Ngày 3/12, Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng đã phối hợp cùng Tập đoàn GSK Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Hành trình vì một Việt Nam không còn bệnh do não mô cầu nhóm B”. Chương trình nhằm nâng cao và cập nhật kiến thức cho các nhân viên y tế về căn bệnh nguy hiểm này và thống nhất hành động phòng ngừa chủ động thông qua tiêm chủng.
Bệnh do não mô cầu là một bệnh nhiễm trùng cấp tính nghiêm trọng do vi khuẩn não mô cầu gây ra viêm màng não và nhiễm trùng máu. Theo đó, vi khuẩn này được chia thành 12 nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, X, Y và W là phổ biến và nguy hiểm nhất. Nhóm huyết thanh vi khuẩn não mô cầu khá đa dạng, phân bố khác nhau và có thể thay đổi theo vùng địa lý và theo thời gian. Vi khuẩn gây bệnh thường lưu hành chủ yếu ở người lành mang trùng không triệu chứng, có thể lây truyền từ người này sang người khác và khiến người nhiễm có thể phát triển bệnh viêm màng não.
Đáng lưu ý, tại Việt Nam, số ca mắc bệnh não mô cầu đang có xu hướng gia tăng. Tính từ đầu năm đến giữa tháng 9/2025, cả nước đã ghi nhận 38 ca nhiễm não mô cầu, trong đó miền bắc ghi nhận tăng 45% và khu vực phía nam ghi nhận tăng 83% so với cả năm 20242.
Điển hình, đầu tháng 4/2025, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương có tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp bệnh nhân (22 tuổi) nhập viện trong tình trạng nguy kịch do nhiễm vi khuẩn não mô cầu. Căn bệnh truyền nhiễm này có thể khiến người bệnh tử vong nhanh chóng nếu không được chẩn đoán và xử lý kịp thời.
Trước đó, bệnh nhân chỉ có biểu hiện sốt và đau đầu nhẹ. Do triệu chứng không rõ ràng nên người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường. Đến sáng ngày nhập viện, bạn cùng phòng phát hiện bệnh nhân lơ mơ, gọi hỏi không phản ứng, nên lập tức đưa đi cấp cứu.
Bệnh nhân được đưa vào khu vực cách ly và điều trị khẩn cấp bằng phác đồ kháng sinh mạnh tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. Sau 5 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân mới được cai máy thở dần.
Chia sẻ tại sự kiện, Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Kính, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cho biết: “Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm chủng là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa một số loại viêm màng não do vi khuẩn phổ biến, trong đó có viêm màng não do não mô cầu. WHO đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ đánh bại được viêm màng não với chiến lược loại trừ các vụ dịch từ bệnh viêm màng não do vi khuẩn, giảm số ca mắc viêm màng não do những vi khuẩn có thể phòng ngừa bằng vaccine, giảm số ca tử vong do bệnh, đồng thời giảm tỷ lệ khuyết tật và cải thiện chất lượng sống sau viêm màng não do bất kỳ nguyên nhân nào”.
Thầy thuốc ưu tú, Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Ngọc Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm xét nghiệm y sinh học lâm sàng và dịch vụ khoa học kỹ thuật, Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh cũng chia sẻ, sự tiến bộ trong công nghệ vaccine mở ra những khả năng mới trong việc phòng ngừa bệnh do vi khuẩn não mô cầu. Hướng tiếp cận mới tập trung vào việc xác định các kháng nguyên ít biến đổi, biểu hiện trên nhiều chủng vi khuẩn não mô cầu nhóm B nhằm mở rộng khả năng bảo vệ. Bên cạnh công nghệ tiên tiến, tính an toàn của vaccine luôn được đặt lên hàng đầu. Các phản ứng thường gặp ở các loại vaccine thông thường có thể kể đến như: đau, ban đỏ tại vị trí tiêm hoặc sốt.
“Dù các phản ứng sau tiêm này thường nhẹ và thoáng qua ở đa số các vaccine nhưng việc nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và được tư vấn kỹ trước-sau tiêm là rất quan trọng, giúp bảo đảm an toàn tiêm chủng và tăng niềm tin vào chương trình tiêm chủng phòng bệnh não mô cầu”, Thầy thuốc ưu tú, Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Ngọc Anh Tuấn nói thêm. Trước thực trạng về mức độ nguy hiểm của bệnh do não mô cầu và tầm quan trọng của việc phòng ngừa, các chuyên gia y tế kêu gọi phụ huynh, nhà trường và toàn xã hội cùng chung tay lan tỏa thông tin, khuyến khích tiêm chủng đúng lịch, đúng bệnh.
Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Liên, Chủ tịch Tập đoàn GSK Việt Nam chia sẻ: “Chúng tôi tin rằng, khi cộng đồng cùng chung tay lan tỏa thông tin và hành động vì sức khỏe, chúng ta có thể viết nên một chương mới - nơi bệnh não mô cầu sẽ không còn là mối đe dọa. Mỗi mũi tiêm chủng hôm nay không chỉ là lá chắn phòng ngừa bệnh do não mô cầu, mà còn là nền tảng để trẻ em, thanh thiếu niên Việt Nam lớn lên khỏe mạnh”.
Nhiễm não mô cầu là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bậc nhất. Bệnh lây qua đường hô hấp thông qua tiếp xúc trực tiếp, giọt bắn hoặc sống trong môi trường tập thể. Nếu không được phát hiện sớm, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, não, gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và tử vong chỉ sau vài giờ.
Các triệu chứng ban đầu thường khởi phát đột ngột như sốt cao, đau đầu, đau họng, buồn nôn, nôn. Một số trường hợp, người bệnh có thể xuất hiện ban xuất huyết hình sao hoặc hoại tử trên da.
Những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh bao gồm: trẻ nhỏ từ 6 tháng đến 3 tuổi, thanh thiếu niên, người có hệ miễn dịch suy giảm hoặc sống trong các môi trường tập thể như ký túc xá, doanh trại, nhà máy, khu công nghiệp… Đáng lưu ý, có khoảng 5-25% người lành mang vi khuẩn trong mũi họng mà không có triệu chứng, làm tăng nguy cơ lây lan âm thầm trong cộng đồng.
Để phòng bệnh, người dân có thể tiêm phòng, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người nghi nhiễm bệnh, giữ vệ sinh không gian sống và sinh hoạt chung sạch sẽ. Trường hợp có người trong gia đình hoặc nơi làm việc mắc bệnh, những người tiếp xúc gần nên sử dụng thuốc kháng sinh dự phòng theo chỉ định của bác sĩ.
Khi có các dấu hiệu bất thường như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nôn mửa, rối loạn ý thức…người dân tuyệt đối không được chủ quan, nên đến cơ sở y tế để thăm khám kịp thời.
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu