Dòng sự kiện:

Vì sao người cao tuổi dễ bị mắc nghẹn khi ăn?

Thảo Hà

01/07/2026 07:53

Mắc nghẹn khi ăn là tai nạn khá phổ biến ở người cao tuổi và có thể dẫn đến tắc nghẽn đường thở, ngừng tim nếu không được xử trí kịp thời. Các chuyên gia khuyến cáo người chăm sóc cần hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm và áp dụng biện pháp sơ cứu đúng để bảo vệ sức khỏe cho người lớn tuổi.

Vì sao người cao tuổi dễ bị mắc nghẹn?

Theo các chuyên gia, quá trình lão hóa khiến chức năng nuốt suy giảm rõ rệt. Các cơ vùng hầu họng yếu dần, phản xạ nuốt chậm hơn khiến thức ăn dễ mắc lại trong họng hoặc thực quản. Bên cạnh đó, tình trạng mất răng, răng yếu, khả năng nhai kém và giảm tiết nước bọt khiến thức ăn không được nghiền nhỏ, khó bôi trơn trước khi nuốt, làm tăng nguy cơ hóc nghẹn, đặc biệt với các món khô, cứng hoặc dính.

Quá trình lão hóa khiến chức năng nuốt suy giảm (Ảnh: Sưu tầm)

Nhận biết sớm các dấu hiệu nghẹn khi ăn

Người cao tuổi bị nghẹn thường có biểu hiện khó nuốt, cảm giác vướng ở cổ họng, ho hoặc khạc liên tục trong bữa ăn. Trường hợp nặng hơn có thể xuất hiện khó thở, thở khò khè, tím tái hoặc phải dừng ăn vì không thể nuốt tiếp. Nếu thức ăn làm tắc hoàn toàn đường thở, người bệnh có nguy cơ mất ý thức, ngừng tuần hoàn và cần được cấp cứu khẩn cấp.

Xử trí đúng khi người cao tuổi bị hóc nghẹn

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu người bệnh vẫn còn tỉnh táo và có thể ho, hãy động viên họ ho mạnh để đẩy dị vật ra ngoài, đồng thời vỗ mạnh 5 cái vào vùng giữa hai bả vai. Nếu không hiệu quả hoặc người bệnh không thể nói, thở được, có thể thực hiện thủ thuật Heimlich đúng kỹ thuật và gọi cấp cứu ngay.

Xử trí khi người bệnh còn tỉnh táo (Ảnh: Sưu tầm)

Trường hợp người bệnh bất tỉnh, cần nhanh chóng gọi cấp cứu, đặt nạn nhân nằm nghiêng hoặc nằm ngửa tùy tình huống để đảm bảo đường thở thông thoáng, đồng thời tiến hành các bước sơ cứu theo hướng dẫn trước khi nhân viên y tế đến.

Phòng ngừa nghẹn bằng thay đổi thói quen ăn uống

Để giảm nguy cơ hóc nghẹn, người cao tuổi nên ưu tiên các món mềm như cháo, súp, thức ăn hầm nhừ và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Khi ăn cần ngồi thẳng, nhai kỹ, nuốt chậm và uống đủ nước để hỗ trợ quá trình nuốt. Người chăm sóc cũng nên theo dõi sát trong bữa ăn, đặc biệt với người có tiền sử đột quỵ, sa sút trí tuệ hoặc mắc các bệnh thần kinh, nhằm phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và xử trí kịp thời.