Phú Thọ: Không chỉ cứu sống, còn giữ lại tương lai cho trẻ sơ sinh ngạt nặng

Bệnh nhi là con của sản phụ N.T.P.U (trú tại xã Tu Vũ, tỉnh Phú Thọ). Trong suốt thai kỳ, sản phụ được quản lý thai nghén đầy đủ, không ghi nhận bất thường. Đến tuần thai thứ 39, sản phụ sinh thường tại một cơ sở y tế tuyến dưới.

Ngay sau sinh, trẻ rơi vào tình trạng khóc yếu, tím tái toàn thân, giảm trương lực cơ, chỉ số Apgar ở phút đầu chỉ đạt 5 điểm – dấu hiệu cho thấy trẻ bị suy hô hấp và ngạt sau sinh. Các bác sĩ tại tuyến dưới đã khẩn trương hồi sức sơ sinh ngay tại phòng sinh. Sau khoảng 3 phút, tuần hoàn và hô hấp của trẻ cải thiện, trẻ được hỗ trợ thở oxy và chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ để tiếp tục điều trị chuyên sâu.

Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ Khoa Sơ sinh nhanh chóng đánh giá toàn diện tình trạng tổn thương não, theo dõi sát diễn biến lâm sàng. Trẻ xuất hiện suy hô hấp tiến triển, tăng trương lực cơ, giảm phản xạ bú và các cơn co giật – những dấu hiệu điển hình của bệnh não thiếu oxy – thiếu máu cục bộ (HIE) sau ngạt sơ sinh.

Trước tình trạng nguy kịch, ê-kíp điều trị đã tổ chức hội chẩn khẩn cấp với Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương. Sau khi đánh giá toàn diện, các chuyên gia thống nhất chẩn đoán trẻ mắc bệnh não thiếu oxy – thiếu máu cục bộ mức độ vừa đến nặng và quyết định triển khai kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy ngay trong "thời gian vàng" sau sinh.

Đây là phương pháp điều trị hiện đại sử dụng hệ thống thiết bị chuyên dụng để kiểm soát chính xác nhiệt độ cơ thể trẻ ở mức 33,5°C liên tục trong 72 giờ, sau đó làm ấm trở lại theo phác đồ chuẩn. Việc giảm thân nhiệt có kiểm soát giúp làm chậm quá trình chuyển hóa của tế bào não, hạn chế các tổn thương thứ phát do thiếu oxy, giảm nguy cơ hoại tử tế bào thần kinh và cải thiện đáng kể tiên lượng phát triển thần kinh lâu dài.

Trong suốt quá trình điều trị, trẻ được theo dõi liên tục các chỉ số hô hấp, tuần hoàn, thần kinh, chuyển hóa và xử trí kịp thời mọi biến chứng có thể xảy ra. Sau 72 giờ hạ thân nhiệt kết hợp hồi sức tích cực, tình trạng trẻ cải thiện rõ rệt: tự thở hoàn toàn, phản xạ bú phục hồi tốt, các phản xạ sơ sinh trở lại bình thường và không còn xuất hiện cơn co giật.

Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não sau điều trị cho thấy tổn thương nhu mô não được kiểm soát tốt. Các xét nghiệm đánh giá chức năng gan, thận, tình trạng nhiễm trùng và các cơ quan khác đều trong giới hạn bình thường. Hiện trẻ tiếp tục được theo dõi phát triển thần kinh theo đúng phác đồ chuyên khoa nhằm bảo đảm sự phát triển toàn diện trong tương lai.

Theo BSCKI Dương Thị Hà, Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ, hạ thân nhiệt chỉ huy là phương pháp điều trị được các hướng dẫn quốc tế khuyến cáo đối với trẻ sơ sinh đủ tháng hoặc gần đủ tháng mắc bệnh não thiếu oxy – thiếu máu cục bộ mức độ vừa và nặng.

"Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào việc chỉ định đúng đối tượng và triển khai trong thời gian vàng, tốt nhất trong vòng 6 giờ đầu sau sinh. Khi được thực hiện đúng quy trình, kỹ thuật giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong cũng như nguy cơ để lại các di chứng thần kinh nặng nề như bại não, động kinh hay chậm phát triển tâm thần – vận động."

Bệnh não thiếu oxy – thiếu máu cục bộ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và di chứng thần kinh ở trẻ sơ sinh. Vì vậy, việc nhận diện sớm, hồi sức ban đầu đúng quy trình, chuyển tuyến kịp thời và triển khai kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy trong "thời gian vàng" đóng vai trò quyết định đối với kết quả điều trị cũng như chất lượng cuộc sống của trẻ sau này.

Từ tháng 12/2024, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ đã chính thức triển khai kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy. Đến nay, nhiều trẻ sơ sinh bị tổn thương não do thiếu oxy đã được điều trị thành công, hạn chế tối đa nguy cơ di chứng thần kinh lâu dài.

Việc làm chủ kỹ thuật hồi sức sơ sinh chuyên sâu cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại đã khẳng định bước phát triển mạnh mẽ của Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ trong lĩnh vực hồi sức sơ sinh. Không chỉ nâng cao khả năng điều trị các ca bệnh nặng ngay tại tuyến tỉnh, bệnh viện còn góp phần giảm tỷ lệ chuyển tuyến, rút ngắn thời gian tiếp cận "thời gian vàng" điều trị, mang đến cơ hội sống và một tương lai khỏe mạnh cho nhiều trẻ sơ sinh ngay tại quê hương Phú Thọ.

Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ liên tục cấp cứu ca nặng: Hồi chuông cảnh báo tai nạn trẻ em mùa hè