Cảnh báo: “Bão” vi phạm trong quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe – Khi niềm tin người tiêu dùng bị đánh tráo

Doanh nghiệp ồ ạt vi phạm, người tiêu dùng gánh hậu quả

Theo danh sách công khai mới nhất của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), từ đầu tháng 7 đến nay, hàng loạt doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK) đã bị xử phạt nặng vì vi phạm quy định về quảng cáo, công bố và điều kiện an toàn thực phẩm. Tổng số tiền xử phạt lên tới hàng trăm triệu đồng, kèm theo nhiều hình thức bổ sung như thu hồi, tiêu hủy sản phẩm và tước quyền công bố.

Nổi bật trong số này là Công ty TNHH Dược phẩm & TPCN Hương Hoàng, bị phạt 170 triệu đồng và tước quyền sử dụng giấy công bố sản phẩm trong 11 tháng đối với sản phẩm CANCIVITA D3-GT. Cục An toàn thực phẩm yêu cầu doanh nghiệp phối hợp với Công ty CP Dược phẩm Gia Thuận – đơn vị cùng tham gia phân phối để thu hồi và tiêu hủy sản phẩm vi phạm. Riêng Công ty Gia Thuận cũng bị xử phạt 70 triệu đồng vì không đảm bảo điều kiện an toàn trong quá trình sản xuất.

Không chỉ sai phạm về chất lượng sản xuất, nhiều doanh nghiệp khác còn lợi dụng không gian mạng để quảng cáo sai nội dung, đánh lừa tâm lý người tiêu dùng:

Công ty CP TM & Đầu tư Y tế Haliphar bị phạt 75 triệu đồng vì quảng cáo sản phẩm Kidimam+DHA với công dụng vượt xa công bố, khiến nhiều phụ huynh hiểu lầm là thuốc tăng trí tuệ cho trẻ nhỏ.

Công ty TNHH Optibac Probiotics (Vietnam) bị phạt 130 triệu đồng, buộc tháo gỡ quảng cáo sai sự thật về sản phẩm Optibac For Women trên website và mạng xã hội, do sử dụng hình ảnh chuyên gia và ngôn ngữ dễ gây hiểu nhầm “điều trị bệnh phụ khoa”.

Công ty CP Dược phẩm Bắc Ninh bị xử phạt 75 triệu đồng vì quảng cáo sai công dụng của sản phẩm Curcumin, khiến người tiêu dùng tin rằng đây là thuốc đặc trị bệnh dạ dày.

Trong khi đó, Công ty TNHH TM & DV Vinmate (Bắc Ninh) bị phát hiện kho bảo quản ẩm mốc, côn trùng xâm nhập, bị xử phạt 37 triệu đồng và yêu cầu tiêu hủy hàng hóa vi phạm.

Sự cẩu thả trong sản xuất và gian dối trong quảng cáo đang khiến “thực phẩm bảo vệ sức khỏe” trở thành mối đe dọa thật sự đối với sức khỏe cộng đồng – nơi người dân phải gánh chịu hậu quả từ niềm tin bị đánh tráo.

Quảng cáo “thần dược” – mối nguy âm thầm đe dọa sức khỏe

Các chuyên gia y tế cảnh báo, tình trạng thổi phồng công dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK) đang khiến nhiều người tiêu dùng hiểu sai bản chất của sản phẩm. Thay vì chỉ có tác dụng hỗ trợ, nhiều quảng cáo đã biến chúng thành “thần dược” có khả năng chữa bách bệnh, từ ung thư, tiểu đường cho đến rối loạn nội tiết. Hệ quả là không ít người bệnh bỏ điều trị y khoa chính thống để chạy theo những lời mời gọi trên mạng, dẫn đến bệnh tình nặng thêm và mất cơ hội hồi phục.

TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, cho rằng đây là vấn đề đáng lo ngại khi người tiêu dùng đang bị “tấn công” bởi thông tin sai lệch. “Nhiều quảng cáo đánh vào tâm lý sợ bệnh và hy vọng được chữa khỏi nhanh, khiến người dân tin tưởng tuyệt đối. Nhưng thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải thuốc – chúng không thể thay thế phác đồ điều trị và chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định hiệu quả như quảng cáo”, ông Sơn nhấn mạnh.

Thực tế tại các bệnh viện lớn cho thấy, đã có nhiều ca nhập viện vì ngộ độc gan, thận hoặc rối loạn tiêu hóa sau khi sử dụng các sản phẩm được giới thiệu là “bổ gan”, “thải độc”, “tăng sức đề kháng”. Một số sản phẩm bị phát hiện chứa hoạt chất không rõ nguồn gốc hoặc vượt quá liều lượng cho phép.

Theo TS Sơn, hậu quả của việc tin vào “thực phẩm thần kỳ” không chỉ là tổn thương cơ thể mà còn gây lãng phí thời gian, tiền bạc và làm mất niềm tin vào hệ thống y tế chính thống. Ông khuyến cáo: “Người dân cần tỉnh táo, chỉ sử dụng sản phẩm có chứng nhận của cơ quan chức năng và luôn hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt khi đang mắc bệnh hoặc điều trị bằng thuốc đặc hiệu.”

Siết chặt quản lý và nâng cao “miễn dịch thông tin” cho người tiêu dùng

Trước thực trạng vi phạm ngày càng gia tăng trong lĩnh vực quảng cáo và kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã yêu cầu các doanh nghiệp vi phạm phải cải chính thông tin, tháo gỡ quảng cáo sai, thu hồi và tiêu hủy sản phẩm không đạt chuẩn. Việc công khai danh sách xử phạt được xem là biện pháp răn đe mạnh mẽ, nhằm buộc các doanh nghiệp tuân thủ quy định, đồng thời giúp người dân dễ dàng nhận diện những thương hiệu làm ăn gian dối. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, quản lý và xử phạt chỉ là phần ngọn – gốc rễ vấn đề nằm ở nhận thức của người tiêu dùng.

Trong thời đại bùng nổ truyền thông số, người dân đang hằng ngày tiếp xúc với hàng loạt quảng cáo được “đo ni đóng giày” để đánh trúng tâm lý sợ bệnh, mong chữa khỏi nhanh. Nếu thiếu hiểu biết và kiểm chứng, người tiêu dùng rất dễ bị cuốn vào vòng xoáy thông tin sai lệch, mua phải sản phẩm kém chất lượng hoặc tin vào “thần dược” không có thật. Các chuyên gia cho rằng cần “tăng sức đề kháng thông tin” cho cộng đồng, nghĩa là mỗi người phải học cách đọc – hiểu – nghi ngờ đúng lúc, không để cảm xúc dẫn dắt hành vi mua hàng.

Thị trường thực phẩm bảo vệ sức khỏe chỉ có thể phát triển bền vững khi được xây dựng trên sự trung thực và minh bạch. Một cú click sai có thể khiến người tiêu dùng trả giá bằng chính sức khỏe của mình. Bởi vậy, sự cảnh giác và lựa chọn thông minh chính là “liều vaccine” hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân trước cơn bão quảng cáo sai sự thật đang lan rộng từng ngày.