Phòng ngừa bệnh quai bị cho nam giới

Căn bệnh truyền nhiễm không thể xem thường

Quai bị, hay còn được biết là viêm tuyến mang tai, là bệnh truyền nhiễm do virus Paramyxovirus gây ra. Bệnh lây qua đường hô hấp khi người bệnh phát tán virus qua nước bọt, có thể truyền ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng. Trong môi trường đông người như trường học, ký túc xá hay quân đội, quai bị dễ dàng bùng phát thành dịch.

Dù không trực tiếp đe dọa tính mạng, nhưng nếu không được điều trị đúng cách, quai bị có thể để lại nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nam giới.

Biến chứng nguy hiểm ở nam giới

Biến chứng nguy hiểm nhất của quai bị ở nam giới là viêm tinh hoàn. Tình trạng này xảy ra ở khoảng 20 đến 35% bệnh nhân nam, thường sau 7 đến 10 ngày kể từ khi phát bệnh. Người bệnh có biểu hiện sưng đau tinh hoàn, sốt cao kéo dài 3 đến 7 ngày. Khoảng 50% trường hợp có nguy cơ teo tinh hoàn trong vòng 1 đến 6 tháng, dẫn đến giảm số lượng tinh trùng, thậm chí vô sinh.

Đặc biệt, nếu viêm tinh hoàn xảy ra ở cả hai bên, tỷ lệ vô sinh hoàn toàn có thể lên tới 15%. Đây là hậu quả lâu dài, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản và tâm lý nam giới. Ngoài ra, quai bị còn có thể gây viêm tụy, viêm màng não, viêm não hoặc viêm cơ tim. Ở nữ giới, tuy hiếm gặp hơn, bệnh có thể dẫn đến viêm buồng trứng, rối loạn kinh nguyệt hoặc sảy thai.

Điều trị và chăm sóc khi mắc bệnh

Hiện chưa có thuốc đặc trị cho quai bị, việc điều trị chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng và phòng ngừa biến chứng. Người bệnh cần nghỉ ngơi, uống nhiều nước, có thể dùng Oresol để bù điện giải. Thuốc hạ sốt và giảm đau chỉ nên dùng theo hướng dẫn của bác sĩ. Chườm lạnh giúp giảm sưng đau ở vùng tuyến mang tai, đồng thời nên ăn thức ăn mềm, dễ tiêu, tránh đồ chua cay.

Đặc biệt, kháng sinh không có tác dụng với virus quai bị, do đó người bệnh không được tự ý sử dụng. Nam giới có biểu hiện viêm tinh hoàn cần đi khám sớm để được điều trị và theo dõi kịp thời.

Tiêm phòng là biện pháp chủ động hiệu quả nhất

Giải pháp phòng ngừa tốt nhất hiện nay là tiêm vắc xin. Vắc xin quai bị thường kết hợp trong mũi MMR II (sởi - quai bị - rubella), được khuyến cáo cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên. Tiêm phòng không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn ngăn ngừa biến chứng vô sinh ở nam giới.

Với những hậu quả nặng nề mà quai bị có thể gây ra, đặc biệt liên quan đến sức khỏe sinh sản, việc chủ động tiêm phòng và chăm sóc đúng cách khi mắc bệnh là yếu tố then chốt để bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Thảo Hà (Tổng hợp)