cân nặng giảm xuống nhanh chóng mà không cần ăn kiêng hay tập luyện khắc nghiệt – những lời quảng cáo có cánh về Ozempic hay Wegovy đang tạo nên một cơn sốt "giảm cân thần tốc" trên toàn cầu. Từ các ngôi sao Hollywood đến các hội nhóm mạng xã hội, loại thuốc vốn dùng để điều trị tiểu đường này đang được săn lùng như một loại thần dược thẩm mỹ. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo, không ít trường hợp đã phải nhập viện vì biến chứng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Ths.BS Lương Tuấn Thành, Khoa Điều trị tích cực, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện do sử dụng bút tiêm giảm cân không rõ nguồn gốc hoặc dùng sai chỉ định.

Điển hình là nữ bệnh nhân 23 tuổi ở Hà Nội. Dù chỉ ở ngưỡng thừa cân nhẹ (BMI khoảng 25), cô vẫn tự mua bút tiêm giảm cân trên mạng xã hội để sử dụng với mong muốn nhanh chóng có vóc dáng thon gọn. Sau khoảng 2 tuần tự tiêm tại nhà, bệnh nhân xuất hiện đau bụng dữ dội, buồn nôn và phải nhập viện cấp cứu.

Qua thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm tụy cấp – một biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra khi sử dụng nhóm thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 không đúng chỉ định. Người bệnh phải điều trị hồi sức tích cực và lọc máu để vượt qua giai đoạn nguy kịch.

Tương tự, chị T.V. (37 tuổi) đã chi hơn 30 triệu đồng mua 8 bút tiêm giảm cân qua mạng xã hội theo lời quảng cáo "không cần ăn kiêng, không cần tập luyện". Sau khi sử dụng đến bút tiêm thứ 3, chị xuất hiện buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi. Khi ngừng tiêm, cân nặng tăng trở lại. Nhập viện trong tình trạng mệt lả, nhịp tim nhanh và không đều, bác sĩ nhận định người bệnh có nguy cơ hạ đường huyết, rối loạn nhịp tim do sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc và chế độ ăn uống không phù hợp.

Theo Ths.BS Lương Tuấn Thành, đây không phải là những trường hợp cá biệt. Thời gian qua, nhiều người trẻ tìm đến các loại bút tiêm giảm cân chỉ vì tin vào những lời quảng cáo trên mạng xã hội hoặc chia sẻ của người nổi tiếng mà không hiểu rằng đây là thuốc điều trị, không phải sản phẩm làm đẹp có thể sử dụng đại trà.

Chứa hoạt chất sinh học nhóm GLP-1, bút tiêm giảm cân có xuất xứ chủ yếu từ châu Âu, Mỹ. Bên cạnh đó, thị trường cũng ghi nhận thêm các sản phẩm xách tay từ Nhật Bản, Ấn Độ, Đài Loan (Trung Quốc). Trong đó, phổ biến nhất là sản phẩm Mounjaro được quảng cáo xách tay từ Nhật. 

Đây thực chất là thuốc điều trị chuyên khoa dành cho bệnh béo phì và tiểu đường nhưng nhiều người lựa chọn sản phẩm này để giảm cân cấp tốc. 

PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng cho biết thêm, việc tự ý sử dụng các loại bút tiêm giảm cân trôi nổi, chưa được cấp phép luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro lớn và người tiêu dùng chính là đối tượng phải gánh chịu mọi thiệt thòi khi có sự cố xảy ra. 

Các sản phẩm này cần phải được kiểm định nghiêm túc về tính pháp lý cũng như sự chỉ định từ các chuyên gia y tế. Thực tế, có những loại bút tiêm vốn chỉ dành riêng cho bệnh nhân đái tháo đường mà chưa được chỉ định cho những trường hợp giảm cân đơn thuần.

PGS.TS Trọng Hưng nhấn mạnh, ngay cả khi có chỉ định y khoa cho mục đích giảm cân, loại thuốc này cũng không thể phát huy hiệu quả nếu dùng đơn độc mà bắt buộc phải kết hợp với việc thay đổi chế độ ăn và lối sống. 

Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhiều người có nhu cầu giảm cân nhanh đã tự ý mua thuốc qua mạng xã hội, spa hoặc truyền tai nhau sử dụng mà không qua thăm khám. Việc dùng thuốc không đúng đối tượng có thể gây nhiều tác dụng phụ như buồn nôn, nôn, đầy bụng, tiêu chảy, táo bón, hạ đường huyết, mất nước, rối loạn điện giải. Nguy hiểm hơn, người sử dụng đối diện nguy cơ viêm tụy cấp, đe dọa tính mạng.

Trước những nguy cơ trên, TS Nguyễn Văn Lợi, Trưởng phòng Đăng ký thuốc (Cục Quản lý Dược) khuyến cáo người dân không tự ý dùng thuốc điều trị đái tháo đường để giảm cân. Khi có nhu cầu điều trị thừa cân, béo phì, mọi người cần đến cơ sở y tế chuyên khoa Nội tiết - Dinh dưỡng để được thăm khám, tư vấn. Trong trường hợp đã sử dụng và có dấu hiệu bất thường, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, điều trị kịp thời.

Đối với những người đang rao bán sản phẩm, lãnh đạo Cục Quản lý Dược khuyến cáo ngừng ngay việc nhập khẩu, buôn bán, quảng cáo thuốc chưa được cấp phép; tự giác tháo gỡ bài đăng, gian hàng quảng cáo, bán thuốc không đúng quy định. Song song đó, Cục Quản lý Dược cho biết sẽ có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh thành, Bộ Công thương, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ để phối hợp xử lý. 

Nhập viện cấp cứu sau thời gian sử dụng thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc

Uống nước chanh mỗi sáng có thực sự giúp giảm cân?

TP. Hồ Chí Minh: Triệt phá xưởng sản xuất thực phẩm giảm cân chứa chất cấm