Kỷ Niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ Tịch Hồ Chí Minh

Quảng Ninh: Phối hợp liên chuyên khoa giúp phát hiện tổn thương khó

Một triệu chứng tưởng chừng đơn giản như tê bì vùng trán, thái dương có thể liên quan đến tổn thương thần kinh nằm sâu trong vùng nền sọ.

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Cẩm Phả (Quảng Ninh) đã phối hợp liên chuyên khoa, từng bước định khu và phát hiện tình trạng xung đột mạch máu - thần kinh ở một bệnh nhân nam 58 tuổi, cho thấy vai trò quan trọng của chuyên môn sâu, trang thiết bị hiện đại và tinh thần phối hợp trong chẩn đoán những tổn thương thần kinh khó.

Tê bì kéo dài nhiều tháng nhưng chưa rõ nguyên nhân

Thăm khám lâm sàng: Bệnh nhân nam bị tê bì vùng trán và thái dương bên trái kéo dài nhiều tháng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Tại Khoa Nội - Lão khoa, bác sĩ ghi nhận giảm cảm giác vùng trán - thái dương trái, nghi ngờ tổn thương nhánh mắt V1 của dây thần kinh số V (dây thần kinh sinh ba). Tuy nhiên, lâm sàng đơn thuần chưa thể xác định tổn thương nằm ở nhánh ngoại biên, hạch thần kinh, đoạn rễ vào cầu não hay đường dẫn truyền trung ương, nên bệnh nhân được chỉ định điện thần kinh cơ để đánh giá chức năng dây thần kinh số V và số VII.

Điện thần kinh cơ giúp định khu tổn thương

(Ảnh: Bệnh viện Đa khoa khu vực Cẩm Phả)
(Ảnh: Bệnh viện Đa khoa khu vực Cẩm Phả)

Phương pháp và kết quả: Bệnh nhân được khảo sát dẫn truyền vận động dây thần kinh mặt và thực hiện phản xạ nháy mắt - cung phản xạ có đường hướng tâm là dây V, trung tâm tại thân não và đường ly tâm là dây VII. Kết quả ghi nhận: "Bất thường phản xạ nháy mắt khi kích thích bên trái. Trong bối cảnh bệnh nhân có tê bì, giảm cảm giác vùng trán - thái dương trái, kết quả gợi ý tổn thương đường hướng tâm dây V bên trái, ưu thế nhánh mắt V1".

Ý nghĩa: Điện thần kinh cơ không chỉ xác nhận bất thường chức năng thần kinh mà còn "chỉ đường" cho bước tiếp theo. Thay vì chụp MRI dàn trải, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh có thể tập trung khảo sát kỹ đường đi của dây thần kinh số V, đặc biệt tại vùng rễ đi vào cầu não.

MRI có định hướng phát hiện xung đột mạch máu - thần kinh

Phát hiện quan trọng: Sau hội chẩn liên chuyên khoa, bệnh nhân được chụp MRI sọ não với định hướng khảo sát dây thần kinh số V bên trái. Trên hình ảnh, các bác sĩ phát hiện sự tiếp xúc, chèn ép giữa một mạch máu lân cận và dây thần kinh số V trái, phù hợp với tình trạng xung đột mạch máu - thần kinh.

Hiểu đơn giản, một mạch máu phình to nằm đè lên sợi dây thần kinh, giống như một rễ cây siết chặt đường ống nước, gây ra cảm giác tê bì và dẫn đến kết quả bất thường của phản xạ nháy mắt. Nhờ sự liên kết giữa ba mắt xích: lâm sàng - điện thần kinh cơ - MRI, nguyên nhân gây bệnh đã từng bước được làm rõ.

Giá trị của phối hợp liên chuyên khoa

Mỗi chuyên khoa một vai trò: Bác sĩ lâm sàng phân tích triệu chứng và định hướng dây thần kinh tổn thương; bác sĩ điện thần kinh cơ xác định bất thường dẫn truyền và định khu đường thần kinh bị ảnh hưởng; bác sĩ chẩn đoán hình ảnh dựa trên các định hướng đó để lựa chọn chuỗi xung và vùng khảo sát phù hợp, tìm kiếm những tổn thương nhỏ, nằm sâu và khó phát hiện.

Sự phối hợp này giúp tránh tình trạng có hình ảnh nhưng không xác định được ý nghĩa lâm sàng hoặc có triệu chứng rõ ràng nhưng không tìm được nguyên nhân, từ đó giúp bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp với tổn thương của người bệnh.