Kỳ tích nối lại ngón tay đứt rời sau 25 giờ thiếu máu

Hành trình đưa phần chi thể bị đứt rời trở về sự sống

Tai nạn xảy ra trong khoảnh khắc con tàu viễn dương đang vật lộn với bão số 12, sóng lớn liên tiếp quật vào mạn tàu khiến mọi hoạt động trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết. Trong lúc sửa chữa thiết bị bị hư hại do gió bão, người thủy thủ bất ngờ bị cuốn tay vào bộ phận máy, khiến ngón trỏ tay phải bị đứt rời hoàn toàn. Mọi việc diễn ra quá nhanh, nhưng trong tình huống hỗn loạn giữa biển động, các thuyền viên vẫn giữ được sự bình tĩnh cần thiết để xử lý. Họ cầm máu tạm thời, bảo quản phần ngón tay bị đứt rời trong môi trường mát và sạch, rồi tìm cách đưa nạn nhân vào bờ trong thời gian sớm nhất có thể. Khi tiếp cận được cơ sở y tế gần nhất tại miền Trung, bệnh nhân được cấp cứu ban đầu và lập tức bày tỏ nguyện vọng nối lại chi thể. Với hy vọng dù mong manh, anh được chuyển gấp đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tại Hà Nội, trong bối cảnh thời gian thiếu máu của phần ngón tay đã kéo dài tới 25 giờ — mức mà nhiều chuyên gia cho rằng khó có khả năng cứu sống mô.

Tại Việt Đức, các bác sĩ bất ngờ khi nhận thấy phần chi được bảo quản đúng cách: mô mềm còn đàn hồi, khớp ngón tay chưa bị cứng và cấu trúc giải phẫu vẫn giữ nguyên. Nhận định đây là một trường hợp đặc biệt hiếm gặp nhưng vẫn còn cơ hội can thiệp, bệnh viện lập tức kích hoạt hội chẩn đa chuyên khoa để xây dựng chiến lược tối ưu. Cuộc mổ được triển khai khẩn trương với sự tham gia của hai kíp phẫu thuật song song. Một kíp làm sạch và xử lý phần ngón tay bị đứt rời, trong khi kíp còn lại chuẩn bị mỏm cụt trên tay bệnh nhân. Từng bước được tiến hành cẩn trọng: xương được cố định bằng kim chuyên dụng, hệ thống gân và dây chằng được phục hồi đúng vị trí. Quan trọng nhất là công đoạn nối lại các mạch máu và dây thần kinh siêu nhỏ có đường kính chỉ khoảng 0,8–1 mm. Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các bác sĩ phải làm việc với độ tập trung tuyệt đối bởi chỉ cần một mối nối không thông, toàn bộ phần ngón sẽ hoại tử.

TS.BS Vũ Trung Trực, người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật, cho biết ngón tay có cấu trúc ít cơ nên khả năng chịu thiếu máu tốt hơn các phần chi lớn. Tuy nhiên, yếu tố mang tính quyết định lại nằm ở việc sơ cứu đúng kỹ thuật ngay tại hiện trường, giúp mô không bị tổn hại nặng và còn đủ điều kiện để hồi sinh khi được phẫu thuật. Đây chính là mắt xích quan trọng nhất trong hành trình đưa phần chi thể trở lại sự sống.

Ý nghĩa của sơ cứu đúng cách trong cứu sống chi thể

Sau ca phẫu thuật, ngón tay của bệnh nhân dần hồng ấm trở lại, tuần hoàn ổn định và vết thương liền tốt. Người bệnh đã được rút kim cố định và chuyển sang giai đoạn phục hồi chức năng để luyện tập vận động cũng như lấy lại cảm giác ở đầu ngón tay. Những kết quả khả quan này cho thấy không chỉ kỹ thuật vi phẫu tinh xảo đóng vai trò quyết định, mà cả quá trình sơ cứu và vận chuyển ban đầu cũng tạo nên nền tảng quan trọng cho sự thành công.

Theo các chuyên gia y tế, tai nạn đứt rời chi thể có thể xảy ra ở mọi môi trường – từ lao động trên biển, trong nhà máy, đến sinh hoạt thường ngày hoặc tai nạn giao thông. Tuy nhiên, khả năng cứu sống phần chi thể bị đứt rời phụ thuộc rất lớn vào những phút đầu tiên sau tai nạn. Việc giữ bình tĩnh, cầm máu tạm thời, bảo quản phần chi thể đúng cách và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế nhanh nhất có thể là những yếu tố then chốt. Chỉ một thao tác sai như rửa phần đứt rời bằng dung dịch không phù hợp, để mô tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh hoặc tự ý sử dụng thuốc sát trùng có thể làm tổn thương mô, khiến các bác sĩ khó có cơ hội kết nối lại.

Câu chuyện của người thủy thủ là minh chứng rõ ràng cho giá trị của kiến thức sơ cứu trong cộng đồng. Từ cách xử trí ban đầu đúng kỹ thuật của các thuyền viên, đến sự phối hợp giữa các tuyến y tế và năng lực vi phẫu ngày càng phát triển của ngành y trong nước, mọi yếu tố đã tạo thành chuỗi liên kết hoàn chỉnh, đưa một phần cơ thể tưởng như đã mất đi trở lại cuộc sống. Ca bệnh cũng nhắc nhở mỗi người về tầm quan trọng của việc trang bị kỹ năng sơ cứu cơ bản để bảo vệ bản thân và những người xung quanh trong những tình huống khẩn cấp.