Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Cảnh báo: Dùng sai liều methotrexate có thể gây tử vong

Nhiều bệnh nhân đã phải nhập viện trong tình trạng ngộ độc methotrexate, loại thuốc điều trị bệnh da liễu phổ biến, do tự ý dùng sai liều và lịch uống mà bác sĩ kê đơn.

Bệnh viện Da liễu Trung ương ngày 23/9 cho biết vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam, 50 tuổi, mắc bệnh lichen phẳng. Người này tự uống 10 mg methotrexate mỗi ngày liên tục 5 ngày, thay vì chỉ một liều mỗi tuần như chỉ định. Khi xuất hiện dát đỏ, phù nề, đau rát vùng sinh dục – hậu môn, bệnh nhân vẫn tiếp tục uống thêm thuốc với liều tương tự trong 5 ngày tiếp theo. Kết quả xét nghiệm sau nhập viện cho thấy men gan tăng gấp bốn lần bình thường, được chẩn đoán ngộ độc methotrexate cấp tính.

Một trường hợp khác, bệnh nhân nữ 55 tuổi bị vảy nến thể mảng, uống 10 mg methotrexate hàng ngày trong suốt 4 tuần. Hậu quả là người bệnh bị ngộ độc nặng, xuất hiện trợt loét, hoại tử da và niêm mạc diện rộng, kèm suy tủy dẫn đến giảm nhanh tiểu cầu và bạch cầu, đe dọa nguy cơ nhiễm trùng toàn thân.

Trợt, loét và hoại tử da tại tay, chân sau sử dụng methotrexate sai liều điều trị

Các bệnh nhân được điều trị tích cực bằng bù dịch, kiềm hóa nước tiểu, bổ sung acid folic, dùng yếu tố kích thích tủy tạo máu và kháng sinh khi có biểu hiện nhiễm trùng, đồng thời được chăm sóc da và niêm mạc toàn diện. Hiện sức khỏe họ đã ổn định, da và niêm mạc phục hồi, chức năng gan và tủy cải thiện rõ rệt.

Bác sĩ Quách Thị Hà Giang – Trưởng khoa Điều trị bệnh da nam giới – nhấn mạnh methotrexate là thuốc có liều chuẩn theo tuần, tuyệt đối không dùng hàng ngày. Đây cũng là sai lầm thường gặp nhất dẫn đến ngộ độc. “Người bệnh cần tuân thủ đơn thuốc, không tự ý thay đổi liều và không nghe theo hướng dẫn truyền miệng,” bác sĩ Giang khuyến cáo.

Methotrexate (MTX) là thuốc điều hòa miễn dịch, chống viêm, thường dùng trong điều trị vảy nến, viêm da cơ địa và một số bệnh tự miễn khác. Dù hiệu quả và chi phí thấp, thuốc tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ nặng nếu dùng sai cách. Ngộ độc methotrexate có thể gây loét da, loét niêm mạc, suy tủy, tổn thương gan, thận và thần kinh trung ương; diễn tiến thường nhanh, khó kiểm soát và có thể tử vong nếu không được phát hiện sớm.