Thanh Hóa xây dựng môi trường không khói thuốc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng từ cơ sở

Lan tỏa mô hình không khói thuốc từ cơ sở

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm trên toàn cầu có hơn 8 triệu người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó khoảng 1,6 triệu trường hợp là do hút thuốc thụ động. Khói thuốc không chỉ gây hại cho người hút mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới phụ nữ mang thai, trẻ em và người cao tuổi.

Sau hơn 10 năm triển khai Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Thanh Hóa đã đạt nhiều kết quả tích cực trong việc xây dựng môi trường sống không khói thuốc. Ngay từ khi Luật có hiệu lực, tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tác hại của thuốc lá, xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành, địa phương.

Nhờ đó, nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người dân về tác hại của thuốc lá ngày càng được nâng cao. Nhiều mô hình môi trường không khói thuốc được duy trì hiệu quả tại trường học, bệnh viện, cơ quan hành chính và các địa điểm công cộng, góp phần tạo dựng môi trường làm việc, học tập và sinh hoạt an toàn hơn.

Trong quá trình triển khai, các đơn vị không chỉ đẩy mạnh tuyên truyền các quy định của pháp luật về phòng, chống tác hại thuốc lá mà còn thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định cấm hút thuốc tại nơi làm việc, khu vực công cộng và trong khuôn viên cơ quan. Việc xây dựng môi trường không khói thuốc được gắn với xây dựng văn hóa công sở, nâng cao chất lượng môi trường làm việc và bảo vệ sức khỏe cho cán bộ cũng như người dân đến liên hệ công tác.

Song song với đó, nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá cũng được lồng ghép vào các chương trình đào tạo, tập huấn chuyên môn, qua đó mở rộng phạm vi tuyên truyền đến đội ngũ cán bộ tuyến cơ sở.

Chủ động ngăn chặn thuốc lá điện tử xâm nhập giới trẻ

Một trong những thách thức lớn hiện nay là sự xuất hiện ngày càng phổ biến của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Theo cảnh báo của WHO, không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào an toàn cho sức khỏe. Thuốc lá điện tử vẫn chứa nicotine cùng nhiều hóa chất độc hại, có thể gây tổn thương phổi, tim mạch, não bộ và làm gia tăng nguy cơ lệ thuộc nicotine, đặc biệt ở thanh thiếu niên.

Đáng lo ngại, các sản phẩm này thường được thiết kế nhỏ gọn, nhiều màu sắc, hương vị hấp dẫn và được quảng bá như một sản phẩm "ít độc hại hơn", tạo tâm lý chủ quan cho người sử dụng. WHO cũng chỉ rõ đây là một trong những chiến lược tiếp thị nhằm thu hút thế hệ người dùng mới.

Chính vì vậy, ngành y tế Thanh Hóa đang phối hợp với các ngành liên quan tăng cường tuyên truyền về tác hại của thuốc lá truyền thống cũng như thuốc lá thế hệ mới; đồng thời chia sẻ tài liệu truyền thông, hướng dẫn các đơn vị trực thuộc đẩy mạnh phổ biến kiến thức tới người dân, đặc biệt là học sinh và thanh thiếu niên.

Duy trì hiệu quả môi trường học đường, bệnh viện không khói thuốc

Theo TS. Đỗ Thái Hòa, Phó Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa, những năm qua công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Toàn tỉnh hiện có 687 trường mầm non, 597 trường tiểu học, 615 trường trung học cơ sở, 61 trường trung học phổ thông cùng nhiều cơ sở giáo dục khác thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc trong khuôn viên trường học.

Bên cạnh đó, 100% bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến cơ sở đã xây dựng quy định thực hiện môi trường không khói thuốc trong khuôn viên đơn vị.

Ngành y tế cũng thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn xây dựng môi trường không khói thuốc tại trường học, cơ sở y tế, nhà hàng, khách sạn; tăng cường truyền thông trực tiếp về tác hại của thuốc lá đối với người dân, người bệnh và cán bộ y tế.

Hoạt động truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng được đẩy mạnh, tập trung phổ biến những quy định của pháp luật và cảnh báo về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với sức khỏe cộng đồng.

Cần sự chung tay của toàn xã hội

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại Thanh Hóa vẫn còn gặp không ít khó khăn. Ở một số nơi, quy định cấm hút thuốc chưa được thực hiện nghiêm; công tác kiểm tra, xử lý vi phạm còn hạn chế; tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ vẫn diễn biến phức tạp.

Các chuyên gia y tế cho rằng, đối với trẻ em và thanh thiếu niên, truyền thông không chỉ dừng ở khẩu hiệu "không hút thuốc" mà cần giúp các em hiểu rõ thuốc lá điện tử không phải là sản phẩm vô hại; hương vị trái cây không làm nicotine trở nên an toàn hơn; việc dùng thử có thể dẫn tới nghiện nicotine và ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe.

Gia đình cần chủ động xây dựng môi trường không khói thuốc ngay trong chính ngôi nhà của mình, không hút thuốc trước mặt trẻ, không nhờ trẻ mua thuốc lá và không để các sản phẩm thuốc lá trong tầm với của trẻ.

Trong khi đó, nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng từ chối thuốc lá, lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá vào các hoạt động ngoại khóa, tư vấn tâm lý học đường và phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để phát hiện, hỗ trợ kịp thời những trường hợp có nguy cơ sử dụng thuốc lá điện tử.

Phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, trường học, gia đình và mỗi người dân. Khi nhận thức được nâng cao, các quy định được thực hiện nghiêm túc và việc không hút thuốc trở thành nếp sống văn minh, mục tiêu xây dựng môi trường không khói thuốc sẽ ngày càng được lan tỏa, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân Thanh Hóa.