Cuộc chạy đua tìm máu hiếm cứu bé trai người Ghana mang kháng thể Anti Fy3

Ngay sau khi chào đời, bé trai người Ghana xuất hiện vàng da và tình trạng nhanh chóng nặng lên chỉ sau 20 giờ tuổi. Dù được điều trị chiếu đèn tích cực tại bệnh viện tuyến trước, tình trạng vàng da không cải thiện, nguyên nhân gây tan máu chưa được xác định.

Ngày 27/5, bệnh nhi được chuyển đến Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng vàng da toàn thân, thiếu máu tiến triển. Kết quả xét nghiệm cho thấy bilirubin tăng nhanh, huyết sắc tố giảm còn 98 g/L. Điều đáng chú ý là dù mẹ và bé đều có nhóm máu O, Rh+, trẻ vẫn xuất hiện tình trạng tan máu nặng.

Trước nguy cơ biến chứng thần kinh và suy đa cơ quan do vàng da nặng, các bác sĩ chỉ định thay máu cấp cứu. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất xuất hiện khi các mẫu máu nhóm O hiện có tại bệnh viện đều không phù hợp với bệnh nhi.

Nhận thấy đây không phải trường hợp bất đồng nhóm máu thông thường, mẫu máu của trẻ được gửi đến Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương để xét nghiệm chuyên sâu. Kết quả xác định bệnh nhi mang kháng thể Anti Fy3, một loại kháng thể cực hiếm thuộc hệ nhóm máu Duffy-null.

Trong thời gian chờ tìm nguồn máu phù hợp, các bác sĩ Trung tâm Sơ sinh tiếp tục duy trì chiếu đèn tích cực, sử dụng các biện pháp hỗ trợ nhằm hạn chế quá trình phá hủy hồng cầu và kéo dài thời gian chờ đợi. Tuy nhiên, tình trạng thiếu máu của trẻ ngày càng trở nên nghiêm trọng, nguy cơ suy tim, suy hô hấp và suy đa cơ quan luôn hiện hữu.

Trước tình huống cấp cứu đặc biệt, Bệnh viện Nhi Trung ương tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa, đồng thời xin ý kiến chỉ đạo của TS.BS. Phan Hữu Phúc – Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương.

Một phương án chưa từng áp dụng trong ca bệnh thông thường được đưa ra: tìm kiếm người hiến máu phù hợp trong cộng đồng, đặc biệt là nhóm người châu Phi – nơi có tỷ lệ mang nhóm máu Duffy-null cao hơn.

Sau 2 ngày tích cực tìm kiếm, trong số 25 người tham gia xét nghiệm (gồm 3 người Việt Nam và 22 người châu Phi), các bác sĩ đã xác định được 2 người có nhóm máu tương thích với bệnh nhi. Nguồn máu sau đó được xử lý, tách chế phẩm hồng cầu và kiểm tra nghiêm ngặt trước khi truyền nhằm hạn chế tối đa nguy cơ phản ứng miễn dịch.

Bệnh nhi được truyền máu vào ngày thứ 3 sau nhập viện. Sau can thiệp, tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt: giảm vàng da, da hồng hào hơn, trẻ tỉnh táo, bú tốt. Sau 7 ngày điều trị, bé được xuất viện trong tình trạng ổn định. Tại lần tái khám sau 3 tuần, sức khỏe và sự phát triển của trẻ đều tiến triển tốt.

Chia sẻ niềm vui khi con hồi phục, chị A.G.A – mẹ bệnh nhi cho biết gia đình rất xúc động và biết ơn đội ngũ y bác sĩ đã đồng hành trong suốt quá trình điều trị.

Theo BS. Vũ Thị Huê – Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương, đây là trường hợp đặc biệt vì nguyên nhân gây tan máu không nằm trong nhóm nguyên nhân thường gặp.

“Tan máu do bất đồng hệ Duffy có thể được phát hiện thông qua xét nghiệm sàng lọc kháng thể bất thường ở mẹ trong thai kỳ. Tuy nhiên, hiện chưa có biện pháp dự phòng đặc hiệu như với bất đồng Rh. Vì vậy, phát hiện sớm và xử trí kịp thời sau sinh có ý nghĩa quyết định”, BS. Vũ Thị Huê cho biết.

Các bác sĩ khuyến cáo, vàng da sơ sinh là tình trạng thường gặp nhưng không phải trường hợp nào cũng là sinh lý. Khi trẻ có biểu hiện vàng da xuất hiện sớm, tăng nhanh, bỏ bú, li bì hoặc bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.