Cộng đồng cùng hành động để nói không với bạo lực học đường

Bạo lực học đường: Mâu thuẫn nhỏ, hậu quả lớn

Mới đây, một vụ việc bạo lực học đường đau lòng đã xảy ra tại Trường THPT Đặng Thai Mai (xã Quảng Bình, tỉnh Thanh Hóa) khi 02 học sinh xô xát vì mâu thuẫn nhỏ trong giờ học thể dục, dẫn đến hậu quả 01 em tử vong. Bi kịch này gióng lên hồi chuông cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn trong môi trường học đường, đòi hỏi sự vào cuộc của toàn cộng đồng.

Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, nhiều vụ bạo lực học đường xuất phát từ những nguyên nhân hết sức đơn giản như va chạm trong giờ chơi, hiểu lầm trên mạng xã hội, hay lời nói thiếu kiềm chế. Không ít học sinh mang theo dao bấm, vật sắc nhọn hoặc hung khí tự chế đến trường để “tự vệ”, khiến các xung đột nhỏ dễ dàng bùng phát thành những vụ việc nghiêm trọng.

Điều đáng lo ngại là bạo lực học đường đang vượt khỏi phạm vi “mâu thuẫn tuổi trò”, trở thành hành vi vi phạm pháp luật. Một số vụ việc có dấu hiệu tội phạm vị thành niên, gây tổn hại cả về thể chất lẫn tinh thần cho học sinh, làm suy giảm niềm tin và sự an toàn trong trường học.

Các chuyên gia tâm lý và cơ quan chức năng nhận định, tình trạng bạo lực học đường xuất phát từ nhiều nguyên nhân đan xen. Trong đó, bao gồm việc gia đình buông lỏng quản lý, thiếu quan tâm đời sống tinh thần của con em. Nhiều phụ huynh bận rộn, không nắm bắt được mối quan hệ và tâm lý của con trong giai đoạn dậy thì.

Áp lực học tập và tâm lý lứa tuổi cũng là một yếu tố ảnh hưởng tới sự gia tăng bạo lực học đường. Học sinh chịu nhiều sức ép từ kết quả học tập, mạng xã hội, thậm chí là kỳ vọng quá lớn từ gia đình, khiến các em dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, phản ứng bộc phát khi bị khiêu khích. Chưa kể, việc thiếu kỹ năng ứng xử, kiểm soát cảm xúc. Chương trình giáo dục hiện nay còn nặng về kiến thức, trong khi nội dung rèn luyện kỹ năng sống, phòng tránh xung đột và giao tiếp an toàn chưa được chú trọng đúng mức.

Nhà trường, xã hội thiếu sự phối hợp đồng bộ. Một số trường học chưa làm tốt công tác nắm bắt diễn biến tâm lý học sinh; việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật còn hình thức.

Sức mạnh cộng đồng trong ngăn chặn bạo lực học đường

Để ngăn chặn tình trạng này, Công an tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra và giám sát tại các cơ sở giáo dục. Lực lượng chức năng thường xuyên kiểm tra, xử lý việc học sinh mang hung khí đến trường, đồng thời tổ chức các buổi truyền thông pháp luật, kỹ năng sống cho học sinh trung học.

Nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với phụ huynh trong việc quản lý, nắm bắt diễn biến tâm lý, mối quan hệ bạn bè của học sinh. Mỗi thầy cô giáo, cán bộ đoàn – đội phải trở thành “người bạn lớn”, là nơi học sinh có thể chia sẻ khi gặp mâu thuẫn hay áp lực tinh thần.

Về phía học sinh, các em cần được trang bị kỹ năng giải quyết xung đột, học cách kiềm chế cảm xúc, biết tìm đến sự hỗ trợ thay vì tự giải quyết bằng bạo lực. Những chương trình như “Trường học hạnh phúc”, “Bạn đồng hành – Không bạo lực” cần được nhân rộng trong các trường học.

Bên cạnh đó, cộng đồng xã hội – gồm đoàn thể, tổ dân phố, tổ chức thanh niên – có thể tham gia giám sát, hỗ trợ tâm lý học đường, giúp phát hiện sớm học sinh có dấu hiệu cá biệt, kịp thời can thiệp.

Bạo lực học đường không chỉ là nỗi đau của nạn nhân và gia đình, mà còn là vết thương tinh thần cho cả cộng đồng giáo dục. Để khắc phục triệt để, cần xây dựng môi trường học đường an toàn, tôn trọng và nhân ái, nơi mỗi học sinh được học tập và phát triển trong điều kiện tốt nhất.

Điều quan trọng hơn cả là làm sao để mỗi người – từ phụ huynh, thầy cô đến bạn bè – đều trở thành “lá chắn” bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực, cả về thể chất lẫn tinh thần. Chỉ khi cộng đồng cùng hành động, cùng sẻ chia và giáo dục bằng tình thương, những hành vi bạo lực học đường mới thật sự bị đẩy lùi.

Bạo lực học đường: Hiểm họa âm thầm và cách ngăn chặn kịp thời

Hà Nội tăng cường phòng chống bạo lực học đường, phòng ngừa tội phạm và tệ nạn xã hội trong học sinh, sinh viên

Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động cuộc thi về phòng ngừa bạo lực học đường và lao động trẻ em