Trẻ em có bị bướu cổ không?

BS CKI - BS nội trú Nhi Trần Thị Hoàng Minh, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết, bướu cổ ở trẻ em không hiếm, thường gặp hơn ở nhóm tuổi 8-10 tuổi và giai đoạn dậy thì, khi nhu cầu hormone tuyến giáp tăng cao.

“Phần lớn bướu cổ ở trẻ là lành tính, không ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Tuy nhiên, nếu bướu phát triển quá lớn có thể gây nuốt vướng, khó thở, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày của trẻ”, bác sĩ Hoàng Minh cho hay.

Về mặt bệnh học, bướu cổ ở trẻ em được chia thành nhiều nhóm. Trong đó, bướu giáp đơn thuần là dạng thường gặp nhất, chiếm khoảng 50% các bệnh lý tuyến giáp ở trẻ, với đặc điểm tuyến giáp to đều nhưng không làm thay đổi nồng độ hormone nên không ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ. Ngoài ra, trẻ còn có thể mắc các bệnh như viêm tuyến giáp, rối loạn chức năng tuyến giáp hoặc bướu giáp nhân, riêng ung thư tuyến giáp ở trẻ em là trường hợp rất hiếm gặp.

Những nguyên nhân dễ khiến trẻ bị bướu cổ

Theo BS Trần Thị Hoàng Minh, bướu cổ ở trẻ em có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó phổ biến nhất là tình trạng thiếu i-ốt trong chế độ ăn hằng ngày. I-ốt là vi chất quan trọng, thường có trong muối i-ốt, hải sản, sữa và các sản phẩm từ sữa. Một chế độ ăn cân bằng, tăng cường bổ sung muối chứa i-ốt sẽ giúp ngăn chặn tình trạng thiếu hụt vi chất này và ngừa nguy cơ mắc bướu cổ. 

Song, trên thực tế, không phải trẻ nào cũng quen với chế độ ăn uống đa dạng hoặc gia đình vẫn có thói quen sử dụng muối không bổ sung i-ốt trong sinh hoạt nên nhiều trẻ vẫn dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt vi chất này.

Bên cạnh đó, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò nhất định. Trẻ có người thân mắc bệnh tuyến giáp sẽ có nguy cơ mắc bướu cổ cao hơn cao hơn, dù không phải trường hợp nào cũng phát bệnh. Ngoài ra, các trường hợp rối loạn hormone tuyến giáp như suy giáp, cường giáp hoặc bệnh tuyến giáp tự miễn (Graves, Hashimoto) cũng có thể dẫn đến bướu cổ.

Dấu hiệu sớm dễ bị bỏ qua

Theo bác sĩ Hoàng Minh, bướu cổ ở trẻ em thường tiến triển âm thầm, các dấu hiệu ban đầu khá kín đáo nên dễ bị bỏ qua trong sinh hoạt hằng ngày. Trẻ có thể xuất hiện những thay đổi nhỏ về thể chất và hành vi như mệt mỏi, uể oải, chậm chạp hơn trước, giảm khả năng tập trung trong học tập, ít vận động hoặc dễ cáu gắt, lo âu. Những biểu hiện này thường bị nhầm lẫn với tâm lý tuổi học đường, áp lực học tập hoặc sinh hoạt thất thường.

Về mặt thể chất, trẻ có thể gặp tình trạng da khô, bong tróc, tóc dễ gãy rụng, thường xuyên cảm thấy lạnh hơn so với các bạn cùng trang lứa hoặc có thay đổi cân nặng bất thường dù chế độ ăn uống không thay đổi rõ rệt. Một số trẻ hay than cảm giác vướng, nghẹn ở cổ họng, ăn uống chậm, khó nuốt, dễ bị sặc; kèm theo khàn tiếng hoặc ho khan kéo dài, nhưng thường bị cho là viêm họng tái đi tái lại. Ngoài ra, rối loạn tiêu hóa như táo bón hoặc tiêu chảy không rõ nguyên nhân hay rối loạn giấc ngủ, ngủ nhiều nhưng vẫn mệt mỏi cũng có thể là những dấu hiệu liên quan đến bệnh lý tuyến giáp nhưng ít được chú ý.

“Khi bướu lớn hơn, phụ huynh có thể nhận thấy vùng cổ trẻ sưng lên rõ hơn khi nuốt hoặc ngước cổ, trẻ ăn uống khó khăn, thậm chí có biểu hiện khó thở. Lúc này bệnh đã tiến triển rõ và cần được thăm khám sớm”, bác sĩ Hoàng Minh lưu ý.

Bác sĩ Hoàng Minh cũng khuyến cáo, nếu trẻ có những biểu hiện kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt là những triệu chứng nêu trên, phụ huynh nên đưa trẻ đến khám chuyên khoa nội tiết nhi để được chẩn đoán chính xác. Việc phát hiện sớm và theo dõi đúng cách không chỉ giúp kiểm soát bướu cổ hiệu quả mà còn góp phần bảo vệ sự phát triển toàn diện về thể chất và trí tuệ cho trẻ.

Bị bướu cổ nên ăn gì, kiêng gì?

Nam giới có bị bướu cổ không?

Bài thuốc điều trị bướu cổ và tim mạch từ búp sen trắng