Triển khai quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Đánh dấu giai đoạn tìm kiếm, quy tập tại thực địa

Theo kế hoạch, sáng 6/7, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tổ chức Lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (TP. Hồ Chí Minh).

Đây là hoạt động trọng điểm thuộc "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước và các lực lượng chức năng trong công tác tri ân, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đồng đội và gia đình.

Trước đó, UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch triển khai công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng.

Theo chương trình, lễ dâng hoa, dâng hương sẽ được tổ chức tại Tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, trước khi diễn ra lễ triển khai tại khu vực phía trước Nhà truyền thống Công viên Lê Thị Riêng.

Dự kiến, chương trình có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, Quân khu 7, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh cùng các nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh và những người trực tiếp cung cấp thông tin về các địa điểm chôn cất liệt sĩ.

UBND TP. Hồ Chí Minh giao Bộ Tư lệnh TP. Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức thực hiện kế hoạch, bảo đảm việc triển khai diễn ra nghiêm túc, trang trọng, đúng quy định và đạt hiệu quả.

Nhiều căn cứ khoa học xác định dấu tích các rãnh mộ tập thể

Theo Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP. Hồ Chí Minh, việc triển khai tìm kiếm được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu kéo dài nhiều năm của nhóm nghiên cứu do ông Nguyễn Xuân Thắng, thành viên Trung ương Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, thực hiện.

Qua đối chiếu ảnh lịch sử, ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự và nhiều nguồn tư liệu trong, ngoài nước, nhóm nghiên cứu xác định khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng) từng là nơi chính quyền Sài Gòn trước năm 1975 tổ chức chôn cất tập thể các chiến sĩ giải phóng và đồng bào yêu nước hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.

Đáng chú ý, các bức ảnh do hãng tin AP ghi lại ngày 12/2/1968 cùng nhiều tài liệu quốc tế cho thấy khu vực này có khả năng tồn tại ba rãnh mộ tập thể quy mô lớn.

Ban đầu, dù đã khoanh vùng được các khu vực nghi vấn, việc xác định chính xác vị trí vẫn gặp khó khăn do thiếu nhân chứng.

Để bổ sung cơ sở thực tiễn, Ban Chỉ đạo TP. Hồ Chí Minh đã phối hợp với các cơ quan báo chí và cộng đồng tìm kiếm những nhân chứng xuất hiện trong các bức ảnh lịch sử. Chỉ sau một tuần, nhiều nhân chứng trực tiếp chứng kiến việc chôn cất các liệt sĩ tại Nghĩa địa Đô Thành đã được tìm thấy, cung cấp thêm nhiều thông tin quan trọng phục vụ công tác xác minh.

Song song với việc thu thập lời kể nhân chứng, Ban Chỉ đạo cùng Quân khu 7, các đơn vị chuyên môn của Bộ Quốc phòng và các trường đại học đã tiến hành khảo sát bằng công nghệ radar xuyên đất tại ba khu vực nghi vấn trong Công viên Lê Thị Riêng.

Kết quả khảo sát cho thấy hai khu vực xuất hiện các tín hiệu địa chất bất thường, tạo cơ sở khoa học để triển khai khai quật.

Bước đầu phát hiện rãnh mộ tập thể và nhiều hài cốt liệt sĩ

Ngày 23/6, lực lượng chức năng bắt đầu khai quật tại khu vực điểm A. Sau hai ngày triển khai, đã phát hiện một rãnh dài khoảng 25 m, rộng khoảng 3 m.

Bước đầu, lực lượng tìm kiếm phát hiện 5 bộ hài cốt, cùng nhiều di vật như tăng, võng bộ đội và các mẫu xương vụn. Qua đối chiếu hiện trạng với các nguồn tư liệu lịch sử, cơ quan chức năng nhận định đây nhiều khả năng là rãnh mộ tập thể số 3.

Để phục vụ công tác quy tập, TP. Hồ Chí Minh đã chuẩn bị đầy đủ khu vực nhà quàn, nơi lấy mẫu ADN, sở chỉ huy lâm thời; đồng thời Quân khu 7 tăng cường các đội chuyên trách cùng nhiều trang thiết bị chuyên dụng.

Theo phương án được Ban Chỉ đạo thống nhất, các hài cốt còn nguyên vẹn sẽ được quy tập riêng từng quách; trường hợp hài cốt bị lẫn trộn sẽ được đưa vào quách chung. Sau đó, toàn bộ hài cốt sẽ được đưa về nhà quàn để tổ chức lễ dâng hương, tưởng niệm trước khi tiến hành xác định danh tính và an táng theo quy định.

Sau khi hoàn thành việc khai quật tại rãnh mộ số 3, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại các khu vực nghi vấn còn lại nhằm xác định vị trí các rãnh mộ số 1, số 2 và các khu vực chôn cất khác theo thông tin do nhân chứng cung cấp.

Theo đánh giá của các chuyên gia tại Hội thảo xác minh thông tin ngày 8/6, kết quả nghiên cứu của nhóm ông Nguyễn Xuân Thắng được thực hiện công phu, dựa trên nhiều nguồn tư liệu lịch sử kết hợp khảo sát thực địa. Nhóm nghiên cứu nhận định khu vực Công viên Lê Thị Riêng có khả năng còn 3 rãnh mộ tập thể với khoảng 900 liệt sĩ, tạo cơ sở khoa học quan trọng để tiếp tục triển khai công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt, góp phần thực hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa, tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.