Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Nên ăn rau sống hay rau chín?

Nhiều người tin rằng ăn rau sống sẽ giữ được nhiều dưỡng chất hơn so với rau đã qua chế biến. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng Carrie Dennett (Mỹ), quan niệm này chưa hẳn chính xác. Mỗi cách chế biến đều có ưu và nhược điểm riêng, ảnh hưởng khác nhau đến hàm lượng vitamin và khả năng hấp thụ dưỡng chất của cơ thể.

Rau sống thường chứa nhiều vitamin và hợp chất nhạy cảm với nhiệt như vitamin C, nhóm B hay glucosinolate, chất có tác dụng hỗ trợ phòng ung thư. Khi luộc rau, một phần các dưỡng chất này dễ tan trong nước và thất thoát theo nước luộc. Dù vậy, các phương pháp chế biến khác như hấp, trần nhanh, xào hoặc nướng có thể giúp giữ lại nhiều dưỡng chất hơn so với luộc.

Ở chiều ngược lại, việc nấu chín rau củ lại giúp cơ thể dễ hấp thu một số hợp chất có lợi. Các nghiên cứu cho thấy, quá trình gia nhiệt phá vỡ cấu trúc tế bào thực vật, giúp giải phóng nhiều chất chống oxy hóa hơn. Cụ thể, cà rốt nấu chín chứa hàm lượng beta-carotene cao hơn đáng kể so với khi ăn sống, trong khi lycopene trong cà chua, hoạt chất có khả năng chống oxy hóa mạnh và bảo vệ tim mạch – cũng tăng lên rõ rệt sau khi chế biến.

Không phải lúc nào rau sống cũng nhiều dưỡng chất hơn (Ảnh minh họa)
Không phải lúc nào rau sống cũng nhiều dưỡng chất hơn (Ảnh minh họa)

Một số người cho rằng enzyme tự nhiên trong rau sống giúp hỗ trợ tiêu hóa, song các chuyên gia khẳng định cơ thể con người vốn đã có sẵn hệ enzyme tiêu hóa đủ mạnh. Ngược lại, rau nấu chín thường dễ tiêu hóa và hấp thụ hơn, đặc biệt với người có hệ tiêu hóa yếu hoặc đang mắc bệnh dạ dày. Ngoài ra, nhiệt còn giúp phá hủy các yếu tố ức chế hấp thụ dinh dưỡng như oxalat – hợp chất cản trở hấp thu sắt và canxi trong một số loại rau lá xanh.

Tuy vậy, ăn rau sống vẫn mang lại một số lợi ích nhất định. Rau tươi chứa nhiều nước, năng lượng thấp, thích hợp với người đang kiểm soát cân nặng. Ngoài ra, rau sống giúp duy trì độ giòn, tươi mát và tạo cảm giác no nhanh. Tuy nhiên, rau chín lại cho phép ăn với lượng nhiều hơn – ví dụ, một bó cải xoăn hoặc rau chân vịt khi nấu chín sẽ co lại đáng kể, giúp cơ thể hấp thu nhiều vi chất hơn trong một khẩu phần.

Bên cạnh cách chế biến, yếu tố bảo quản cũng ảnh hưởng đáng kể đến giá trị dinh dưỡng. Rau củ tươi theo mùa, được trồng tại địa phương thường giàu vitamin và khoáng chất hơn. Trong khi đó, rau củ đông lạnh, nếu được cấp đông ngay sau thu hoạch, vẫn giữ lại phần lớn dưỡng chất, chỉ mất đi một lượng nhỏ vitamin C và nhóm B.

Theo chuyên gia Carrie Dennett, điều quan trọng không phải là chọn giữa rau sống hay rau chín, mà là duy trì sự đa dạng trong chế độ ăn. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng nên kết hợp cả hai hình thức để tận dụng tối đa lợi ích của từng loại. Bạn có thể thưởng thức salad tươi mát vào mùa hè, đồng thời bổ sung các món canh hoặc sốt rau củ nấu chín để tăng lượng chất chống oxy hóa.